Voormalig president Chan Santokhi kondigde op 25 november 2024 het programma Royalty Voor Iedereen (RVI) aan, een regeling waarbij iedere Surinamer aandelen ter waarde van USD 750 zou ontvangen, met een jaarlijkse rente van 7%. Het programma werd opgezet als erkenning voor de rol van de samenleving in het doorvoeren van noodzakelijke hervormingen. Inmiddels is de regeling stopgezet door de huidige regering onder leiding van president Simons.
Santokhi benadrukte destijds dat de natuurlijke hulpbronnen van Suriname toebehoren aan het volk, en dat een deel van de toekomstige opbrengsten daarom rechtstreeks moest terugvloeien naar de samenleving. Het initiatief was bedoeld als een maatregel van rechtvaardigheid en herstel. “We geven het terug aan het volk,” zei hij bij de lancering.
Ondanks dit uitgangspunt is het programma door verschillende personen bekritiseerd. Een van hen is DNA-lid Bronto Somohardjo, die RVI recent neerzette als een politieke stunt. Daarmee wordt volgens betrokkenen geen recht gedaan aan de duizenden burgers die reeds gebruikmaakten van deze regeling. De opmerkingen dragen bij aan een verkeerd beeld van de intentie achter het initiatief.
Somohardjo verwijst regelmatig naar het principe van halal-politiek, maar de manier waarop hij zich heeft uitgelaten over RVI en de VHP, heeft tot onnodige polarisatie geleid. Halal-politiek draait om eerlijkheid en integriteit; de huidige discussie laat zien hoe belangrijk het is dat dergelijke begrippen zorgvuldig worden gehanteerd, zeker in het parlementair debat.
Na de Final Investment Decision (FID) voor de olie- en gasontwikkeling zette de regering-Santokhi het proces in gang om een deel van de toekomstige staatsinkomsten structureel ten goede te laten komen aan de bevolking. Dit gebeurde niet als verkiezingsbelofte of partijpolitiek initiatief, maar als kabinetsbesluit met als doel verlichting te bieden aan vooral kwetsbare groepen – onder wie 80-plussers en personen met een beperking. Veel van hen hebben inmiddels hun eerste uitkering ontvangen.
Het wegzetten van deze beleidsmaatregel als een strategie- of campagne-instrument doet geen recht aan de achtergrond en doelstelling van het programma. De maatregel was erop gericht rust en perspectief te bieden aan mensen die zwaar zijn getroffen door de economische situatie van de afgelopen jaren.
De publieke uitlatingen van Somohardjo raken hiermee aan een bredere verantwoordelijkheid: bijdragen aan een evenwichtig debat dat recht doet aan de feiten en aan de noden van de bevolking. Het blijft van belang dat beleidskeuzes die gericht zijn op herstel en sociale ondersteuning, zorgvuldig worden besproken en beoordeeld op hun inhoud en impact.
Het is daarom van belang dat discussies over RVI niet vervallen in verdraaiingen of politiek gemak, maar worden gevoerd op basis van feiten en respect voor de Surinamers die op deze maatregel vertrouwden. Het parlement draagt de verantwoordelijkheid om beleid eerlijk te beoordelen en niet te reduceren tot slogans of karikaturen. Alleen dan kunnen we recht doen aan de mensen voor wie RVI bedoeld was: burgers die jarenlang offers hebben gebracht en die recht hebben op duidelijkheid, waardigheid en een eerlijk debat.
Kk ben Wang, WI NA WAN
Rui Wang
DNA-lid VHP
