De eerste tonen van de saxofoon klinken jazzy door de zaal. Gekleed in een strakke zwarte broek en een rode bloes switcht Sanne Landvreugd gedurende de avond tussen haar soprano en alto saxofoon. Met een muzikale backtrack en soms met Nina op de piano, speelt zij de sterren van de hemel.
Iedereen die ooit naar het theater is geweest, weet dat anderhalf uur zitten soms een beetje ‘saai’ of monotoon kan aanvoelen. Zeker als het gaat om een monoloog. Maar met ‘Van Gods wegen’ van theatermaakster Nina de la Parra kom je in een adembenemende rollercoaster terecht. Een stroom van woorden, muziek, de melodieuze stem van Nina, is het een permanent ‘zitten op de rand van je stoel’-soort voorstelling.
Sneltrein
De voorstelling kende ‘slechts’ drie razendsnel uitverkochte shows. Op 16 juli is er nog een – ook al uitverkochte – speciale Ladies Edition for Ladies only. “Omdat de soundman van de show weer verder moet”, vertelt producer Ann Hermelijn, waarom er maar drie shows gegeven kunnen worden. Nina ‘schopt en schokt’ de voorstelling direct in met de vraag ‘wie haar wil bezwangeren’. Het is de vraagstelling over hoe van vrouwen van een bepaalde leeftijd verwacht wordt dat ze al een kind heeft of minimaal zwanger moet zijn, of bezig zijn het te plannen.
Nina haar accent als ze Sranan praat is hilarisch. De woorden komen als een sula eruit. In stevige vaart komen allerlei vrouwenissues komisch, fel en als een rondzwaaiend zwaard niets en niemand ontziend, eruit gevlogen. Het is autobiografisch. “Wat een moed om je leven en je hebi zo op tafel te leggen”, verzucht Mirella, terwijl ze nog de tranen van het lachen uit haar ooghoeken dept.
Sarcasme
Daddy issues van haar gescheiden ouders – van haar bekende vader filmmaker Pim de La Para -, trauma’s van de familie zoals zelfmoord, drang naar ‘ergens bij horen’, gefaalde relaties, seks, heel veel seks maar nooit ranzig. De humor is fluweelzacht en de punchlines als een doorwinterde komiek. Met een eigen arrangement van het Surinaams volkslied toont Nina haar vocale kracht. Daarmee start ze een reis down memorylane over haar jeugd en schoolperiode. En hoe zij God daarin praktisch ‘door de strot geduwd’ kreeg op de schoolbanken.
“En God, God die is er altijd bij in Suriname”
Heeft God ons land verheft, verheven? Is God nou vrouw of echt man? Hoe wij hier ook samenkwamen. Haar optiek over kolonialisme is een sarcasme druipende geschiedenisles. Ook de gruwelen van betovergrootmoeder De La Parra die bekendstond om de slechte behandeling van ‘haar’ slaven. Allemaal ‘drama en ellende’ die bij haar als kind al grote vragen opriepen over de rechtvaardigheid van Gods goedheid.
Durven praten
“De mooiste reactie die ik op dit stuk heb gehad is dat een Surinaamse man na de show bij mij kwam en zei ‘door jouw stuk te zien realiseerde ik mij dat ik uit een schaamtecultuur kom”, vertelt Nina na de show. Het stuk raakt issues waar veel vrouwen mee leven en die ook nog, zoals Nina, het al heel lang met zich meedragen. “Ik kan mensen geen advies geven hoe ze ermee moeten omgaan. Wat ik heb gedaan is durven erover te praten. Met vrienden, met ouderen uit de familie en bespreekbaar te maken waar de pijn zit.” Ze vertelt dat wat ook veel heeft geholpen was het van zich ‘af te schrijven’ in haar dagboeken. Dat is uiteindelijk haar eerste boek ‘Make Women Come’ geworden. “Het grote probleem ligt namelijk met al die angsten, met die vuile was buiten te hangen, is dat het allemaal achter gesloten deuren blijft.”
Opluchting
Met dit stuk is het voor haar een grote opluchting geweest om daar openlijk over te praten, over issues en steeds terugkerende patronen in de familie gewoon te bespreken. Het is voor haar heel therapeutisch geweest om door de show te praten over haar eigen zoektocht, haar eigen pijn en struggles. “Over mijn vader, de mannen in mijn leven, dat heeft zo ontzettend veel troost gegeven om te zien dat zoveel mensen met gelijke verhalen rondlopen. Dat hoor ik na de shows vaak. En dan zeggen ze hoe herkenbaar het allemaal is. Iedereen heeft ook pijn, waarmee die loopt.”
Ze heeft zelf heel eg diep moeten graven en eerlijk tegen zichzelf moeten zijn om te komen tot de wortel van al haar issues. “Het was echt een verzuchting en verademing om op een grappige manier mensen hiermee te confronteren.” Vader Pim de La Parra: “Nee, ik heb er geen moeite mee om dit alles te horen. We zijn kunstenaars. Daar heerst vrijheid en eerlijkheid. En dat is ze gewoon, mijn kind.”
Surinaamse saus
Het ‘ik kan hem veranderen’-syndroom waar veel vrouwen aan schijnen te lijden in hun tocht op zoek naar de ‘perfecte’ partner. De manier waarop Surinaamse mannen geilen op witte blonde vrouwen. Ranzige shorttime motels, een interessante maar ook enigszins laconieke ervaring met winti. En Nina kan schelden, als een rasechte boze Surinaamse vrouw spuwt ze de woorden eruit. En precies daar hoor je toch dat beetje Surinaamse saus van haar roots.
Maar ook gedurfde onderwerpen als zelfbevrediging en het mysterie van het vrouwelijke orgasme en mannelijke maatstaven die een vrouw tot ‘slet’ doet verworden als ze op zoek gaat naar die man die haar seksueel kan bevredigen. Al betekent dat dus het hebben van meerdere mannen. En die dubbele moraal die vrouwen tot ‘hoer’ bestempelt en mannen tot ‘stoer’ als ze meerdere partners hebben.
Jezelf redden
Zoveel herkenbare confronterende onderwerpen. Rollend over de vloer, rennend dwars door de zaal, constant bewegend, is Nina een sibibusi die haar ‘frustratie’ volledig uitstort over haar publiek. Een monoloog doorspekt met drama, trauma, bloedeerlijke zelfreflectie, rollende humor en prachtige muziek. Adembenemend, hilarisch, confronterend…! Van Gods wegen not for the faint of heart. Het stuk eindigt emotioneel met de tekst: “Uiteindelijk kan alleen jij jezelf redden. Het is dat vraagstuk van ‘ga je je hele leven zoeken naar dingen van buitenuit die je gelukkig kunnen maken?
De perfecte partner zoekend of altijd, maar vingerwijzen en anderen de schuld geven van jouw pijn. Mijn vader, mijn oom, mijn jeugd die dat met mij heeft gedaan. Maar uiteindelijk kan alleen jij jezelf gelukkig maken. Omdat vreugde van binnen moet komen.” Volgens Nina is dat de dieperliggende boodschap van het verhaal zowel het boek. Dat je zeker als vrouw moet durven om dieper naar binnen te gaan en eerlijker naar jezelf toe te zijn. En om daarin te ontdekken …dat jij jezelf kan redden. En je hoeft daarin niet je geloof in een ander, een man, een religie of wat dan ook te stellen. Maar ken jezelf en red jezelf…”
