De internationale olie- en financiële markten zijn maandag stevig in beweging gekomen door de oplopende spanningen rond Iran en de Straat van Hormuz.
Nadat de Verenigde Staten aankondigden scheepvaart van en naar Iraanse havens te zullen blokkeren na mislukte gesprekken met Teheran, reageerden handelaren vrijwel direct met hogere olieprijzen en een vlucht naar veiligere beleggingen. De Straat van Hormuz is van groot belang voor de wereldwijde energiehandel, omdat ongeveer een vijfde van de mondiale oliehandel via deze route verloopt.
De eerste schok was zichtbaar op de oliemarkt. Brent-olie en de Amerikaanse WTI stegen opnieuw tot boven de 100 dollar per vat, terwijl de fysieke oliemarkt in Europa nog sterker reageerde. Reuters meldde dat North Sea Forties-crude voor directe levering opliep tot bijna 149 dollar per vat, wat aangeeft dat de vrees voor een acuut aanbodtekort groter is in de fysieke markt dan op de termijnmarkten. Volgens marktanalisten weerspiegelt dat de haast van kopers in Europa en Azië om alternatieve leveringen veilig te stellen nu de doorgang in Hormuz onder druk staat.
Ook op de financiële markten sloeg de onrust snel over. Europese beursindices verloren terrein, terwijl futures op Wall Street lager noteerden. In Azië sloten onder meer de Japanse en Zuid-Koreaanse beurzen in het rood. Beleggers kozen intussen vaker voor de Amerikaanse dollar, die traditioneel als veilige haven wordt gezien in tijden van geopolitieke onzekerheid. Dat zette extra druk op risicovollere activa en op valuta’s van opkomende markten.
De stijgende olieprijs voedt tegelijk opnieuw de vrees voor hardnekkige inflatie. Hogere energieprijzen werken wereldwijd door in transport, productie en consumentenprijzen. Reuters wijst erop dat de recente stijging van brandstofkosten al heeft bijgedragen aan een hogere inflatie in de Verenigde Staten, wat verwachtingen over renteverlagingen verder compliceert. Daarmee wordt de spanning in het Midden-Oosten niet alleen een geopolitiek probleem, maar ook een factor die het rentebeleid, de koopkracht en het investeringsklimaat in meerdere regio’s beïnvloedt.
Tegelijk groeit de bezorgdheid over de duur van de verstoring. Morgan Stanley handhaafde maandag zijn verwachting van gemiddeld 110 dollar per vat voor Brent in het tweede kwartaal van 2026 en waarschuwde dat het herstel van de aanvoerketen maanden kan duren, zelfs als de doorvaart in Hormuz opnieuw wordt vrijgegeven. Ook in Europa wordt al nagedacht over gecoördineerde maatregelen. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen stelde dat vrije doorgang in de Straat van Hormuz van “wezenlijk belang” is en zei dat EU-lidstaten hun reactie op oplopende energieprijzen op elkaar moeten afstemmen.
Voorlopig blijft het marktsentiment kwetsbaar. Zolang er geen diplomatieke doorbraak komt en onduidelijk blijft hoe lang de spanningen rond Iran en Hormuz zullen aanhouden, lijkt de kans groot dat olie duur blijft en beleggers voorzichtig blijven opereren. De ontwikkelingen in de Golfregio hebben zich daarmee opnieuw vertaald in een wereldwijde financiële schokgolf, met gevolgen die veel verder reiken dan de energiemarkt alleen.
