Er zijn cijfers waarover we niet gemakkelijk praten. De cijfers over suïcide horen daarbij.

Volgens het Korps Politie Suriname werden in januari 2026 vier suïcidegevallen geregistreerd. In februari waren het er vijf, in maart tien, in april twaalf en in mei veertien. Voor juni werden 22 gevallen gemeld.

De regering heeft later verduidelijkt dat bij die 22 gevallen in juni zowel suïcides als suïcidepogingen zijn meegeteld. We kunnen de maandcijfers dus niet zonder meer bij elkaar optellen en concluderen dat al deze mensen zijn overleden.

Duidelijke registratie ontbreekt

Dat brengt ons bij een eerste belangrijk punt: waar is de duidelijke en actuele nationale registratie?

Hoeveel mensen zijn daadwerkelijk overleden door suïcide? Hoeveel pogingen zijn geregistreerd? Welke leeftijdsgroepen zijn het kwetsbaarst? Waar zien we een stijging? En welke oorzaken en omstandigheden komen steeds terug?

Als we een probleem serieus willen bestrijden, moeten we eerst precies weten hoe groot het is.

Dat neemt niet weg dat de ontwikkeling ernstig is. Ook de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid heeft erkend dat de cijfers reden geven tot grote bezorgdheid.

Achter ieder cijfer zit een mens

Bij suïcide moeten we oppassen met oordelen.

Dit is niet het moment voor opmerkingen als: “Waarom heeft die persoon dat gedaan?” of: “Hij had toch alles?”

Wij weten niet altijd welke strijd iemand in stilte voert.

Iemand kan lachen en toch diep ongelukkig zijn.

Iemand kan iedere dag naar het werk gaan en ondertussen geen uitweg meer zien.

Iemand kan midden tussen familie en vrienden staan en zich toch totaal alleen voelen.

Daarom moeten we leren kijken. Niet alleen kijken of iemand netjes gekleed is, werkt en zijn dagelijkse bezigheden uitvoert, maar werkelijk kijken.

Hoe gaat het écht met iemand? Waarom trekt iemand zich steeds verder terug? Waarom verandert iemands gedrag plotseling?

En vooral: durven wij zonder oordeel te luisteren wanneer iemand zegt dat het niet goed gaat?

Plannen genoeg, nu de uitvoering

De overheid kan dit probleem niet oplossen met alleen een commissie, seminar of mooi beleidsdocument.

Er is structurele geestelijke gezondheidszorg nodig. Professionele hulp moet laagdrempelig beschikbaar zijn. Scholen moeten weten waar zij met kwetsbare jongeren terechtkunnen. Huisartsen, leerkrachten, maatschappelijk werkers en andere professionals moeten signalen kunnen herkennen en weten hoe zij moeten handelen.

De regering heeft de landelijke crisishulplijn 114 opnieuw geactiveerd voor professionele begeleiding en eerste opvang bij acute crisissituaties. Dat is een belangrijke stap.

Maar ook daar moeten we verder kijken.

Volgens recente berichtgeving is de hulplijn bereikbaar van 07.00 tot 22.00 uur. Vanuit De Nationale Assemblée is al gepleit voor een 24-uursdienst.

Dat pleidooi verdient serieuze aandacht.

Een psychische crisis houdt zich immers niet aan openingstijden. Wie om twee uur ’s nachts geen uitweg meer ziet, kan niet worden gevraagd tot zeven uur ’s morgens te wachten.

We moeten eerder aanwezig zijn

In Suriname reageren we vaak pas wanneer het al is misgegaan.

Dan komen de berichten. Dan komt de schrik. Dan wordt er gesproken over maatregelen.

Maar suïcidepreventie betekent juist dat we proberen aanwezig te zijn voordat het te laat is.

Dat begint bij goede professionele zorg, maar ook bij onszelf.

Bel iemand van wie u al lange tijd niets hebt gehoord. Oordeel niet meteen wanneer iemand zegt dat hij of zij het niet meer aankan. Zeg niet: “Stel je niet aan.” Wuif een probleem niet weg met de woorden: “Iedereen heeft problemen.”

Soms heeft iemand geen preek nodig.

Soms heeft iemand gewoon iemand nodig die luistert en helpt bij het vinden van professionele hulp.

Want achter ieder cijfer zit een mens.

En achter ieder mens dat we verliezen, blijft een familie achter met vragen die misschien nooit volledig worden beantwoord.

Kent u iemand die in psychische nood verkeert, of bent u zelf in nood? Zoek hulp. Praat met iemand die u vertrouwt en bel de landelijke crisishulplijn via 114.

Blijf er niet alleen mee rondlopen.

Hulp zoeken is geen teken van zwakte. Het kan het begin zijn van een uitweg.