Israël heeft op zondag 1 maart 2026 een nieuwe reeks aanvallen op de Iraanse hoofdstad Teheran ingezet. Volgens Israël is het doel om “luchtmacht-dominantie” te bereiken en het operationele pad naar Teheran verder te openen. De aanvallen volgen op het bericht dat ayatollah Ali Khamenei, de hoogste leider van Iran, bij een eerdere luchtaanval is omgekomen. Aldus Reuters in hun berichtgeving.
Iran heeft het overlijden van Khamenei inmiddels bevestigd. President Masoud Pezeshkian verklaarde dat een tijdelijke leiderschapsraad, bestaande uit hemzelf, het hoofd van de rechterlijke macht en een lid van de invloedrijke Raad van Hoeders, voorlopig de taken van de Opperste Leider waarneemt totdat verdere stappen worden gezet.
De escalatie tussen Israël, de Verenigde Staten en Iran heeft volgens internationale waarnemers direct effect op meerdere sectoren, waaronder scheepvaart, luchtvaart en energie. Zowel Israël als Iran voerden nieuwe aanvallen uit, terwijl in meerdere landen in de regio melding werd gemaakt van explosies en luchtalarm.
Israël: luchtverdediging in west en centrum Iran grotendeels ontmanteld
Het Israëlische leger stelt dat in de afgelopen 24 uur aanvallen zijn uitgevoerd om Iraanse luchtafweer in het westen en centraal Iran uit te schakelen. Daarnaast zegt Israël dat Khamenei “gericht” is getroffen in een grootschalige operatie, gebaseerd op inlichtingen, terwijl hij zich in een leiderschapscomplex in het hart van Teheran zou hebben bevonden.
Een Israëlische woordvoerder gaf aan dat er nog “veel doelen” over zijn, waaronder locaties die verband houden met militaire industrie en productie. Over een mogelijke inzet van grondtroepen zei Israël dat dit niet aan de orde is.
Doden gemeld in Israël en Golfstaten na Iraanse vergeldingsaanvallen
De regionale spanningen namen verder toe nadat Iran vergeldingsaanvallen uitvoerde. In Israël werden volgens de ambulancedienst negen doden gemeld na een raketaanval in Beit Shemesh. De Verenigde Arabische Emiraten meldden drie doden door Iraanse aanvallen; Koeweit sprak van één dode.
De Amerikaanse krijgsmacht meldde intussen dat een Iraans schip tot zinken is gebracht. De Iraanse Revolutionaire Garde zou volgens staatsmedia met vier ballistische raketten een aanval hebben uitgevoerd op het Amerikaanse vliegdekschip Abraham Lincoln.
Onrust in Pakistan en Irak
Het nieuws over Khamenei’s dood leidde ook buiten Iran tot onrust. In Pakistan kwam het in Karachi tot zware confrontaties nadat demonstranten de buitenmuur van het Amerikaanse consulaat doorbraken. Daarbij zouden volgens lokale berichtgeving doden zijn gevallen. In Irak zette de politie traangas en stungranaten in om demonstranten uiteen te drijven bij de Groene Zone in Bagdad, waar de Amerikaanse ambassade is gevestigd.
Binnen Iran werd wisselend gereageerd: er waren rouwbijeenkomsten in Teheran, terwijl op sociale media ook beelden circuleerden van mensen die de dood van de leider vierden. Dit onderstreept volgens waarnemers de diepe verdeeldheid in het land.
Scheepvaart en luchtvaart zwaar verstoord; zorgen over energieprijzen
De spanningen raken ook de internationale handel. Volgens gegevens uit de scheepvaartsector zouden tientallen tot honderden tankers in open water hebben geankerd in de Golfregio, in de nabijheid van de Straat van Hormuz, een cruciaal knelpunt voor olie- en LNG-transport. Tegelijk bleef het luchtverkeer in het Midden-Oosten ontregeld: belangrijke luchthavens, waaronder Dubai, bleven gesloten en er werd opnieuw melding gemaakt van explosies in en rond Dubai en Doha.
Internationaal kwamen uiteenlopende reacties. De Russische president Vladimir Poetin veroordeelde het overlijden van Khamenei scherp, terwijl China sprak van een “openlijke doding”. Vanuit de Europese Unie werd het overlijden omschreven als een “bepalend moment” in de Iraanse geschiedenis. De Amerikaanse president Donald Trump waarschuwde dat de VS met “ongekende kracht” zouden reageren als Iran verdere aanvallen uitvoert.
