Wat gebeurt er als jonge schrijvers hun diepste waarheden durven op te schrijven? Als vrijheid niet alleen een woord is, maar een strijd, een droom, een trauma of een keuze? Het antwoord ligt binnenkort in de zaal van Theater On Stage, waar zeven gloednieuwe eenakters hun eerste adem halen tijdens het Nyun Sten Festival 2.0.
Na maanden van intensieve training, scherpe selectie en vurige scriptontwikkeling zijn de finalisten er klaar voor: échte verhalen, recht uit Suriname, die je raken, schuren en misschien zelfs even stil maken. Met thema’s als seksualiteit, religie, familiedruk en innerlijke vrijheid wordt de bezoeker meegenomen naar de meest herkenbare – én onuitgesproken – plekken van onze samenleving.
De doelstelling van Nyun Sten 2.0 is het ontwikkelen van eigen en eigentijdse in Suriname gemaakte theaterstukken, het professionaliseren van het Surinaamse theater als vakgebied en het versterken van culturele banden binnen het Nederlandstalige gebied. Daarbij staat één centraal principe voorop: het bieden van ruimte aan nieuwe stemmen. De naam ‘Nyun Sten’, letterlijk ‘nieuwe stemmen’, is daarom bewust behouden uit de eerste editie in 2016.
Want ook deze tweede editie draait om het stimuleren van nieuwe schrijvers die met herkenbare verhalen hedendaagse thema’s belichten. Denk aan onderwerpen als zwangerschap, ouderschap, queer-identiteit en hiv – thema’s die passen bij deze tijd en samenleving, en die in de scripts met durf en nuance worden neergezet. De zeven geselecteerde schrijvers – vijf vrouwen en twee mannen, allemaal afkomstig uit diverse hoeken van Suriname – weerspiegelen de brede culturele en maatschappelijke rijkdom van het land. Sommigen hebben al theaterervaring, voor anderen is dit hun debuut.
Wat hen bindt, is een krachtige stem en de moed om die te gebruiken. Hun eenakters zijn grotendeels geschreven in het Nederlands en Sranantongo, en vallen binnen het genre van de eenakter: een korte toneelvorm met één akte, vaak met een beperkt aantal personages, en een scherpe focus op spanning, conflict en karakterontwikkeling. In elk stuk staat het thema ‘vrijheid’ centraal – in de meest persoonlijke en actuele betekenissen. Of het nu gaat om ouderschap, queer-zijn, familie-erfenissen of psychologische beperkingen: elke opvoering draagt een spiegel voor aan het publiek.
De regie is in handen van ervaren Surinaamse theatermakers: Idi Lemmers, Maggie Schmeitz, Anthony Robinson en Hilkia Lobman, samen met Kaja van Bruggen van het Amsterdamse Rightaboutnow Inc. Zij worden gecoacht door Marjorie Boston en Alida Neslo, die samen met Maikel Austen (Art Laboratorium Suriname) verantwoordelijk zijn voor de artistieke leiding van het project. Nyun Sten is een samenwerking tussen Art Laboratorium Suriname, Rightaboutnow Inc. (Nederland), de Schrijversvakschool Paramaribo en het Surinaams Conservatorium.
Tijdens de afgelopen 12 weken volgden de 15 geselecteerde deelnemers een intensief schrijftraject onder begeleiding van Ruth San A Jong (directeur van de schrijversvakschool) en theatermaker Maarten van Hinte (Rightaboutnow Inc). Van de 15 scripts zijn er uiteindelijk zeven geselecteerd op basis van originaliteit, spanningsboog, dialogen, dramaturgie en climax. Deze scripts worden op het festival gepresenteerd als dramatical readings: een krachtige vorm van toneellezing, waarbij de acteurs het script vasthouden en de nadruk ligt op tekst, voordracht en interpretatie – versterkt door zorgvuldig geplaatste theatrale en muzikale elementen. De muziek komt van alumni en eindejaarsstudenten van het Surinaams Conservatorium, die op basis van een korte scriptpresentatie per stuk een unieke compositie schrijven.
De samenwerking tussen componisten en regisseurs is hierbij essentieel: zij bepalen samen de inzet van muziek en de sfeer tijdens de opvoering. De opvoeringen raken aan thema’s die sterk leven in de Surinaamse samenleving. Geen onderwerp wordt geschuwd – en dat is precies waar theater het verschil maakt. Niet alleen voor het publiek, maar ook voor de makers: voor velen is dit traject een springplank naar verdere ontwikkeling in het vakgebied. De opvoeringen vinden plaats op 18, 19 en 20 juli in Theater On Stage Performing Arts. Elke avond worden andere scripts gepresenteerd, met een unieke sfeer en beleving. Kaarten zijn nú te koop bij: Zus&Zo – Grote Combéweg, Instyle Optics – Wilhelminastraat, en Optiek Ninon – Hermitage Mall voor SRD 450 per avond.
Voor het Rightaboutnow festival in december 2026 in Amsterdam worden zowel één dramatical reading en één compositie geselecteerd door een jury. Dit kan dus een andere compositie zijn dan die van de dramatical reading. Voor de makers betekent dat: zichtbaarheid, netwerk, en misschien wel een springplank naar een internationale carrière. Een vakkundige groep juryleden kiest de winnaars en pas op dat moment zullen de juryleden worden bekendgemaakt. Nyun Sten 2.0 laat zien wat er gebeurt als jonge stemmen ruimte krijgen – en hoe theater een land helpt zichzelf beter te begrijpen. Want wat je zult zien op het podium, leeft ook buiten de zaal.
