De Alliantie voor Primary Health Care (PHC) in de Amerika’s – een initiatief van PAHO, de Wereldbank en de IDB – bestaat twee jaar en heeft Bolivia en Uruguay formeel als leden verwelkomd. Tijdens een regionaal forum in Rio de Janeiro werden ook nieuwe investeringsafspraken benadrukt.
De Alliantie voor Primary Health Care (PHC) in de Amerika’s heeft op woensdag 28 januari 2026 haar tweede verjaardag gemarkeerd met een overzicht van resultaten rond hervorming van gezondheidssystemen in de regio. Het samenwerkingsverband is een gezamenlijk initiatief van de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO), de Wereldbank (WB) en de Inter-Amerikaanse Ontwikkelingsbank (IDB).
De aankondigingen volgden tijdens het tweede regionale forum van de PHC-alliantie, dat van 26 tot en met 28 januari in Rio de Janeiro plaatsvond. Gezondheidsautoriteiten, technische partners en financiële instellingen deelden daar ervaringen, evalueerden de voortgang en spraken over gezamenlijke strategieën om primaire gezondheidszorg te versterken.
Een belangrijk moment tijdens het forum was de formele toetreding van Bolivia en Uruguay. Beide landen hebben nationale coördinatieplatforms gelanceerd, bedoeld als overleg- en afstemmingsruimte tussen de ministeries van Volksgezondheid en Financiën, PAHO en ontwikkelingsbanken, om investeringen beter te richten en de uitvoering van PHC te versnellen. Ook Brazilië sprak steun uit voor het initiatief en ondertekende een intentieverklaring.
Meer dan een miljard dollar aan investeringen
De alliantie werd in december 2023 in Montevideo gelanceerd en profileert zich als regionaal mechanisme dat technische samenwerking, strategische financiering en beleidsdialoog combineert. In de eerste twee jaar is volgens PAHO/WB/IDB ruim US$ 1 miljard aan middelen afgestemd en gemobiliseerd voor de vijf landen die al formeel lid waren en beschikken over operationele nationale coördinatieplatforms: Chili, de Dominicaanse Republiek, El Salvador, Panama en Paraguay.
De investeringen zijn gericht op prioritaire thema’s zoals niet-overdraagbare ziekten, digitale zorg, geestelijke gezondheidszorg, versterking van het zorgpersoneel, geïntegreerde zorgnetwerken en ziekte-eliminatie. Daarmee wil de alliantie bijdragen aan veerkrachtige systemen die beter bestand zijn tegen toekomstige gezondheidscrises.
Nieuwe platforms in Bolivia en Uruguay
In Bolivia moet het nieuwe platform voortbouwen op trajecten zoals het verankeren van essentiële publieke gezondheidsfuncties, het versterken van de eerstelijnszorg en verdere digitale transformatie van de sector. In Uruguay – waar primaire zorg al decennialang een pijler is – is het doel om het bestaande model te consolideren, met nadruk op continuïteit van zorg, mensgerichte dienstverlening en meetbare gezondheidsuitkomsten.
Brazilië tekent intentieverklaring
Naast de toetreding van Bolivia en Uruguay werd een intentieverklaring ondertekend door het Braziliaanse ministerie van Volksgezondheid en PAHO. Daarin wordt primaire gezondheidszorg opnieuw gepositioneerd als fundament voor een eerlijk, veerkrachtig en mensgericht zorgsysteem. Volgens de partners zijn innovatie, duurzame investeringen en effectieve uitvoering nodig om ongelijkheden te verkleinen en resultaten te verbeteren, mede door demografische, epidemiologische en klimaatgerelateerde uitdagingen.
De alliantie wijst erop dat in de regio nog altijd een aanzienlijk deel van de bevolking drempels ervaart om zorg te bereiken, zowel financieel als structureel, terwijl de vooruitgang richting universele dekking stagneert. In dat licht wordt primaire gezondheidszorg opnieuw naar voren geschoven als een van de meest kosteneffectieve en rechtvaardige strategieën.
