Assembleelid en voormalig president Chan Santokhi (VHP) heeft donderdag in De Nationale Assemblee (DNA) scherp gereageerd op uitspraken dat hij tijdens zijn presidentschap opdrachten zou hebben gegeven aan de procureur-generaal (pg).
Santokhi bestempelde dat als een “grove leugen” en hield vol dat hij nooit gebruik heeft gemaakt van de constitutionele mogelijkheid om bevelen te geven in het belang van de staatsveiligheid.
Meerdere Assembleeleden, onder wie NDP-fractieleider Rabin Parmessar, Poetini Atompai (NPS) en Ann Sadi (NDP), bleven erbij dat Santokhi in het verleden meermaals zou hebben gezegd dat hij “de pg opdracht heeft gegeven”. Santokhi ontkende dat opnieuw en stelde dat zijn woorden verkeerd worden uitgelegd.
Afonsoewa: “Voorzitter, het klopt wel”
NDP-parlementariër Silvana Afonsoewa bracht tijdens hetzelfde debat naar voren dat Santokhi volgens haar wel degelijk publiekelijk heeft gezegd: “ik heb opdracht gegeven”. Zij stelde dat de ex-president dit herhaaldelijk in het openbaar heeft verklaard.
Volgens Afonsoewa ging dat zo ver dat procureur-generaal Garcia Paragsingh op 16 november 2024 naar buiten trad en Santokhi opriep zijn woorden zorgvuldiger te kiezen. De pg zou daarbij hebben gewaarschuwd dat het telkens spreken over “opdracht geven” aan de pg en aan instituties ertoe kan leiden dat het vertrouwen in die instituties afneemt.
Afonsoewa reageerde op een moment waarop Santokhi het woord had gevraagd en aangaf dat wat Assembleelid Iona Edwards tijdens een interruptie had gesteld niet zou kloppen. “Voorzitter, het klopt wel,” zei Afonsoewa. Zij voegde eraan toe dat zij aan de oppositiekant nu hoort dat de initiatiefwetten die in behandeling zijn politieke inmenging zouden betekenen, terwijl zij dit juist koppelt aan de uitspraken die zij Santokhi toeschrijft: “ik heb opdracht gegeven”.
Verzoek om onderzoek geen bevel
Santokhi verwees naar situaties waarin de staatsveiligheid volgens hem onder druk stond, zoals bij de ongeregeldheden van 17 februari 2023. In die gevallen heeft hij naar eigen zeggen de pg verzocht onderzoek te doen. “Dat is geen bevel. Dat is een verzoek dat iedere burger kan doen,” aldus Santokhi.
Grondwet en uitzonderlijke bevoegdheid
Santokhi stelde dat de Grondwet ruimte biedt om in uitzonderlijke gevallen, wanneer de staatsveiligheid in het geding is, bevelen te geven aan de pg. Hij benadrukte echter dat hij daarvan nooit gebruik heeft gemaakt. “Ik kan documenten overleggen waaruit blijkt dat andere presidenten wél bevelen hebben gegeven. Ik niet,” betoogde hij.
Debat over hervorming rechterlijke macht
In zijn bijdrage aan het debat over hervorming van de rechterlijke macht herhaalde Santokhi dat hij geen voorstander is van meerdere procureurs-generaal. Hervorming is volgens hem nodig, maar moet integraal worden aangepakt en niet beperkt blijven tot losse initiatiefwetten.
Hij noemde onder meer werkdruk, capaciteit, specialisatie, decentralisatie, administratieve rechtspraak en voorbereiding op internationale ontwikkelingen, waaronder de opkomende oil & gas-sector, als structurele vraagstukken die om bredere oplossingen vragen. Santokhi stelde het jammer te vinden dat de visie van de regering hierover nog niet duidelijk is gepresenteerd.
Ophef na toespraak in de zaal
Na Santokhi’s spreekbeurt applaudisseerden enkele VHP-leden, wat niet is toegestaan in de vergadering. Kort daarna liep nagenoeg de hele VHP-fractie demonstratief de zaal uit toen PL-fractieleider Bronto Somohardjo aan het woord kwam. Somohardjo en diverse coalitieleden maakten daar tijdens de vergadering opmerkingen over. Alleen waarnemend VHP-fractieleider Dew Sharman bleef in de zaal; later keerden twee VHP-leden terug.
Assembleevoorzitter Ashwin Adhin sloot donderdagavond de eerste ronde van het debat af. Volgens de convocatie wordt de vergadering vrijdag om 10.00 uur hervat, waarna de initiatiefnemers en eventueel de regering aan het woord komen.
