Tijdens een ceremonie op vrijdag 5 april 2024 werd de fontein op het drukke verkeersknooppunt Spanhoek weer in gebruik genomen. De heractivering werd mogelijk gemaakt door een samenwerking tussen het ministerie van Openbare Werken (OW) en het Yogh Hospitality, dat het onderhoud van de fontein op zich heeft genomen. OW liet weten dat hiermee niet alleen een esthetische bijdrage aan het stadsbeeld wordt geleverd, maar ook het historisch belang van de locatie wordt benadrukt.
Volgens het directoraat Cultuur is het echter misleidend en onjuist om de fontein te hernoemen naar de private onderneming, zoals in sommige berichtgeving lijkt te gebeuren. In een officiële verklaring stelt het directoraat: “De fontein, meer bekend als Spanhoekfontein, is onderdeel van het Statenmonument.” Dit monument, vervaardigd door de kunstenaar Stuart Robles de Medina, werd in 1966 onthuld ter herdenking van de eerste vergadering van de Koloniale Staten, precies honderd jaar eerder.
Vernoeming zonder formele procedure
Het directoraat Cultuur benadrukt dat de fontein, als onderdeel van een nationaal monument, niet zomaar van naam kan worden veranderd. “Een dergelijke vernoeming zou per ministeriële beschikking moeten plaatsvinden,” stelt de verklaring. Bovendien dient het ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur hierover te worden geïnformeerd en advies uit te brengen – iets wat in dit geval niet is gebeurd.
Hoewel de bijdrage van MCS wordt gewaardeerd, acht het directoraat het niet gepast dat dit tot een naamsverandering leidt. “Een informatiebord dat de bijdrage van de onderneming erkent, zou een meer gepaste vorm van waardering zijn,” aldus Cultuur.
Nationale erfgoedstatus onder druk?
Met deze uitlating stelt het directoraat zich op als beschermer van het nationale erfgoed en wil zij mogelijke precedenten voorkomen waarbij historische monumenten zonder de juiste procedures van naam veranderen of een commerciële lading krijgen. De fontein aan de Spanhoek blijft volgens het directoraat dus onverminderd deel uitmaken van het Statenmonument en draagt geen andere formeel erkende naam.
Achtergrond
De Spanhoekfontein maakt deel uit van een groter monumentaal geheel en kent grote historische waarde. De heringebruikname is onderdeel van de bredere inspanningen van Openbare Werken om cultureel-historische elementen in de stad weer zichtbaar te maken. De fontein functioneert weer met watercirculatie, verlichting en aangepaste beplanting, aldus OW.
