Diergezondheid is een strategische prioriteit geworden in een steeds sterker verbonden wereld, waarbij samenwerking tussen landen essentieel blijkt voor voedselzekerheid en economische stabiliteit in de landbouwsector.
De wereldwijde markt voor vee en vlees zal volgens ramingen toenemen van 1,37 biljoen dollar in 2024 naar 1,60 biljoen dollar in 2034. Landen als de Verenigde Staten, Mexico, en Mercosur-partners zoals Argentinië en Brazilië spelen een sleutelrol in het voorzien van de wereldwijde vraag naar dierlijke eiwitten. Maar met de groei van de agro-industrie en het openstellen van nieuwe landbouwgebieden, nemen ook grensoverschrijdende gezondheidsrisico’s toe.
Dierziektes kennen geen grenzen
Dierziektes zoals de New World Screwworm en vogelgriep illustreren hoe kwetsbaar geïntegreerde landbouwsystemen zijn. Deze ziektes bedreigen niet alleen de volksgezondheid en voedselzekerheid, maar kunnen ook de exportpositie van landen ernstig ondermijnen.
Een succesvol voorbeeld van internationale samenwerking is het uitroeiingsprogramma van de New World Screwworm. Deze plaag, die in het verleden enorme schade aanrichtte in Noord-Amerika, werd in de VS uitgeroeid in 1966 dankzij een innovatieve methode met het uitzetten van steriele mannelijke insecten. In 1991 werd ook Mexico vrij verklaard van de plaag. Beide landen zetten hun inspanningen voort door een biologische barrière in Panama in stand te houden om herintroductie vanuit Centraal- en Zuid-Amerika te voorkomen. De heropleving van de parasiet in 2023 toont echter aan dat blijvende waakzaamheid noodzakelijk is.
Vogelgriep en mond-en-klauwzeer als blijvende dreiging
Sinds 2022 zijn wereldwijd meerdere uitbraken van vogelgriep gerapporteerd, met name in de Verenigde Staten. De ziekte heeft niet alleen economische schade aangericht, maar vormt ook een reële bedreiging voor de volksgezondheid door haar overdraagbaarheid op mensen. Ook Mexico ondervond hinder van binnenlandse uitbraken en exportbeperkingen.
Een ander voorbeeld van effectieve samenwerking is de bestrijding van mond-en-klauwzeer. Zowel Mexico als de VS zijn momenteel vrij van de ziekte—Mexico dankzij vaccinatie en de VS zonder vaccinatie—maar beide landen blijven voorbereid met alarmeringssystemen en gezamenlijke simulatieoefeningen. Binnen Mercosur wordt deze aanpak weerspiegeld in het werk van de Zuidelijke Landbouwraad (CAS), die regionale afstemming bevordert.
Een uitbraak van mond-en-klauwzeer in de VS zou volgens het Amerikaanse ministerie van Landbouw meer dan 20 miljard dollar aan schade kunnen veroorzaken in het eerste jaar. Voor Mexico, waar veeteelt goed is voor bijna 40% van het landbouw-BBP, zou het verlies van toegang tot exportmarkten zoals Japan en Zuid-Korea desastreus zijn.
Regio’s bundelen krachten
De Permanente Veterinaire Commissie van de Zuidelijke Kegel (CVP) is een voorbeeld van hoe Mercosur-landen samenwerken op het gebied van diergezondheid, epidemiologische bewaking en traceerbaarheid van vee. Ook landen buiten Mercosur, zoals Colombia, profiteren van deze samenwerking.
In Midden-Amerika en het Caribisch gebied zijn landen als Costa Rica en de Dominicaanse Republiek bezig hun systemen te versterken met hulp van internationale partners zoals het Inter-Amerikaans Instituut voor Samenwerking op het gebied van Landbouw (IICA).
Diergezondheid als economisch beleid
Diergezondheid wordt in toenemende mate gezien als een transnationaal publiek goed dat vraagt om investeringen, kennisopbouw en internationale samenwerking. Met de toename van wereldhandel, intensivering van veehouderij en het opduiken van nieuwe ziekten, is het cruciaal dat landen hun gezamenlijke inzet verhogen.
Wat op het spel staat is niet alleen de gezondheid van dieren, maar ook het levensonderhoud van miljoenen boeren, de voedselzekerheid van bevolkingen en de stabiliteit van mondiale toeleveringsketens. Investeren in diergezondheid betekent investeren in veerkracht, economische groei en menselijk welzijn.
