Trans-Atlantische Slavenhandel, grootste mensenrechtenschending ooit!

Mijn familie van zowel vader- als moederszijde zijn allen afkomstig uit Suriname. Mijn geslachtslijn is terug te voeren naar voorouders die weggevoerd zijn van het West-Afrikaanse continent, slachtoffers waren van de Trans-Atlantische Slavenhandel (2) en generatieslang gedwongen zijn geweest als slaven te werken op plantages in Suriname! Na de afschaffing van slavernij in ons land in 1863, werden de slaven nog steeds gedwongen om 10 jaar lang onder Staatstoezicht (3) te werken, maar daarmee is de ellende voor dit volk nog niet voorbij!

Niet alléén in 1975, het jaar van onze staatkundige onafhankelijkheid, maar ook ruimschoots voor en erna zijn vele Surinamers geëmigreerd naar de regio, Amerika of Europa. Er zijn vele redenen waarom mensen in de wereld verhuizen naar een ander land. Denk aan oorlog, arbeid, studie en gezinshereniging. Uiteindelijk zijn mensen altijd op zoek naar een beter leven. Het is dan ook niet vreemd dat toen mijn opa, de vader van mijn moeder, in de vorige eeuw de kans kreeg om bij de olieraffinaderij Shell op Curaçao te gaan werken, hij dit met beide handen heeft aangegrepen. Mijn grootouders hebben daar een gezin met 14 kinderen gesticht en hebben beiden de gezegende leeftijd van 99 jaar bereikt. De banden met hun ‘geliefde Suriname’ zijn echter altijd in stand gebleven.

Toen de kinderen volwassen werden en het nest verlieten, zijn de meesten vertrokken naar Europa. De nakomelingen van mijn grootouders – ongeacht hun geboorteplaats in Suriname, Curaçao, Nederland of elders – hebben gemeenschappelijk dat zij allen gevormd zijn in landen van de kolonisator. Hoewel slavernij formeel is afgeschaft; de slaven en nakomelingen middels uitbuiting wezenlijk hebben bijgedragen aan de opbouw van de hedendaagse Oude Wereld en Nieuwe Wereld; de VN stelt dat deze vorm van slavernij de grootste mensenrechtenschending betreft, zijn er anno 2023 nog steeds mechanismen die de kansen voor hun nakomelingen op kwalitatief onderwijs, arbeid, huisvesting en gezondheidszorg systematisch beperken!
Mechanismen die zijn ingebed in organisaties, waardoor racisme en vooroordelen (4) over deze groep mensen in stand blijven. Individuen kunnen misschien succes bereiken, maar op groepsniveau wordt dit volk, waar ze ook zijn in de wereld, – ook door zichzelf – verguisd, gehaat en vervloekt.

Black Holocaust

Tijdens één van mijn vakanties op Curaçao heb ik het museum ‘Kura Holanda’ (5) bezocht waar destijds een expositie gaande was over ‘de beeldvorming van witte mensen over zwarte mensen’. Ik zag foto’s van stripverhalen zoals ‘Sjors en Sjimmie’, ‘Asterix en Obelix’ en ‘De avonturen van Kuifje’. Tevens was er een Afrikaans dorp nagebouwd en de onderkant van een schip verwijzend naar de film ‘Amistad’ (6). Vermeldenswaardig is dat gedurende de diverse slavenroutes naar de Nieuwe Wereld de schepen ook het eiland Curaçao aandeden. Bij de ingang van vermeld dorp was een groot bord bevestigd met daarop de tekst ‘Black Holocaust’ als verwijzing naar ‘door Europeanen grootste gedwongen verplaatsing van zwarte slaven over een lange afstand in de geschiedenis dat gepaard is gegaan met een reeks mensonterende wreedheden (7)’. Ik had nog nooit eerder over een ‘Black Holocaust’ gehoord en associeerde het begrip ’Holocaust’ uitsluitend met het doden van 6 miljoen Joden gedurende de Tweede Wereldoorlog in Nazi-Duitsland. Gelet op het verschijnsel ‘Black Holocaust’, rijst de vraag welke gevolgen de verspreide nakomelingen van deze gedwongen volksverhuizing naar Noord-Amerika, Centraal-Amerika, het Caribisch gebied en Zuid-Amerika vandaag de dag ondervinden? (8) Kortom: hoe werken de slavenhandel en het slavernijverleden door in het hedendaags leven?

De confronterende ervaring in Kura Holanda heb ik geparkeerd totdat ik op Srefi Densi van 25 november 2010 de documentaire ‘Katibo YeYe’ (9) zag. In deze documentaire bezoekt Clarence Breeveld het West-Afrikaans land Ghana, omdat hij op zoek is naar antwoorden op zijn vragen. Hij bezoekt de Ashanti-stam die in West-Afrika tot slaaf gemaakten heeft verkocht aan Europeanen. Breeveld confronteert de Ashanti’s met de vraag waarom zij dat hebben gedaan.

