De bekendmaking van Renzo Tjon-A-Joe dat hij een aanvraag heeft gedaan voor de Nederlandse nationaliteit kwam als een enorme verrassing binnen de zwem- en sportgemeenschap. Het zorgde voor de nodige verbazing om te horen waarom de topzwemmer Suriname zou willen ‘inruilen’ voor het voormalige moederland.
“Ik kwam tot de realisatie dat mijn situatie in Suriname niet zou veranderen”, aldus de eerste reactie van de Surinaamse recordhouder op de onderdelen 100 (48.80 seconden) en 50 meter (21.88 seconden) vrije slag vanuit Nederland. Hij was de passieve houding “roeien met de riemen die je hebt” van de Surinaamse overheid, het Surinaams Olympisch Comité (SOC) en de Surinaamse Zwembond (SZB) zat. “Met deze mindset win je in topsport heden niets. Ik ben vooral geïnteresseerd om één van de beste zwemmers van de wereld te worden. De Koninklijke Nederlandse Zwembond (KNZB) wist dat en nodigde mij in 2021 uit om Team Nederland te versterken.”
Doet ‘boekje’ open
De 27-jarige zwemmer doet uit de doeken dat hij financieel, in aanloop naar en na de Olympische Spelen in Tokyo, in een gat zat. “Na jaren van talloze beloftes en schulden om voor Suriname te kunnen zwemmen, was ik er klaar mee.” Volgens hem keurde de raad van ministers als collectief, in maart 2021, een raadsvoorstel voor zijn sportfinanciering af. Het nieuws hierover vernam hij van het kabinet van de vicepresident. “Dit gaf mij ook de vrijheid om mijn talent elders te mogen ontplooien.”
Naar zeggen van Tjon-A-Joe heeft hij de SZB, SOC, de overheid en sponsoren per mail over zijn besluit geïnformeerd. Volgens hem voelde de Zwembond zich niet gedreven om aan de transitie mee te werken “en het SOC en de overheid vonden het niet nodig deze mail tot op heden te beantwoorden.”
Zijn sponsoren, waaronder GOw2 vinden deze ontwikkeling jammer, “maar ze wisten ook dat ik geen andere opties had. Ik ben hun bijzonder dankbaar dat ze mij niet in de steek hebben gelaten. Mijn keuze maakt mij niet minder Surinaams. Maar ik kan geen ander resultaat verwachten met hetzelfde recept.” GOw2-marketing Asset Manager, Marc Refos, bevestigt dat Renzo had gemeld de Nederlandse nationaliteit te zullen aanvragen. Het bedrijf bedankte de zwemmer voor zijn bericht en heeft toch besloten het contract te eren.
Zelfvertrouwen
Tjon-A-Joe zegt vol zelfvertrouwen geen spijt te hebben van zijn keuze. Hij gelooft in zijn potentie. “Vandaag ben ik een van de beste sprinters in de wereld.” Met zijn personal best op de 50 m vrije slag (21.88 seconden) denkt Tjon-A-Joe tijdens de aanstaande Olympische Spelen in Parijs 2024 kans te maken op een finaleplek en mogelijk een medaille te veroveren. Volgens zijn analyse winnen zwemmers op dit onderdeel vanaf 2012 vanaf 21.5 seconden eremetaal.
Opmerkingen als zou hij spijt krijgen van deze stap, omdat de kansen om geselecteerd te worden moeilijker worden bij de Nederlandse zwemselectie, gaan niet op bij de ambitieuze zwemmer. In Suriname heeft hij geen tegenstand en is de weg voor hem vrij. “Onmogelijk zal ik er spijt van krijgen. Ik ben al doorgebroken.”
Zijn snelle ontwikkeling dankt hij aan de steun en begeleiding van de KNZB, het Nederlands Olympisch Comité*Nederlandse Sport Federatie (NOC*NSF) en financiering van sponsoren. “Ze geloven allemaal dat ik het kan, anders zouden zij de kans niet wagen.” De uitnodiging van de KNZB is volgens Tjon-A-Joe een duidelijk bewijs dat men geloof heeft in zijn potentieel. Hij verwijst naar zijn trackrecord, waarbij hij met schaarse middelen prijzen heeft kunnen winnen. “Ga maar na wat ik kan doen als ik wel de volledige technische en financiële steun krijg. Dat gebeurt nu.”
Afgewezen, maar geeft niet op
Intussen werd deze week bekend dat zijn aanvraag voor de Nederlandse nationaliteit enkele weken eerder werd afgewezen. Tjon-A-Joe geeft echter niet op en heeft bezwaar aangetekend bij de Immigratie- en Naturalisatie Dienst (IND). Hij meent aan alle gestelde vereisten te hebben voldaan en begrijpt het besluit van de Nederlandse autoriteiten niet. De 50 m-specialist denkt met de steun van de KNZB en NOC*NSF dat de aanvraag alsnog goedgekeurd wordt. Bij de laatste uitslag hoopt hij tijdens de Olympische Spelen volgend jaar voor ‘Oranje’ te schitteren.
Tjon-A-Joe geeft toe nog niet erover te hebben nagedacht indien de aanvraag niet het gewenste resultaat oplevert. “Die kans bestaat natuurlijk ook.” De jonge zwemmer benadrukt echter zijn wens: “ik ben duidelijk op zoek naar groei- en ontwikkelingsmogelijkheden. Liefst werk ik alleen met organisaties die winnen centraal plaatsen. Die gedachtegang delen de Surinaamse sportorganisaties niet. Meedoen is belangrijker. En dat is ook goed, maar niet voor mij”, zegt hij kritisch.
Leerlessen
Hij kan zich echter geen scenario bedenken, waarbij hij niet aan de Olympische Spelen zou kunnen meedoen. “Ik doe het niet meer om wat men van mij denkt, maar omdat ik weet dat ik het kan. Ongeacht het land.”
Het besluit om de Surinaamse nationaliteit in te ruilen is trouwens in samenspraak met familie gedaan. “Mijn familie staat er volledig achter.” Recentelijk postte hij op zijn facebookpagina de motiverende woorden van zijn vader: “zoon, je bent in het na leven. Je was al gestopt met zwemmen in Suriname niet al te lang terug. Wat er nu bijkomt, is mooi meegenomen. Geniet ervan.”
Tjon-A-Joe geeft toe nog steeds te leren. Hij is ingenomen met het feit dat de Surinaamse jeugd dit verhaal mag volgen. “Beter willen voor jezelf door middel van hard werken en alles proberen is geen misdaad. Het is de basis van succes.”
Volgens hem zal verandering binnen de sportwereld in Suriname moeten beginnen met kundige bestuursleden. Naar zeggen van Tjon-A-Joe hebben zijn Olympische voorgangers allemaal hun eigen verhaal van een schaamtelijke behandeling. “Totdat het systeem verandert hoop ik dat talent voor zichzelf kiest.”
