Reyme: hervormingspakket rechterlijke macht kan niet wachten

Volgens Reyme gaat het om fundamentele waarborgen zoals de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, rechtszekerheid voor magistraten, toegang tot de hoogste rechterlijke toetsing en de constitutionele erkenning van inheemse volken als oorspronkelijke bewoners.

“Een land kan economisch terugvallen en toch herstellen. Maar een land dat zijn rechtsstaat verliest, verliest uiteindelijk alles,” stelde Reyme tijdens zijn bijdrage in het parlement.

Reyme begon met dankwoorden aan collega’s uit zowel coalitie als oppositie voor steun in zijn eerste periode in het parlement. Ook bedankte hij het Surinaamse volk voor feedback en erkende hij dat veel mensen het moeilijk hebben. Volgens hem begrijpen de initiatiefnemers die realiteit en moet er na behandeling van deze wetten ook aandacht zijn voor de sociaaleconomische situatie.

Historisch moment volgens Reyme

De parlementariër noemde het debat “historisch”, niet om “mooie woorden” toe te voegen, maar om de spelregels te versterken die de samenleving moeten beschermen. Hij benadrukte dat het pakket volgens hem niet is gericht op personen, maar op instituties. “Het gaat niet om wie vandaag aan de macht is, maar om hoe Suriname in de toekomst moet functioneren,” gaf hij aan.

Waarom uitstel volgens hem geen optie is

Reyme noemde meerdere redenen om het pakket nu af te handelen. Een eerste argument is het herstel van vertrouwen. Hij stelde dat burgers pas vertrouwen krijgen als regels voor iedereen gelijk zijn en rechters daadwerkelijk onafhankelijk kunnen oordelen. Reyme zei dat hij in gesprekken met burgers merkt dat dit vertrouwen ontbreekt en dat er vaak wordt gesproken over “klassejustitie”.

Daarnaast koppelde hij rechtszekerheid aan economische ontwikkeling. In sectoren als olie en gas, toerisme en ondernemerschap, investeren partijen volgens hem vooral in landen waar contracten afdwingbaar zijn en waar rechtspraak voorspelbaar is.

Een derde punt is het risico van willekeur en politieke schijn. Reyme waarschuwde dat niet alleen daadwerkelijke beïnvloeding problematisch is, maar ook de indruk daarvan. Die indruk kan volgens hem het gezag van de rechtsstaat ondermijnen.

Wijzigingen in rechtspositie en benoemingsprocedures

Bij het voorstel tot wijziging van de wet rechtspositie rechterlijke macht stelde Reyme dat onafhankelijkheid niet alleen een principe mag zijn, maar ook juridisch verankerd moet worden via duidelijke regels over benoemingen, rechtspositie en leeftijdsgrenzen.

Hij wees erop dat de procureur-generaal na advies van het Hof van Justitie voor het leven wordt benoemd. Ook noemde hij het voorstel om de maximale leeftijd terug te brengen van 70 naar 65 jaar. Volgens Reyme bevordert dat doorstroming en verjonging en voorkomt het “persoonsdiscussies” en de indruk dat regels op maat worden gemaakt. “Een leeftijdsgrens is geen oordeel over kwaliteit. Het is een instrument,” aldus Reyme.

Ook stond hij stil bij het ontbreken van een termijn voor advies bij benoemingen. Zonder termijn kan een procedure volgens hem onbeperkt voortduren, met vertraging en bestuurlijke verlamming als gevolg. In het voorstel wordt daarom uitgegaan van een adviesperiode van 30 dagen. Blijft advies uit, dan kan de regering de procedure voortzetten, terwijl een negatief advies gemotiveerd moet zijn.

Erkenning inheemse volken en cassatie

Reyme benadrukte verder dat de wet over de erkenning van inheemse volken volgens hem geen “symbolische bijzin” is, maar een constitutionele erkenning van oorspronkelijke bewoners.

Over de cassatieregeling gaf hij aan dat hij persoonlijk liever zou toewerken naar “onze eigen hoge raad”, al zei hij open te staan voor voortschrijdend inzicht in de gekozen route.

Tot slot stelde Reyme dat het pakket geen blind vertrouwen vraagt in personen, maar in instituties. Ter onderstreping van zijn waarden verwees hij ook naar Bijbelteksten over recht en oordeel, waarbij hij benadrukte dat recht niet willekeurig hoort te zijn.