De internationale olieprijzen zijn de afgelopen weken fors gestegen door de escalerende spanningen in het Midden-Oosten. Volgens persbureau Reuters zijn zowel Brent-olie als de Amerikaanse West Texas Intermediate (WTI) deze maand al met meer dan 40 procent in waarde toegenomen. Daarmee zijn de prijzen gestegen naar het hoogste niveau sinds 2022.
De stijging hangt samen met de oorlogssituatie rond Iran en de toenemende dreiging voor belangrijke olie-installaties en exportknooppunten in de regio. De Amerikaanse president Donald Trump heeft aangekondigd dat verdere aanvallen op het Iraanse Kharg Island niet zijn uitgesloten. Dat eiland geldt als een cruciale exporthub voor Iraanse olie. Teheran heeft daarop gewaarschuwd voor nieuwe vergeldingsacties.
De spanningen hebben ook directe gevolgen voor de scheepvaart in de Straat van Hormuz, een van de belangrijkste zeeroutes voor de wereldwijde oliehandel. Via deze zeestraat wordt ongeveer een vijfde van de mondiale olievoorziening vervoerd. Door de verstoringen is sprake van de grootste onderbreking in de aanvoer van olie in jaren.
Volgens analisten van JP Morgan betekent de recente aanval op militaire doelen op Kharg Island een duidelijke escalatie. Tot nu toe was de olie-infrastructuur in de regio grotendeels buiten schot gebleven, maar die situatie lijkt nu te veranderen. Daarbij worden ook andere strategische installaties in de Golfregio als kwetsbaar beschouwd, waaronder de exportterminal van Ras Tanura en de verwerkingsinstallaties van Abqaiq in Saudi-Arabië.
In de Verenigde Arabische Emiraten werd ondertussen een belangrijke olieterminal bij Fujairah getroffen door een Iraanse droneaanval. Een bron uit de sector liet zondag aan Reuters weten dat de laadactiviteiten daar inmiddels weer zijn hervat. Fujairah, dat buiten de Straat van Hormuz ligt, is van groot belang voor de uitvoer van de Murban-olie uit de Emiraten en verwerkt ongeveer 1 miljoen vaten per dag.
Het Internationaal Energieagentschap (IEA) verwacht dat de wereldwijde olievoorziening in maart met 8 miljoen vaten per dag zal dalen door verstoringen in de scheepvaart. Tegelijkertijd zouden producenten in het Midden-Oosten hun productie met minstens 10 miljoen vaten per dag hebben teruggebracht. Om de prijsschokken op te vangen heeft het IEA vorige week besloten een recordhoeveelheid van 400 miljoen vaten olie vrij te geven uit strategische voorraden van lidstaten. Japan begint maandag met het vrijgeven van een deel van zijn reserves.
Een snelle diplomatieke doorbraak lijkt voorlopig niet in zicht. Volgens Reuters heeft de regering-Trump pogingen van bondgenoten in het Midden-Oosten om onderhandelingen op gang te brengen afgewezen. Iran heeft op zijn beurt duidelijk gemaakt dat een staakt-het-vuren pas bespreekbaar is als de Amerikaanse en Israëlische aanvallen stoppen.
De ontwikkelingen zorgen voor onrust op de financiële markten en vergroten de kans op verdere prijsstijgingen voor brandstof en energie wereldwijd.
