Mentale gezondheid krijgt in Suriname steeds meer aandacht, maar de drempel om hulp te zoeken blijft hoog door taboe en stigma. Psychiater Viresh Dwarkasing, werkzaam bij het Psychiatrisch Centrum Suriname (PCS) en het Regionaal Ziekenhuis Wanica, pleit daarom voor meer bewustwording, zodat mensen sneller ondersteuning durven te vragen.
Dwarkasing legt uit dat psychische klachten zelden één duidelijke oorzaak hebben. Vaak gaat het om een combinatie van factoren zoals langdurige stress, omgevingsinvloeden, genetische kwetsbaarheid en sociale problemen. Wanneer die druk oploopt en iemands veerkracht afneemt, kunnen mentale klachten ontstaan.
Volgens de psychiater is schaamte rondom psychische hulp niet alleen een Surinaams probleem, maar komt dit wereldwijd voor. “Als onze bloeddruk ontregeld is, gaan we zonder aarzelen naar de dokter. Maar wanneer het om mentale gezondheid gaat, is de drempel vaak hoger. Taboe, stigma en schaamte spelen hierbij een grote rol”, zegt hij. Hij benadrukt dat bewustwordingscampagnes nodig zijn voor alle leeftijden, met extra focus op jongeren. Zij moeten leren welke signalen kunnen wijzen op mentale overbelasting, en welke levensveranderingen psychische klachten kunnen uitlokken.
In het zorgsysteem spelen huisartsen volgens Dwarkasing een sleutelrol. Zij kunnen bijvoorbeeld tekenen van depressie herkennen en doorverwijzen naar de tweedelijnszorg. Tegelijkertijd melden sommige mensen zich ook rechtstreeks bij een zorginstelling. Op de vraag waarom mannen en jongeren minder snel hulp zoeken, noemt Dwarkasing het hardnekkige idee dat hulp vragen een teken van zwakte zou zijn. Bij jongeren speelt bovendien vaak angst om gevoelens te uiten.
Daarnaast bestaat bij sommige mensen het gevoel dat hulp toch niets zal opleveren. Dat is volgens Dwarkasing een misvatting. Herstel verloopt niet altijd snel, maar behandeling kan wel degelijk helpen. “Het traject naar herstel kan in gang worden gezet en mensen kunnen leren omgaan met problemen, gevoelens en stress”, aldus de psychiater.
Opname in het PCS gebeurt vooral wanneer er gevaar dreigt voor de persoon zelf of voor de omgeving, of wanneer behandeling thuis niet meer haalbaar is. Na opname volgt een behandelplan en een stabilisatiefase, waarbij wordt bekeken hoe iemand veilig kan terugkeren naar huis.
Dwarkasing benadrukt dat bewustwording essentieel is om stigma te doorbreken. Als mensen te lang blijven rondlopen met klachten, wordt behandeling vaak moeilijker. “Als je mentale klachten hebt, wil dat niet zeggen dat je gek of zwak bent. Als je hulp komt zoeken, is het juist een teken van kracht en moed”, zegt hij.
