Op 19 december 2022 heeft Nederland, bij monde van minister-president Mark Rutte, formeel excuses aangeboden aan Suriname voor het slavernijverleden.
De toespraak van Rutte was helder en duidelijk over de betrokkenheid van Nederland bij de mensonwaardige behandeling van personen die onder dwang naar Suriname zijn gebracht over een lange periode om als slaaf, werk voor de Nederlandse economie te verrichten. Dit zegt het Kabinet van de president als reactie op excuses die de Nederlandse regering heeft aangeboden voor het slavernijverleden.
Het kabinet vermeldt verder dat de president goede nota heeft genomen van de toespraak van Rutte. President Santokhi heeft voor de toespraak de vicepremier van Nederland, Sigrid Kaag, ontvangen en via haar de Nederlandse regering geïnformeerd over de reacties op he aanbieden van de excuses.
“De Regering van Suriname beoogt een gecoördineerde, integrale en holistische benadering van het koloniaal verleden in al haar facetten. Het slavernijverleden is een donkere bladzijde in onze geschiedenis en een gezamenlijke aanpak vanaf het begin, was aannemelijker geweest om samen te werken naar een moment van eer en herstel”, luidt het statement van de regering. Het kabinet staat stil bij het feit dat het gaat om eeuwenlange onderdrukking en uitbuiting. “Excuses aanbieden betekent daarom ook rekening houden met het momentum, culturele aspecten van de nazaten van de tot slaafgemaakten, en de betekenisgeving van het moment voor excuses. Het voorbereiden van het aanbieden van excuses is namelijk even belangrijk als het daadwerkelijk aanbieden van deze excuses.” Het is dan ook belangrijk dat er brede draagvlak is voor de excuses op het moment dat die worden aangeboden.
De Surinaamse regering juicht toe dat een integrale en holistische benadering is toegezegd door de voormalige kolonisator. “Belangrijke uitgangspunten voor eer en herstel van de zwarte bladzijde in onze geschiedenis zijn om op constructieve en nauwe samenwerking de discussie en de dialoog met alle betrokkenen en op alle niveaus te starten, zowel bilateraal alsook nationaal.” Een alomvattend traject zal worden ingezet om na te gaan op welke wijze gewerkt kan worden naar een nationale opstelling en standpunt, rekening houdend met de verschillende sentimenten, visies en standpunten die in de afgelopen periode zijn geventileerd, aldus het bericht.
President Santokhi benadrukt dat los van het formele moment voor het aanbieden van excuses, nog veel werk verzet moet worden. Suriname zal daar integraal onderdeel van moeten zijn. “Gezamenlijk werken naar een goed en gecoördineerd vervolg dat inclusie en participatie bewerkstelligt voor alle betrokkenen is essentieel in het proces van eer en herstel”, benadrukt de president.
De regering zal dit vraagstuk ook op de regeringsagenda plaatsen en die nodige overlegstructuren ontwikkelen om enerzijds de nationaal dialoog te bevorderen en anderzijds open te staan voor dialoog met de Nederlandse regering. De regering zal ook het gesprek in regionaal verband continueren. Hiertoe zal de Caribische Gemeenschap zo spoedig mogelijk geïnformeerd worden.
Santokhi zal de verschillende stakeholders in de samenleving raadplegen om de ontstane situatie op een constructieve en eervolle wijze aan te pakken. Er wordt uitgekeken naar de schriftelijke bevestiging van de Nederlandse regering voor het vervolgtraject.
