Een delegatie van Marron- en Inheemse granmans, samen met Afro-Surinaamse vertegenwoordigers van de organisatie ‘Fiti Makandra’, heeft vrijdag 15 augustus 2025 een onderhoud gehad met president Jennifer Simons. Het gesprek stond in het teken van samenwerking, zelfbeschikking en de bescherming van grondenrechten.
President Simons sprak haar waardering uit voor de bundeling van traditioneel leiderschap en benadrukte dat eensgezindheid cruciaal is om overheidsmiddelen en projecten beschikbaar te stellen. Zij verduidelijkte dat de huidige wet niet geldt als een grondenrechtenwet, maar een tijdelijke maatregel die beschermde gebieden aanwijst. Volgens haar moet hiermee worden voorkomen dat concessies achter de dorpen worden uitgegeven zonder medeweten van de betrokken gemeenschappen.
Granman Lesley Valentijn van de Matawai wees op het belang van zorgvuldige communicatie. Hij stelde dat dorpshoofden altijd op de hoogte moeten zijn van onderwerpen die richting de president worden aangekaart. Ook verzocht hij de president om, waar mogelijk, dicht bij de gemeenschappen te blijven, al is fysieke aanwezigheid niet altijd haalbaar.
Oproep tot hernieuwde samenwerking
Granman Albert Aboikoni van de Saramaccaners riep op tot vernieuwing van de samenwerking tussen overheid en traditioneel gezag. Hij wees op de historische context van slavernij, kolonialisme en landonteigening en bekritiseerde het gebrek aan erkenning in de huidige wetgeving. Aboikoni waarschuwde tegen verdeeldheid en benadrukte het belang van eenheid, vergeving en verzoening. De gezamenlijke granmans zullen op zondag 16 augustus een formele reactie geven op de excuses voor het slavernijverleden.
Onrust over concessies
Kapitein Muriel Fernandes, voorzitter van de Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname (VIDS), sprak haar zorgen uit over de voortdurende onzekerheid rond Inheemse gronden. Zij beklemtoonde dat nog steeds concessies worden verleend zonder voorafgaand overleg met de gemeenschappen, wat tot onrust leidt in onder meer Pikin Saron en Powakka. Fernandes drong aan op wettelijke erkenning en bescherming van Inheemse grondenrechten, evenals een transparant besluitvormingsproces.
Ook Wilgo Ommen, voorzitter van de Federatie van de Paraplantages, sloot zich hierbij aan. Hij verklaarde dat bewoners jarenlang hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van hun leefgebieden, maar dat de overheid momenteel gronden uitgeeft zonder overleg. Volgens Ommen speelt een vergelijkbare situatie zich af in Coronie.
