“De eigenaren van de VHP hebben me benaderd”. “Ik werk voor de VHP”. “Ik ben een van de woordvoerders van de partij”. “Ik krijg genoeg paisa”. “Ik ben vocabulair heel sterk”, aldus enkele veelgebruikte zinnen in recente interviews van pseudo-influencer Bennie Miranda. Het is nooit mijn intentie geweest om wat van mijn energie aan dit aandachtsgeile en ongeleid projectiel te besteden. Echter, als communicatiedeskundige en redacteur wens ik de trend van het inzetten van zogenaamde influencers aan de kaak stellen en de gevaren daarvan voor de samenleving.
Influencers hebben een enorme invloed verworven in een tijdperk waarin sociale media een alles bepalende rol spelen in ons dagelijks leven. Ze kunnen producten lanceren, trends zetten en zelfs politieke ideeën verspreiden. Hoewel dit op het eerste gezicht een positieve ontwikkeling lijkt, schuilt er een groot gevaar wanneer politieke partijen besluiten om onwetende en niet-intelligente influencers in te zetten voor hun campagnes.
Dit brengt ernstige risico’s met zich mee voor de integriteit van ons politiek systeem en de kwaliteit van de democratie. Een van de grootste gevaren van het inzetten van incapabele influencers in politieke campagnes, is de verspreiding van misleidende of incorrecte informatie. Deze personen, die vaak niet beschikken over de benodigde kennis of inzicht in politieke en maatschappelijke kwesties, kunnen gemakkelijk foutieve feiten verspreiden. Dit kan leiden tot verwarring onder hun volgers, die hun “idolen” vaak als betrouwbare bronnen zien. De impact hiervan is aanzienlijk, vooral als jongeren en andere kwetsbare groepen hierdoor worden beïnvloed zonder een goed begrip van de werkelijkheid.
Politiek zou moeten draaien om inhoudelijke debatten en goed onderbouwde argumenten. Echter, wanneer onwetende mensen betrokken raken bij politieke campagnes, verschuift de focus al snel naar oppervlakkige discussies, ongefundeerde stellingen en populistische boodschappen. De kern van hetgeen waar het om draait, raakt ondergesneeuwd door slogans en catchy one-liners die niets toevoegen aan het echte debat. Dit leidt tot een verwatering van de politieke dialoog en een verlaging van de kwaliteit van de besluitvorming. Behalve “de oranje partij” zet ook de ABOP onwetende influencers in om propaganda te maken op verslavende platforms zoals Facebook en TikTok. Ze laten zich leiden door etnische gevoelens, kruipen in de slachtofferrol en voeren haatcampagnes als instrumenten om aanhang te vergaren voor politici die de afgelopen vier jaar het land volledig hebben ontwricht.
Veel influencers hebben een groot bereik onder jongeren, een groep die vaak nog bezig is met het vormen van haar eigen wereldbeeld en politieke overtuiging. Wanneer deze jongeren blootgesteld worden aan simplistische en ondoordachte politieke boodschappen van onwetende figuren, bestaat het risico dat ze beïnvloed worden zonder kritische reflectie. Dit kan leiden tot een generatie die haar politieke keuzes baseert op oppervlakkige indrukken in plaats van grondige overwegingen. Hoewel ik de man met “de onbeschadigde prefrontale cortex” als voorbeeld noem – uit statistieken blijkt dat zijn boodschappen geen ingang vinden bij het bredere publiek – zijn er echter anderen die bepaalde doelgroepen stevig in hun greep hebben.
Het inzetten van onwetende influencers kan ook leiden tot een breed verlies van vertrouwen in zowel deze personen als de politieke partijen waarvoor ze opereren. Als kiezers ontdekken dat hun favoriete influencer politieke standpunten promoot zonder daar echt kennis van te hebben, kunnen ze hun vertrouwen in die persoon verliezen. Bovendien kan het vertrouwen in de betrokken politieke partij ernstig beschadigd raken, aangezien het duidelijk wordt dat ze bereid zijn om onwetende figuren in te zetten voor eigen gewin. Ook bestaat het risico van onethische praktijken waarbij influencers politieke boodschappen promoten in ruil voor geld of andere voordelen, zonder daar transparant over te zijn. Dit kan leiden tot een situatie waarin kiezers gemanipuleerd worden zonder te weten dat de influencer betaald wordt voor zijn of haar politiek standpunt. Dit ondermijnt de eerlijkheid van de verkiezingen en het vertrouwen in het politieke proces.
Onwetende influencers kunnen door hun gebrek aan diepgang en nuance bijdragen aan verdere polarisatie binnen de samenleving. Provocerende en ongenuanceerde uitspraken kunnen de kloof tussen verschillende groepen vergroten, waardoor constructieve dialoog steeds moeilijker wordt. Dit kan leiden tot een samenleving waarin mensen steeds meer tegenover elkaar staan in plaats van met elkaar in gesprek te gaan. Wanneer influencers de aandacht afleiden naar hun eigen persoonlijkheid en oppervlakkige boodschappen, blijven serieuze maatschappelijke problemen vaak onderbelicht.
De focus verschuift van belangrijke beleidskwesties naar trivialiteiten, waardoor de kwaliteit van het publieke debat afneemt en belangrijke onderwerpen niet de aandacht krijgen die ze verdienen. Het is van cruciaal belang dat politieke partijen en influencers verantwoordelijk omgaan met hun platform en invloed, en dat kiezers zich bewust zijn van de bronnen en motivaties achter de politieke boodschappen die ze ontvangen. Alleen dan kunnen we een gezonde en goed geïnformeerde democratie behouden.
