Mentale problematiek heeft volgens Joyce Dawson niet alleen impact op de patiënt, maar ook op de directe omgeving. “De hele familie, de straat, de buurt en zelfs de gemeenschap krijgen ermee te maken,” zegt zij in een interview met de Communicatie Dienst Suriname (CDS) op dinsdag 13 januari 2026.
Dawson wijst erop dat er binnen de totale gezondheidszorg reden is om alert te zijn. Volgens haar moet eerlijk worden gekeken naar waar het systeem tekortschiet, vooral wanneer situaties escaleren en ondersteuning in kritieke fases nodig is.
Een belangrijke misvatting die zij benoemt, is dat mensen met een psychiatrische aandoening automatisch opgenomen moeten worden in het Psychiatrisch Centrum Suriname (PCS). “Dat is niet altijd nodig,” stelt Dawson. Vroege hulp, goede begeleiding en vooral nazorg kunnen volgens haar herstel en stabiliteit bevorderen.
Thuissituatie vaak grootste uitdaging
Volgens Dawson ligt een van de grootste uitdagingen in de thuissituatie. Families willen helpen, maar weten niet altijd hoe zij moeten omgaan met de klachten, wat zij kunnen verwachten en waar zij terechtkunnen voor ondersteuning. Ook speelt mee of hulp en medicatie betaalbaar zijn.
Informatie delen blijft knelpunt
Dawson zegt dat niet altijd alle informatie wordt gedeeld met naasten. Dat kan te maken hebben met privacy, maar ook met uiteenlopende belangen. In de praktijk leidt dat er volgens haar toe dat familieleden zich onvoldoende toegerust voelen om passende steun te geven.
Pleidooi voor vertrouwenspersonen en veilige plekken
Om die kloof te verkleinen, pleit Dawson voor vertrouwenspersonen en veilige plekken waar familieleden terechtkunnen voor informatie en gesprekken. Stichting Ypsilon probeert daarin te voorzien door educatie te geven over het omgaan met mensen met een psychiatrische aandoening.
Tijdens bijeenkomsten wordt aandacht besteed aan praktische ondersteuning, zoals therapietrouw, het vermijden van alcohol en drugs, het tijdig bezoeken van een arts en het belang van ontspanning voor zowel patiënt als naasten. Ook worden verpleegkundigen betrokken om beter te leren omgaan met patiënten én hun familie.
Medicatie: betaalbaarheid en beschikbaarheid
Dawson wijst ook op uitdagingen rond medicatie. In Suriname zijn volgens haar vooral oudere medicijnen beschikbaar, omdat deze betaalbaarder zijn. Nieuwere middelen zijn er wel, maar niet voor iedereen bereikbaar. Zij benadrukt dat behandelaren goed vertrouwd moeten zijn met de verschillende opties en dat er binnen Ypsilon ruimte is voor open gesprekken over mogelijke voordelen, waaronder minder bijwerkingen.
Bij ernstige klachten, zoals psychoses, waarschuwt zij om signalen tijdig te herkennen en niet te wachten tot het te laat is. Volgens Dawson blijft contact met de behandelend arts essentieel en kan blijvende medicatie in sommige gevallen nodig zijn om terugval te voorkomen.
Nazorg en ervaringsdeskundigen
Nazorg noemt Dawson een sleutelonderdeel. Zij verwijst naar positieve voorbeelden van cliënten die zijn opgeleid tot ervaringsdeskundigen en nu anderen ondersteunen. De ervaringen van families en patiënten worden volgens haar ook teruggekoppeld aan behandelaren, zodat zorg beter kan aansluiten op de praktijk.
Stichting Ypsilon organiseert maandelijks gespreksavonden. Op 28 januari staat een bijeenkomst gepland over nazorg en obstakels binnen de geestelijke gezondheidszorg, waarbij bezoekers ervaringen kunnen delen, vragen kunnen stellen en ideeën kunnen aandragen.
