Er zijn muziekgroepen die verdwijnen in de marge en er zijn groepen die een blijvende echo achterlaten in de geschiedenis. Sonora Paramarera behoort onmiskenbaar tot die laatste categorie.
Het orkest, gevormd door jonge Surinaamse, Antilliaanse en Indonesische studenten in Nederland, groeide uit tot een van de meest invloedrijke Surinaamse latin-orkesten van zijn tijd.
Stephan Ferrier, die later cum laude afstudeerde en promoveerde tot doctor in de chemie, was bassist, tekstschrijver, technicus en een van de vaste leden. Hij blikt terug op het bijzondere verhaal van een band die meer was dan muziek alleen: een familie, een beweging en een brug tussen culturen.
Een muzikale smeltkroes in Nederland
De heroprichting van Sonora Paramarera vond plaats in 1960 in Den Haag, ver van Surinaamse bodem maar dicht bij de Surinaamse ziel. Jongeren uit Suriname, de Antillen en Indonesië vonden elkaar op school, verbonden door instrumenten, ritmes en gedeelde nostalgie. Later verhuisden zij voor hun studie naar Leiden en Delft, waar de band uitgroeide tot een studentenformatie die discipline en creativiteit ademde.
Elke zaterdagmiddag werd gerepeteerd, optreden of niet. De sfeer was hecht, gedreven en vooral vriendschappelijk. “Iedereen kon meerdere instrumenten spelen,” vertelt Ferrier. “Dat gaf ons enorme vrijheid. Er was altijd iemand die kon invallen of een nieuw idee kon aandragen.”
De vaste bezetting die het geluid bepaalde
Sonora Paramarera kende in de loop der jaren veel leden, maar de kern die op de lp’s speelt en het orkest nationaal bekend maakte, bestond uit:
- Ruud Verhelst (†) – muzikaal leider, componist, arrangeur, zanger, gitarist, fluitist, saxofonist, vibrafonist
- Michael (Mike) Tang Yuk (†) – piano, keyboard, synthesizer, arrangeur
- John van Dal – zanger, drums, timbales, percussie
- Roy Chin A Paw – zakelijk leider, conga’s, drums, percussie
- Paul (Boy) Bennett (†) – zanger, gitaar, conga’s, tambora, percussie
- Rob van Trikt (†) – bassist
- Stephan (Steve) Ferrier – bassist (opvolger van Rob), tekstschrijver, technicus, co-producer
Later sloten zich aan:
- Groentjie Grünberg (†) – zanger, conga’s, trombone, percussie
- Steve Boston (†) – bongo’s, conga’s, timbales, percussie
- Ramon van Laparra – alt-saxofoon
- Ober Hewitt (†) – zanger, percussie, technicus
Samen vormden zij een orkest dat technisch sterk, veelzijdig en vernieuwend was. De vier zangers (John van Dal, Paul Bennett, Ruud Verhelst en Groentjie Grünberg) gaven Sonora Paramarera bovendien een opvallend rijk vocaal spectrum.
De kracht van creatie: vijf lp’s in zes jaar
Tussen 1970 en 1976 bracht Sonora Paramarera vijf lp’s uit: een bijna ongelooflijke prestatie voor een studentenband die muziek maakte naast studie en later ook professionele carrières.
Het opnameproces was intensief: per lp vier weekenden, van vrijdagmiddag tot diep in de zondagavond, in Studio Tony Dirne in Breda. De noodzaak om steeds nieuw werk te leveren, zorgde voor een explosie aan creativiteit.
De spil achter die productie was de samenwerking tussen Ruud Verhelst, die componeerde en arrangeerde terwijl Ferrier vrijwel alle Surinaamse teksten schreef. Samen bouwden ze aan een oeuvre dat tot vandaag betekenis draagt. Bekende nummers zijn onder meer:
- Kondre nomroe wan
- Watrasee
- Sranang koekroe
- Wan no sari
- If joe wan losi bana
Achter vrijwel elk lied zit een verhaal: soms poëtisch, soms filosofisch, maar altijd geworteld in Surinaamse identiteit en waarden als eendracht, liefde voor het land, doorzettingsvermogen en respect voor ouderen.
“Kondre nomroe wan werd zelfs spontaan door verschillende radiostations gedraaid op het moment dat het parlement vóór onafhankelijkheid stemde”, herinnert Ferrier zich. “Dat was bijzonder”.
Cuba als bron van ritme en inspiratie
De band werd sterk beïnvloed door Cubaanse grootheden als Celia Cruz, Sonora Matancera en Bienvenido Granda. Die inspiratie kreeg extra diepgang toen Ferrier met een medebandlid naar Cuba reisde om de muziek in haar eigen omgeving te ervaren.
Ook het instrumentarium groeide mee met de ambities: blazers, synthesizers, keyboards en uitgebreide percussie, alles om het latin-geluid rijker, voller en authentieker te maken.
Suriname 1973: een triomfantelijke terugkeer
De tournee van 1973 geldt als een van de hoogtepunten in de bandgeschiedenis. Optredens in Fremoeskondre, Torarica en op het PNR-terrein trokken grote menigten. “Mensen stonden rijen dik om ons heen”, vertelt Ferrier. “Er werd gedanst, gelachen, geleefd. Het was magisch”.
De lp’s verkochten uit in Suriname en het Caribisch gebied. Sonora Paramarera werd er niet alleen gehoord, maar ook gevoeld.
De band als familie
De leden van Sonora Paramarera waren niet alleen collega’s; ze vormden een hechte vriendengroep die jarenlang samen bleef spelen. Die langdurige band was volgens Ferrier een van hun grootste krachten, iets wat hij tegenwoordig minder vaak ziet.
Met weemoed vertelt hij dat van de elf lp-leden inmiddels zeven zijn overleden. “Allemaal toptalenten. En vrienden. Ik mis ze allemaal”. Tegelijk benadrukt hij ook de trots: “De muziek is niet van mij alleen. Ze is van ons allemaal. Van Sonora Paramarera”.
Inspiratie voor nieuwe generaties
Sonora Paramarera is voor talloze Surinaamse muzikanten een inspiratiebron geweest, niet alleen door het technische niveau, maar ook omdat de band liet zien dat Surinaamse teksten en eigen composities volwaardig en internationaal konden klinken.
Wat moeten mensen over vijftig jaar nog weten? Volgens Ferrier moet dat liefde voor het land zijn, eendracht en samenwerking, geduld en doorzettingsvermogen en vooral je hart volgen.
Een erfenis die blijft klinken
Sonora Paramarera begon als studentenorkest, maar groeide uit tot cultureel erfgoed. Hun ritmes vulden dansvloeren, hun teksten raakten harten en hun melodieën verbonden Suriname met de wereld.
Tot op de dag van vandaag blijven hun klanken resoneren: in Suriname, in Nederland, in het Caribisch gebied en in iedereen die ooit heeft gedanst op hun muziek. Sonora Paramarera was, is en blijft een symbool van eendracht, creativiteit en culturele trots.
