Op dinsdag 13 mei ging op het prestigieuze filmfestival van Cannes de Nederlandse virtual reality-documentaire “Lacuna” in wereldpremière.
De film reconstrueert de gefragmenteerde herinneringen van de nu 86-jarige Joodse Sonja de Lange, die tijdens de Tweede Wereldoorlog haar ouders verloor. Opmerkelijk is dat haar eerste jeugdherinneringen afkomstig zijn uit Paramaribo, waar zij na de oorlog opgroeide.
Fragmenten uit een verloren jeugd
Sonja de Lange werd in 1939 geboren in Amsterdam. Haar jeugd werd abrupt onderbroken toen haar ouders in 1943 werden gedeporteerd naar Auschwitz, waar zij omkwamen. De jonge Sonja en haar zusje werden door hun ouders aan vreemden toevertrouwd, zodat ze een kans zouden hebben om te overleven. Na de oorlog werden de zussen per boot naar Suriname gebracht, waar familie hen opving. De Lange herinnert zich vooral de onbezorgde jaren in Paramaribo als haar eerste echte jeugdherinneringen.
De makers van *Lacuna*, Maartje Wegdam en Nienke Huitenga Broeren, reconstrueren haar levensverhaal niet op lineaire wijze, maar in flarden – passend bij de aard van herinneringen die door trauma, tijd en stilte zijn gevormd. “Sommige herinneringen blijven beter bewaard dan andere. Dat is menselijk en waardevol”, zegt Broeren.
Een VR-ervaring van verlies en herinnering
De documentaire is een immersieve ervaring: bezoekers betreden een fysieke ruimte van 5 bij 4 meter, zetten een virtualrealitybril op en worden onderdeel van het gesprek tussen De Lange en de filmmakers. Bezoekers zien, afhankelijk van hun bewegingen, telkens andere details – van blauwdrukken van het ouderlijk huis tot intieme scènes uit Paramaribo. “Iedere bezoeker beleeft de film op een unieke manier”, aldus Wegdam.
Nederlandse films in de internationale schijnwerpers
“Lacuna” maakt deel uit van de Immersive Competition op Cannes, waarin innovatieve vertelvormen en technologie centraal staan. Naast “Lacuna” is ook de Nederlandse VR-opera “From Dust” geselecteerd, een productie die gebruikmaakt van kunstmatige intelligentie.
Daarnaast beleeft de film “Rietland” van regisseur Sven Bresser zijn wereldpremière tijdens “La Semaine de la Critique”, een onafhankelijk bijprogramma van Cannes. Het is voor het eerst in 27 jaar dat een Nederlandse film is genomineerd voor deze sectie.
De 78e editie van het filmfestival van Cannes is op 13 mei officieel geopend en duurt tot 24 mei. In totaal dingen 22 films mee naar de felbegeerde Gouden Palm. Het festival trekt jaarlijks meer dan 12.000 professionals uit de internationale filmindustrie.
