Donderdag aanstaande zullen de presidenten van Guyana en Venezuela bijeenkomen om te onderhandelen over het langdurige grensconflict tussen de twee Zuid-Amerikaanse naties.
Het geschil draait vooral om het olierijke Essequibo-gebied in Guyana dat door beide landen wordt opgeëist. Deze ontmoeting – op uitnodiging van premier Ralph Gonsalves van Saint Vincent en de Grenadines – vindt plaats in het laatst genoemde land dat momenteel het regionale samenwerkingsverband CELAC voorzit. Venezuela en Guyana streven er naar deelname van de Braziliaanse president Lula da Silva aan deze cruciale gesprekken te bewerkstelligen.
In gesprek met de redactie van Key News heeft de Guyanese ambassadeur Virjanand Depoo opgemerkt dat het standpunt van president Irfaan Ali is dat Guyana altijd openstaat voor constructieve discussies, maar dat het vraagstuk van de landsgrenzen niet ter discussie staat. “De CARICOM heeft meerdere beraadslagingen gehad over de controverse tussen Guyana en Venezuela. Samen met de CELAC heeft zij zich ingespannen voor de dialoog. Dat de presidenten donderdag praten is accurate informatie, doe al openbaar is.”
Op 8 december heeft CARICOM-lidland Belize in een statement steun betuigd aan het volk van Guyana. De regering van Belize uitte diepe bezorgdheid over recente beslissingen van de regering van Venezuela, waarin zij beweert administratieve soevereiniteitsrechten uit te oefenen over het Essequibo-gebied. “Deze beslissingen dagen direct de soevereiniteit en territoriale integriteit van Guyana uit, wat de spanningen tussen beide landen verhoogt. Bovendien schenden de acties van Venezuela erkende regels van internationaal recht en de voorlopige maatregelen opgelegd door het Internationaal Gerechtshof op 1 december 2023, met name de instructie om het territoriale geschil niet te verergeren”, aldus een passage uit het statement van de regering van het Midden-Amerikaanse land.
Op de vraag of Guyana ook een statement verwacht van buurland Suriname, terwijl beide landen zelf een onopgeloste grenskwestie hebben, zegt de diplomaat dat Suriname onderdeel is van de CARICOM en dat de regionale organisatie een duidelijk standpunt heeft. “Ik ben er niet van op de hoogte dat president Ali een publieke steunbetuiging verwacht van Suriname. Landen als bijvoorbeeld Jamaica en Trinidad een Tobago zijn openlijk uitgekomen om ons te ondersteunen. Wij verwachten dat Suriname zal doen wat het beste is voor hen en de regio”, luidt de diplomatieke reactie van de Guyanese afgezant.
Depoo geeft aan dat Guyana gelooft in internationale wet- en regelgeving, zo ook in internationale instituten die de integriteit en soevereiniteit van het land moet bewaken en beschermen. “De kwestie van Guyana en Venezuela ligt bij het Internationaal Gerechtshof. Wij hebben geloof in het lopende gerechtelijke proces en zullen de uitkomst respecteren. Wij hopen dat Venezuela hetzelfde doet”, aldus ambassadeur Depoo. Hij merkt op dat het grensdispuut tussen Suriname en Guyana in dialoog opgelost moet worden. “In het geval van Suriname en Guyana zijn er diverse mechanismen die worden ingezet om het vraagstuk op te lossen. De grenscommissie die er is, is heel actief.” Depoo laat doorschemeren dat er heel recent historische documenten zijn uitgewisseld door beide landen. “Er zijn zoveel samenwerkingsgebieden waarbij wij als volwaardige partners coöpereren. De “kleine” grenskwestie mag onze relatie niet verstoren.”
Guyana huisvest momenteel veel Venezolaanse vluchtelingen. Door de ontwrichting van de economie in Venezuela en aanhoudende hyperinflatie, hebben duizenden Venezolanen zich verplaatst naar landen in de regio. Ook in Suriname zijn er Venezolanen met een illegale status. Echter zijn er geen verifieerbare statistieken om de specifieke aantallen te kunnen weergeven. Ambassadeur Depoo geeft aan dat een groot deel dat zich vanuit Venezuela in Guyana is komen vestigen gewoon Guyanees is. “Het zijn mensen die in de donkere periode van Guyana naar het buurland waren vertrokken voor een beter bestaan. Ze komen nu terug met hun kinderen. De kinderen worden ook gerekend tot Guyanezen. Hij merkt echter op dat er ook “echte” Venezolanen in grote aantallen het land binnen komen. “Wij gaan humanitair met ze om en houden ons aan internationale wetgeving en verdragen. Ze krijgen medische zorg, voedsel en huisvesting.”
“Wij hebben geen problemen met het volk van Venezuela. We hebben nooit een probleem met ze gehad. Wij dealen met een grensprobleem. Daar blijft het bij. We hebben geen andere problemen met Venezuela”, stelt de diplomaat. Critici beweren dat Maduro, Ali op de knieën heeft gekregen, maar Depoo benadrukt dat dit geen logische benadering is. Volgens hem heeft Guyana een duidelijk standpunt, en is als volwaardige natie verplicht om inspanningen te plegen om vrede in de regio te waarborgen. Mogendheden als Amerika, Frankrijk, Canada en Groot-Brittannië hebben duidelijk steun uitgesproken aan Guyana. De militaire samenwerking tussen Amerika en Guyana is recent ook verdiept. De critici geven aan dat het hier gaat om de grote oliebelangen van een Guyana dat in een snelle fase van ontwikkeling is.
