De snelle opkomst van generatieve artificiële intelligentie (AI) biedt volop kansen voor innovatie, maar brengt tegelijk ook grote juridische en maatschappelijke risico’s met zich mee. Daarvoor waarschuwt jurist en innovatie-expert Emanuel Scheek in gesprek met de Communicatie Dienst Suriname.
Volgens Scheek is artificiële intelligentie op zichzelf geen nieuw fenomeen, maar zorgen de huidige, gemakkelijk toegankelijke systemen die teksten, video’s en audio kunnen genereren voor nieuwe uitdagingen. Hierdoor wordt het voor burgers steeds moeilijker om echt van gemanipuleerd materiaal te onderscheiden.
De deskundige wijst erop dat de risico’s uiteenlopen van plagiaat en valsheid in geschrifte tot het doelbewust verspreiden van desinformatie over publieke figuren. Vooral het opduiken van gemanipuleerde video’s van hoogwaardigheidsbekleders, onder wie de president, noemt hij zorgwekkend. “Misbruik maken van iemands gezicht of stem om anderen kwaad te doen of een beeld te schetsen alsof iemand kwade bedoelingen heeft, is altijd gevaarlijk”, aldus Scheek.
Hij stelt dat de samenleving nieuwe technologie vaak eerst met enthousiasme omarmt, zonder direct stil te staan bij de mogelijke keerzijden. “Dat is echter vaak wat er gebeurt met nieuwe technologie: we zien alleen de voordelen. Iedereen is in een hoerastemming, maar de negatieve effecten overziet men vaak niet”, zegt hij. Scheek benadrukt dat er behoefte is aan duidelijke regelgeving, omdat de huidige Surinaamse wetgeving nog maar beperkt aansluit op de uitdagingen die AI met zich meebrengt. Daarbij verwijst hij naar internationale ontwikkelingen waarbij digitale watermerken voor AI-gegenereerde content steeds vaker verplicht worden gesteld.
Volgens hem kan het achteloos maken of delen van gemanipuleerde beelden verstrekkende gevolgen hebben. Die kunnen variëren van smaad en laster tot zaken die de staatsveiligheid raken. Gebruikers beseffen volgens de innovatie-expert vaak niet dat een ogenschijnlijke grap online kan uitmonden in strafrechtelijke vervolging of reputatieschade voor het slachtoffer. “Misbruik maken van iemands gezicht of stem om anderen kwaad te doen, is altijd gevaarlijk. Ook al doe je het als grap, je weet nooit wat de consequentie daarvan kan zijn. Laat het achterwege”, waarschuwt Scheek.
Hij roept burgers daarom op om hun mediawijsheid te vergroten en zorgvuldiger om te gaan met technologie. Het kritisch controleren van informatiebronnen blijft volgens hem noodzakelijk om de integriteit van de samenleving te beschermen.
