De opperrechter van de Verenigde Staten, John Roberts, heeft in een zeldzaam publiek statement gereageerd op een uitspraak van president Donald Trump. Op het platform Truth Social noemde Trump een rechter die de uitzetting van een groep Venezolanen had opgeschort, een rechter die ‘afgezet’ zou moeten worden.
Deze opmerking leidde kort daarna tot een reactie van Roberts, die zelden publiekelijk reageert op politieke kwesties. Hij benadrukte dat het al meer dan twee eeuwen de norm is dat afzetting geen gepaste reactie is op onenigheid over een rechterlijke beslissing. Volgens Roberts bestaat er een juist proces voor dergelijke zaken, namelijk hoger beroep. Hij nam het op voor rechter James Boasberg, die het besluit had genomen om de wet tijdelijk op te schorten.
Trump reageerde later op Roberts’ statement tijdens een interview op Fox News. Hij zei: “Ik heb het maar kort gezien, hij noemde mijn naam niet.” Verder herhaalde Trump zijn kritiek op rechters die volgens hem ‘losgeslagen’ zijn en niet in staat zouden moeten zijn om beslissingen te nemen.
John Roberts is de voorzitter van het Hooggerechtshof van de Verenigde Staten, het hoogste rechtsorgaan in het land. Roberts, die bekendstaat als een conservatieve rechter, had eerder al eens botst met Trump. In 2018, tijdens de eerste ambtstermijn van Trump, noemde de president een rechter uit San Francisco een “Obama-rechter”, waarop Roberts reageerde met de opmerking dat alle rechters onafhankelijk waren.
De controverse draait om de uitzetting van vermeende Venezolaanse bendeleden, waarbij Trump gebruikmaakte van een wet uit 1798, de zogenaamde Alien Enemies Act. Deze wet stelt de president in staat om snel personen uit landen waarmee de VS in oorlog is uit te zetten. Trump is de eerste president in de moderne tijd die de wet gebruikt, maar hij heeft deze slechts drie keer ingeroepen: in de oorlogen van 1812, de Eerste Wereldoorlog en de Tweede Wereldoorlog.
Trump gebruikte de wet afgelopen weekend om zogenaamde leden van de Venezolaanse criminele bende Tren de Aragua het land uit te zetten, die hij beschreef als een ‘invasie’. Echter, een rechter in Washington D.C. schortte de uitvoering van die wet tijdelijk op voor ten minste twee weken. Dit leidde tot verwarring, aangezien op dat moment al twee vliegtuigen met Venezolanen op weg waren naar El Salvador, waar zij in gevangenissen zouden worden opgesloten.
Ondanks de opschorting van de wet keerden de vliegtuigen niet terug naar de VS. Rechter Boasberg vroeg vervolgens aan de regering-Trump om opheldering over de situatie. Het ministerie van Justitie antwoordde dat de vliegtuigen al het Amerikaanse luchtruim hadden verlaten voordat de opschorting van kracht werd, waardoor de vliegtuigen niet onder de opschorting vielen.
Boasberg stelde echter vervolgvragen over de vertrektijden van de vliegtuigen en wanneer ze precies het Amerikaanse luchtruim verlieten. De regering-Trump moet hierop nog reageren. De zaak en de reactie van opperrechter Roberts tonen volgens deskundigen aan dat Trump de grenzen van zijn presidentiële macht aan het verkennen is, wat kan leiden tot een conflict tussen de uitvoerende en de rechterlijke macht in de VS.Ondanks het gerechtelijk verbod gingen de uitzettingen van Venezolaanse bendeleden naar El Salvador door.
