Suriname maakt “furore” als het om corruptie gaat. Dat Suriname een corrupt land is, wordt bevestigd door de recent uitgebrachte Internationale corruptie-index 2023 van Transparency International. Suriname staat op een gedeelde 87ste plaats met Guyana, Ivoorkust, Colombia, Tanzania en Tunesië. Opmerkelijk is dat het land ook een slechte beurt maakt op de Anti-Money Laundering Index 2023; jaarlijks geproduceerd door het Basel Institute on Governance. Suriname, voorheen niet opgenomen in het rapport, staat op de 16e plaats wereldwijd en de derde in de regio qua hoog risico. Het land wordt volgens het instituut belemmerd door een gebrek aan transparantie van bedrijven en de sterke aanwezigheid van transnationale drugshandelgroepen.
Transparency International slaat alarm over een groeiende trend van onbestrafte corruptie op wereldschaal. Het instituut wijst op een verontrustend verband tussen een disfunctionerende rechtsstaat, waar gerechtigheid te wensen overlaat, en het bloeien van corruptie die ongehinderd blijft voortbestaan. Paradoxaal genoeg draagt deze corruptie ook bij aan het langzaam maar gestaag ondermijnen van de fundamenten van gerechtigheid.
De bevindingen van de internationale waakhond benadrukken dat zowel autoritaire regimes als democratische landen met dit groeiende probleem te maken hebben. “In landen waar autoritair gezag de overhand heeft, blijkt corruptie vaak diepgeworteld en geniet ze van straffeloosheid door gebrek aan checks and balances. In democratieën, die worden geacht sterke rechtsstaten te zijn, leidt het falen van het rechtssysteem eveneens tot een voedingsbodem voor corruptie, wat op zijn beurt de integriteit van de rechtsorde aantast.”
Deze vicieuze cirkel van corruptie en gerechtelijk falen, benadrukt volgens de organisatie de ernst van het probleem op wereldniveau. Transparency International waarschuwt dat dit niet louter een kwestie is van autoritaire misstanden, maar een bredere zorg betreft die diverse politieke systemen beïnvloedt. Het gebrek aan gerechtigheid blijkt een voedingsbodem voor corruptie, terwijl corruptie op haar beurt de rechtvaardigheid van een samenleving ondermijnt. Deze bevindingen benadrukken de noodzaak voor zowel autoritaire als democratische landen om maatregelen te treffen ter versterking van hun rechtsstaat en het bestrijden van corruptie. De waarschuwing van Transparency International is tegelijk een oproep tot wereldwijde actie om deze destructieve cyclus te doorbreken en een meer integere, rechtvaardige wereldorde te bevorderen.
Suriname behoort volgens de gerenommeerde internationale waakhond tot de landen waar corruptie toeneemt of waar de overheid niets doet om corruptie aan te pakken. In Suriname is er de afgelopen periode veel kritiek geweest met betrekking tot het beleid van het kabinet-Santokhi. De regering wordt vaak als corruptief en nepotistisch neergezet door critici, de oppositie en buitenparlementaire partijen. Diverse klachten en oproepen om mogelijke controverses te onderzoeken die zijn ingediend bij het Openbaar Ministerie (OM) verdwijnen volgens critici in lades. Ook is er een sfeer in het land, waarbij de onafhankelijkheid van de staande magistratuur in twijfel wordt getrokken. Suriname is in de Rule of Law Index opgenomen als een van landen waar de rechtsstaat wordt uitgehold.
De Anti-Money Laundering Index 2023, waarop Suriname “de bronzen medaille” in de regio haalt als nummer 3 op de lijst, benadrukt hoe de multi-biljoen dollar criminele economieën van Latijns-Amerika en het Caribisch gebied de regio hebben veranderd in een centrum voor witwassen, waar criminele groepen hun onrechtmatig verkregen inkomsten omzetten in bruikbare activa. Haïti en Venezuela waren opnieuw de slechtst presterende landen in de regio volgens de index. Haïti stond bovenaan de wereldwijde risicoranglijst, waarbij het land werd bekritiseerd vanwege zwakke juridische kaders en hoge niveaus van corruptie.
Venezuela presteerde iets beter, hoewel diepgewortelde corruptie onder president Nicolás Maduro de score verlaagde. De index rangschikt landen op een schaal van 0 tot 10 op basis van hun kwetsbaarheid voor witwassen en financiering van terrorisme, waarbij 10 het hoogste risico aangeeft. De scores van een land worden bepaald door 18 indicatoren verdeeld over vijf categorieën: de kwaliteit van de juridische kaders van een land, het risico op corruptie en omkoping, financiële transparantie en normen, publieke transparantie en verantwoording, en juridische en politieke risico’s.