Nadien heb ik op basis van wetenschappelijk geschiedkundige onderzoeken kunnen afleiden dat grote West-Afrikaanse koninkrijken – zoals de Ashanti’s – hun slaven en niet hun eigen mensen hebben verkocht! (10) Hierbij geldt dat de slaven, die in het kader van de driehoeksslavenhandel (11) gedwongen migreerden naar de Amerika’s, jarenlang geassimileerd waren in de dominante Afrikaanse cultuur en later in culturen van de kolonisator. Voor mij is dit echt een eye-opener geweest, omdat deze kennis allereerst reden is geweest voor een verdere zoektocht naar mijn roots, hedendaags begrip van leefomstandigheden van dit volk en toekomstige ontwikkelingen.

Daarnaast is dit inzicht relevant voor eigen positionering, omdat sommige autochtone Nederlanders de nakomelingen van de slaven de mond willen snoeren over hun slavernijverleden door te verwijzen naar wrijvingen tussen de diverse bevolkingsgroepen in Suriname alsof de verwijten aan hun adres en huidige grondhouding dan niet meer relevant zijn.

Gevolgen van trans-Atlantische Slavenhandel

Slavernij als vorm van financiële criminaliteit is geen nieuw verschijnsel. De eerste slaven die uit de Oude Wereld werden gehaald en per schip naar de Nieuwe Wereld werden vervoerd, waren contractarbeiders en verkochten hun arbeid veelal op de suiker- of tabaksplantages in West-Indië voor een bepaalde tijd in ruil voor geld of eigendom. Het verschil was dat voor zwarte slaven de wetten in de verschillende Europese koloniën uiteindelijk werden veranderd en zwarte slavernij van de wieg tot het graf permanent werd. Nooit eerder was het voorgekomen dat generaties van een volk collectief in slavernij waren. (12) Dit heeft tot gevolg dat de slachtoffers van de Trans- Atlantische Slavenhandel en latere generaties hun identiteit als een volk – hun taal, cultuur en wetten – volledig zijn verloren met verstrekkende gevolgen! Nakomelingen kampen nog steeds met een post-traumatisch slavensyndroom (13).

Herstel van de talrijke nakomelingen van vermelde slaven betrokken in de gewraakte handel houdt in dat zij als volk verantwoordelijkheid kan nemen voor haar eigen bestaan. Het onttrekken van deze mensen aan de gefabriceerde matrix zal ertoe leiden dat de slavenmeesters écht zonder slaven zijn! Juist deze zwarte bladzijden in de geschiedenis moeten ons allen inspireren om keihard de strijd te voeren tegen hedendaagse slavernij.

Hedendaagse slavernij

‘Moderne’ slavernij omvat alle vormen van slavernij en van arbeid die in op slavernij gelijkende omstandigheden moet worden gedaan, bijvoorbeeld in werkkampen, in de prostitutie of in huishoudelijke arbeid (14). De strijd tegen deze vormen van financiële criminaliteit die niet ‘ver van ons bed zijn’, noodzaakt een gezamenlijke aanpak op internationaal niveau! Alle reden voor een jaarlijkse VN-gedenkdag aan de slachtoffers van slavernij en Trans-Atlantische Slavenhandel op 25 maart. Voor het vergroten van het collectief maatschappelijk bewustzijn over financiële criminaliteit in Suriname nodigt de Stichting Fight Financial Crime Suriname

(www.ffcsr.com) u uit om mee te kijken, denken, praten en schrijven!
1 https://www.tcm.com/tcmdb/title/479061/roots#synopsis
2 https://nl.wikipedia.org/wiki/Trans-Atlantische_driehoekshandel
3 https://ellenklinkers.nl/wp-content/uploads/2016/05/D-HOOFDST4.pdf
4 https://www.amnesty.nl/encyclopedie/racisme-en-rassendiscriminatie-2
5 https://www.curacao.com/en/activity/kura-hulanda-museum
https://www.tripadvisor.com.ph/Attraction_Review-g147278-d184815-Reviews-Kura_Hulanda_Museum-
Willemstad_Curacao.html
6 https://en.wikipedia.org/wiki/Amistad_(film)
7 https://ldhi.library.cofc.edu/exhibits/show/africanpassageslowcountryadapt
8 https://www.joydegruy.com/post-traumatic-slave-syndrome
9 https://vimeo.com/154978373
10 https://ia801607.us.archive.org/9/items/fromBabylonToTimbuktu/From_Babylon_to_Timbuktu_text.pdf;
https://www.youtube.com/watch?v=1yW0FRZebTo
John Ogilby (1600-1676), AFRICA (London: 1670), p. 34
11 https://nl.wikipedia.org/wiki/Trans-Atlantische_driehoekshandel
12 Brought by Ships part II https://www.youtube.com/watch?v=1yW0FRZebTo
13 https://www.joydegruy.com/post-traumatic-slave-syndrome
14 https://www.amnesty.nl/encyclopedie/slavernij-en-mensenrechten