Suriname heeft als lidstaat deelgenomen aan de Second WHO Global Summit on Traditional Medicine, die van 17 tot en met 19 december 2025 in New Delhi (India) werd gehouden.
De top, georganiseerd door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in samenwerking met het Indiase ministerie van AYUSH (Ayurveda, Yoga en Naturopathie, Unani, Siddha en Homeopathie), stond in het teken van een wereldwijde beweging om de balans tussen mens en planeet te herstellen, met een centrale rol voor wetenschappelijk onderbouwde traditionele geneeskunde.
Aan de bijeenkomst namen vertegenwoordigers deel uit meer dan 100 landen, waaronder 26 landen op ministerieel niveau. De summit bouwde voort op de eerste wereldwijde top in Gujarat in 2023 en sloot aan bij de WHO-strategie voor Traditionele Geneeskunde 2025–2034. Centraal stond de vraag hoe traditionele, complementaire en integratieve geneeskunde (TCIM) op verantwoorde wijze kan worden geïntegreerd in nationale zorgstelsels.
Juridische en normatieve basis
De besprekingen vonden plaats binnen bestaande juridische en normatieve kaders, waaronder de Verklaringen van Alma-Ata en Astana over eerstelijnszorg, VN- en WHO-resoluties over universele gezondheidszorg, internationale verdragen over intellectuele eigendom en genetische bronnen, en de VN-Verklaring over de Rechten van Inheemse Volkeren.
Deze kaders vormen volgens de organisatoren een noodzakelijk fundament om traditionele geneeskunde niet alleen te erkennen, maar ook te reguleren en te integreren op een manier die patiëntveiligheid, rechtvaardige toegang en eerlijke verdeling van voordelen waarborgt.
Surinaamse delegatie actief betrokken
Suriname was vertegenwoordigd met een delegatie van de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid (VWA) en Buitenlandse Zaken, Internationale Handel en Samenwerking (BIS), aangevuld met vertegenwoordigers van De Nationale Assemblée (DNA).
De delegatie nam deel aan de plenaire sessies en woonde diverse parallelsessies bij over thema’s als wetenschappelijke onderbouwing van TCIM, regulering, patiëntveiligheid, opleiding en integratie in de eerstelijnszorg. Doel van deze sessies was om concrete bouwstenen aan te reiken voor landen die traditionele geneeskunde willen inbedden in hun nationale gezondheidszorg.
Delhi Declaration: van visie naar uitvoering
Belangrijkste uitkomst van de top was de aanneming van de Delhi Declaration. In deze verklaring wordt traditionele geneeskunde erkend als een gedeeld bio-cultureel erfgoed en als essentieel onderdeel van moderne gezondheidssystemen. De verklaring sluit aan op de WHO-strategie voor Traditionele Geneeskunde 2025–2034 en benoemt vier kernpunten voor uitvoering:
- het versterken van de bewijsbasis via ethisch en divers onderzoek;
- het borgen van veiligheid, kwaliteit en vertrouwen via risicogebaseerde regelgeving en monitoring van geneesmiddelen en behandelingen;
- het integreren van bewezen vormen van traditionele geneeskunde in nationale zorgsystemen, in het bijzonder in de eerstelijnszorg, met duidelijke standaarden, richtlijnen en scholing van zorgpersoneel;
- het bevorderen van voortgang via betere data, internationale samenwerking en actieve betrokkenheid van gemeenschappen en inheemse volkeren, inclusief eerlijke verdeling van baten.
Tijdens de sluitingsceremonie bevestigde WHO-directeur-generaal dr. Tedros A. Ghebreyesus dat de organisatie lidstaten technisch en beleidsmatig zal blijven ondersteunen bij de implementatie van de Delhi Declaration. De Indiase premier Narendra Modi benadrukte dat traditionele geneeskunde een brug vormt tussen cultureel erfgoed en moderne wetenschap.
Politiek commitment voor regulering en integratie
In een aparte ministeriële bijeenkomst bevestigden de landen die op dit niveau waren vertegenwoordigd hun politieke bereidheid om traditionele geneeskunde stapsgewijs te reguleren en te integreren in hun nationale gezondheidsstelsels.
De gezamenlijke toezeggingen richten zich onder meer op:
- de ontwikkeling of versterking van nationale beleids- en wetgevingskaders;
- investeringen in onderzoek, opleiding en kennisuitwisseling;
- het beschermen van patiëntveiligheid en publieke gezondheid;
- technische samenwerking via de WHO en bilaterale partners.
Verdieping samenwerking tussen Suriname en India
Aan de zijlijn van de top vond een bilaterale ontmoeting plaats tussen de Surinaamse delegatie en vertegenwoordigers van het Indiase ministerie van AYUSH. Daarbij werd stilgestaan bij de voortgang sinds de besprekingen in 2017 en de ondertekening van het Memorandum of Understanding (MoU) in januari 2020 over samenwerking op het gebied van traditionele geneeskunde.
Onderwerpen die aan bod kwamen waren onder andere regelgeving, institutionele inrichting, gefaseerde implementatie, capaciteitsopbouw en kennisuitwisseling. India gaf aan bereid te zijn Suriname verder te ondersteunen bij het opzetten en versterken van regelgevende kaders, opleidingsprogramma’s en kennisdeling, met aandacht voor de multiculturele samenstelling van de Surinaamse samenleving.
Multiculturele benadering in Suriname
Suriname kiest voor een inclusieve benadering van traditionele geneeskunde. Binnen het toekomstige wettelijk en regulerend kader moeten diverse tradities een plek krijgen, waaronder inheemse en marrontradities, Afro-Surinaamse, Hindoestaanse, Chinese, Javaanse en Europese natuurgeneeskundige praktijken.
Belangrijke uitgangspunten daarbij zijn de bescherming van patiëntveiligheid, het bevorderen van volksgezondheid en het voorkomen van misbruik. De implementatie van de Delhi Declaration betekent voor Suriname onder meer de voortzetting van de parlementaire behandeling van de conceptwet Regulering en Ontwikkeling van de Traditionele en Integratieve Medische Systemen Industrie (RO-TIMSI) en een gefaseerde inbedding van deze sector in het zorgstelsel.
De deelname aan zowel de eerste als de tweede WHO Global Summit on Traditional Medicine, de bilaterale samenwerking met India en andere partners, en de aangegane internationale verplichtingen vormen samen een stevig fundament voor verdere beleidsontwikkeling.
In dat kader is vorig jaar het digitale platform www.otimsi-sr.com gelanceerd. Dit platform heeft als doel informatie over verschillende natuurgeneeswijzen en traditionele medische praktijken in Suriname te bundelen en de bewustwording over deze sector bij het brede publiek te vergroten.
