President Chandrikapersad Santokhi heeft eerder dit jaar aangegeven Surinaamse militairen en politieagenten naar Haïti te zullen sturen om de VN-missie, die door Kenia op touw is gezet, te ondersteunen. De meningen binnen de Haïtiaanse diaspora over de Keniaanse missie zijn verdeeld.
De Key News redactie sprak enkele leden van de Haïtiaanse gemeenschap in Suriname over het feit dat de president manschappen naar het Caricom-land wil sturen. De redactie sprak drie kerkleden en een schoonheidsspecialiste.
Volgens kerklid Ribernson Beauliere kan de integratie van Surinaamse manschappen in de missie vanuit verschillende ooghoeken worden bekeken. Hij noemt het besluit van president Santokhi niet goed of slecht, omdat de situatie in Haïti erg gecompliceerd is. “Het is een goede stap, omdat gewapende bendes het volk tot wanhoop drijven. Overheidsinstanties functioneren niet naar behoren, veel mensen hebben hun thuis moeten verlaten omdat de bendes hun woonplaats in hun greep hebben.” Beauliere zegt dat het haast logisch is dat Suriname de missie ondersteunt. “De lokale (Haïtiaanse) autoriteiten zijn niet in staat een oplossing te bieden.”
De regering heeft een beroep gedaan op de VN, omdat Haïti VN-lidstaat is. “De situatie is nijpend. Meer nog, Haïti en Suriname zijn Caricom-leden. Want Haïti was er in het verleden ook voor bepaalde landen in de regio toen ze dat nodig hadden, hetzij in de strijd voor bevrijding, hetzij op andere momenten. Ook is Haïti wereldwijd pionier op het gebied van bevrijding. Ook al gaat het land nu door een zware tijd, alle landen hebben hun zware periodes.”
De andere invalshoek die hij aanhaalt, is dat dit niet de eerste keer is dat de VN missies naar Haïti stuurt. “In 1993 hebben ze president Aristide naar het land teruggebracht. De VN had 6000 soldaten gestuurd. Weliswaar was president Aristide toen goed geïnstalleerd, de missie is aangekomen, maar in 2004, 9 jaar later ongeveer, heeft president Aristide met geweld het land moeten verlaten.” Beauliere voert verder aan dat de internationale gemeenschap en de Haïtiaanse bourgeoisie het vertrek van Aristide in de hand hebben gewerkt.
Hij erkent dat het voormalige staatshoofd niet altijd de beste interesse met het land voor had. Daarna is de situatie in het land verergerd en heeft de VN opnieuw een missie moeten sturen in 2004 (MINUSTAH). Ook van die missie is Haïti niet beter geworden, zegt Beauliere. “Toch is Haïti in een situatie beland die historisch gezien nooit eerder in het land is voorgekomen, waarbij gewapende bendes van de 10 departementen, 3 in hun greep hebben. Maar omdat de hoofdstad getroffen is, is het hele land lam.” Hij zegt dat niet alleen het veiligheidsvraagstuk een probleem is. “Het heeft een politieke dimensie, economische en sociale dimensie en zelfs ook een geopolitieke.” Volgens hem heerst er grote sociale ongelijkheid in Haïti, wat grote problemen met zich meebrengt voor met name de jeugd. “Veel kinderen worden wees, dat maakt ze erg kwetsbaar om door anyone ingezet te worden voor verkeerde doeleinden.” Vandaar dat een heleboel gewapende bendes uit dichtbevolkte wijken komen zijn veel jonge mensen achtergesteld. Het is volgens de gelovige internationaal bekend dat de welvaart van Haïti het slechtst verdeeld is in de regio. “Ook hebben economische en politieke spelers belang bij de gewapende bendes. Als we alleen letten op het sturen van een missie naar Haïti en niet letten op de andere aspecten, dan denk ik dat we riskeren om weer te beleven wat we nu beleven.”
Volgens Ernest Josef is het plan van president Santokhi een goed idee. Maar hij haast zich om te zeggen dat de aanvraag van Kenia om een missie op touw te zetten, ook een politiek spel is. “Laat mij u vertellen; het geld dat is vrijgemaakt voor deze missie zou voldoende zijn om de Haïtiaanse gewapende machten te trainen en uit te rusten voor de strijd tegen de bendes.” Ook Josef voert aan dat de bendes in dienst zijn van politici. Hij gaat een stapje verder dan Beauliere en geeft aan dat de Keniaanse missie er is om Rusland de pas af te snijden. “Het afgelopen jaar meldden internationale media dat Russische private militairen van plan waren naar Haïti af te reizen om tegen de bendes te vechten. De VS wilde dit voorkomen en heeft gauw deze missie in elkaar gezet”, aldus Josef. Als de missie werkelijk is bedoeld om Haïti veiliger te maken, zouden we er al wat van moeten merken, zegt hij. Dagelijks vinden er nog ontvoeringen plaats, dagelijks gaan er mensen dood (aan bendegeweld).
Jean Vertus zegt zijn twijfels te hebben over de missie. “Ze zeggen dat ze er zijn om tegen de bendes te strijden, maar ik zie dat nog niet gebeuren. Integendeel zijn de bendes blij, want ze zien dat er niets serieus gebeurt.” Ook hij haalt aan dat MINUSTAH de situatie in het land niet heeft kunnen verbeteren. “In plaats dat zij ons hebben geholpen, hebben ze ons kwaad aangedaan. Ze hebben ook onze vrouwen en kinderen verkracht … Ik weet nog niet of Surinaamse deelname aan de missie een goed idee is. Ik kijk hoe de zaken gaan.”
Varline Trouw-Etes is schoonheidsspecialiste. Zij vindt het een goed idee dat Surinaamse militairen de missie gaan ondersteunen, maar verwacht ook burgerslachtoffers en vindt die zijde van de missie minder.
