De Surinaamse Orde van Advocaten (SOVA) maakt zich ernstige zorgen over het gewijzigd wetsontwerp inzake beslaglegging. Volgens de beroepsorganisatie zijn de belangrijkste bezwaren tegen het voorstel niet weggenomen, waardoor het risico bestaat dat burgers en ondernemingen hun rechten tegenover de Staat onvoldoende kunnen afdwingen. De Orde roept op tot een grondige heroverweging voordat De Nationale Assemblée (DNA) het wetsontwerp aanneemt.
Die waarschuwing werd op vrijdag 23 oktober 2026 uitgesproken tijdens de installatie van vijftien nieuwe rechters bij het Hof van Justitie. De deken van de Orde van Advocaten greep de gelegenheid aan om aandacht te vragen voor verschillende knelpunten binnen de Surinaamse rechtspleging.
Gewijzigd wetsontwerp neemt bezwaren niet weg
Volgens de Orde hebben niet alleen advocaten, maar ook de rechterlijke macht, de Vereniging van Deurwaarders en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven kritische kanttekeningen geplaatst bij de voorgestelde regeling.
Hoewel het wetsontwerp inmiddels is aangepast en volgens de toespraak binnenkort in DNA wordt behandeld, blijven de wezenlijke bezwaren volgens de beroepsorganisatie bestaan.
De Orde erkent dat de overheid een gerechtvaardigd belang heeft bij het waarborgen van de continuïteit van essentiële overheidstaken. Die bescherming mag volgens haar echter niet ten koste gaan van burgers en bedrijven die via de rechter hun rechten tegenover de Staat willen afdwingen.
Daarmee raakt de discussie aan een fundamenteel uitgangspunt van de rechtsstaat: een rechterlijke uitspraak moet niet alleen op papier bestaan, maar ook daadwerkelijk kunnen worden uitgevoerd.
Wanneer een burger of onderneming een rechtszaak tegen de Staat wint, moet die uitspraak in de praktijk betekenis hebben. De zorg van de Orde is dat wetgeving die de mogelijkheden tot beslaglegging beperkt, afbreuk kan doen aan effectieve rechtsbescherming.
De beroepsorganisatie vindt daarom dat de waarschuwingen vanuit verschillende juridische en maatschappelijke geledingen serieus moeten worden genomen voordat het parlement een definitief besluit neemt.
Oproep tot reactivering Constitutioneel Hof
De zorgen over de voorgestelde beslagwet vormen voor de Orde aanleiding om opnieuw aandacht te vragen voor het Constitutioneel Hof.
Volgens de deken is het niet de eerste keer dat de beroepsorganisatie aandringt op reactivering van dit instituut. Een functionerend Constitutioneel Hof is volgens de Orde noodzakelijk om te waarborgen dat wetgeving aan de Grondwet kan worden getoetst.
De organisatie vindt dat verdere vertraging niet verantwoord is, juist omdat wetgeving gevolgen kan hebben voor de bescherming van fundamentele rechten.
De oproep onderstreept het belang van constitutionele controle binnen het Surinaamse staatsbestel. Het gaat daarbij niet uitsluitend om de inhoud van afzonderlijke wetten, maar ook om de mogelijkheid om na te gaan of wettelijke regelingen in overeenstemming zijn met de Grondwet.
Vijftien nieuwe rechters lossen capaciteitsproblemen niet automatisch op
Naast de zorgen over wetgeving stond de uitbreiding van de rechterlijke macht centraal tijdens de bijeenkomst.
De Orde verwelkomt de installatie van vijftien nieuwe rechters, maar benadrukt dat de personele uitbreiding niet automatisch leidt tot een oplossing van de bestaande capaciteitsproblemen.
Volgens de deken blijven voldoende ondersteunend personeel, geschikte zittingslocaties, efficiënte werkprocessen en adequate financiële middelen noodzakelijk.
Ook het natuurlijk personeelsverloop binnen de rechterlijke macht speelt daarbij een rol.
De Orde waarschuwt dat van rechters weliswaar deskundigheid, onafhankelijkheid en een tijdige behandeling van rechtszaken mogen worden verwacht, maar dat daar voldoende organisatorische en financiële ondersteuning tegenover moet staan.
Voor rechtzoekenden is een tijdige rechterlijke beslissing immers van direct belang. Vertraging in de rechtspraak kan betekenen dat burgers en bedrijven langer in onzekerheid blijven over hun rechten en verplichtingen.
Internationale beoordeling witwasbestrijding nadert
Een ander belangrijk aandachtspunt is de internationale beoordeling van Suriname op het gebied van de bestrijding van witwassen, terrorismefinanciering en proliferatiefinanciering in 2027.
Volgens de Orde raakt de tijd op om de noodzakelijke maatregelen te treffen. De beroepsorganisatie roept de overheid, wetgever, toezichthouders en betrokken beroepsgroepen op om gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen.
Ook advocaten moeten hun verplichtingen op het gebied van anti-witwasregelgeving naleven.
Tegelijkertijd waarschuwt de Orde dat de uitvoering van deze regels niet mag leiden tot aantasting van de onafhankelijkheid van advocaten, het beroepsgeheim en het recht op effectieve rechtsbijstand.
Vooral zelfstandige advocaten en kleinere kantoren kunnen volgens de organisatie te maken krijgen met aanzienlijke administratieve en financiële lasten.
De Orde pleit daarom voor een aanpak die zowel effectief als uitvoerbaar is.
Kunstmatige intelligentie vraagt om voorzichtigheid
Tijdens de toespraak werd eveneens stilgestaan bij de invloed van digitalisering en kunstmatige intelligentie op de juridische beroepspraktijk.
Volgens de Orde bieden nieuwe technologieën mogelijkheden om juridische informatie sneller te verwerken en de kwaliteit van het werk te ondersteunen.
Daar staan echter risico’s tegenover, onder meer op het gebied van betrouwbaarheid van informatie, privacybescherming en vertrouwelijkheid van juridische dossiers.
De beroepsorganisatie benadrukt dat technologie het professionele oordeel en de verantwoordelijkheid van rechters en advocaten nooit mag vervangen.
Rechtsstaat vraagt meer dan alleen uitbreiding van het aantal rechters
De toespraak maakt duidelijk dat de Orde de versterking van de rechterlijke macht als een positieve ontwikkeling beschouwt, maar tegelijkertijd bredere hervormingen noodzakelijk vindt.
De installatie van vijftien nieuwe rechters moet volgens de beroepsorganisatie gepaard gaan met structurele investeringen, zorgvuldige wetgeving en voldoende waarborgen voor onafhankelijke rechtspraak.
Daarbij ligt volgens de Orde een gezamenlijke verantwoordelijkheid bij de overheid, het parlement, de rechterlijke macht en de advocatuur.
De centrale boodschap is dat een goed functionerende rechtsstaat niet uitsluitend wordt bepaald door het aantal rechters of de aanwezigheid van wetgeving, maar vooral door de mate waarin burgers daadwerkelijk toegang hebben tot rechtspraak en rechterlijke uitspraken kunnen laten uitvoeren.
Bron: Toespraak van de deken van de Surinaamse Orde van Advocaten, 23 oktober 2026, ter gelegenheid van de installatie van vijftien rechters bij het Hof van Justitie.
