Militaire officieren in Guinea-Bissau zeggen dat zij de “totale controle” over het West-Afrikaanse land hebben overgenomen, de grenzen hebben gesloten en het verkiezingsproces hebben opgeschort, drie dagen na de algemene verkiezingen.
Zittend president Umaro Sissoco Embalo, die als favoriet gold om de presidentsverkiezingen van zondag te winnen, is eveneens aangehouden en wordt vastgehouden op het hoofdkwartier van de generale staf, waar hij “goed wordt behandeld”, aldus een militaire bron tegenover AFP.
Een hoge officier die de arrestatie van Embalo bevestigde, zei dat ook de stafchef en de minister van Binnenlandse Zaken zijn vastgezet. Twee bronnen meldden AFP bovendien dat de belangrijkste oppositieleider van Guinee-Bissau, Fernando Dias, die door het Hooggerechtshof van deelname aan de presidentsverkiezingen van vorig weekend was uitgesloten, eveneens is aangehouden.
In de vroege namiddag zei generaal Denis N’Canha, het hoofd van het militaire bureau van de president, tegen de pers dat een commando “samengesteld uit alle geledingen van de strijdkrachten de leiding van het land op zich neemt tot nader order”.
Meer dan 6.780 leden van de veiligheidsdiensten, onder wie troepen van de stabilisatiemacht van de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten (ECOWAS), waren ingezet voor de stemming in Guinea-Bissau en voor de periode na de verkiezingen.
Het onrustige West-Afrikaanse land heeft sinds de onafhankelijkheid vier staatsgrepen meegemaakt, evenals meerdere couppogingen.
De laatste presidentsverkiezingen in 2019 werden gekenmerkt door een vier maanden durende crisis na de stembusgang, waarbij beide hoofdrolspelers de overwinning opeisten.
Bij die verkiezingen stonden Embalo en Domingos Simoes Pereira tegenover elkaar, de kandidaat van de belangrijkste oppositiepartij PAIGC, die Guinee-Bissau in 1974 naar de onafhankelijkheid van Portugal leidde.
Bij de verkiezingen van 2025 werden PAIGC en Pereira opvallend genoeg uitgesloten: zij werden van de definitieve kandidaten- en partijenlijst geschrapt door het Hooggerechtshof, dat oordeelde dat zij hun officiële aanmeldingsdossiers te laat hadden ingediend.
In 2023 ontbond Embalo het parlement, dat gedomineerd werd door de oppositie, en sindsdien regeert hij per decreet.
Volgens de oppositie komt de uitsluiting van PAIGC bij de presidents- en parlementsverkiezingen neer op “manipulatie”, en zij houdt vol dat Embalo’s mandaat op 27 februari is afgelopen, vijf jaar na de dag van zijn inauguratie.
Guinea-Bissau is een van de armste landen ter wereld en fungeert ook als een draaischijf voor drugshandel tussen Latijns-Amerika en Europa, een handel die wordt vergemakkelijkt door de lange geschiedenis van politieke instabiliteit in het land.
Terwijl hij zittend aan een tafel en omringd door gewapende soldaten sprak, zei generaal N’Canha dat hij een plan had ontdekt om het land te destabiliseren, waarin drugsbazen betrokken zouden zijn en “de invoer van wapens in het land om de constitutionele orde te veranderen”.
Naast het stilleggen van “het volledige verkiezingsproces” zei hij dat het leger alle mediaprogramma’s had opgeschort, de land-, lucht- en zeegrenzen had gesloten en een verplichte avondklok had ingesteld.
De aankondiging volgde op zwaar geweervuur dat eerder op de dag te horen was in de buurt van het presidentieel paleis, waarbij mannen in legeruniform de hoofdweg naar het gebouw innamen.
De Nationale Kiescommissie van Guinea-Bissau (CNE) werd daarnaast aangevallen door onbekende gewapende mannen, zei communicatiefunctionaris Abdourahmane Djalo van de commissie tegen AFP.
Embalo en Dias hadden allebei al de overwinning in de presidentsrace opgeëist, terwijl de officiële voorlopige resultaten vandaag worden verwacht.
