Ronnie Brunswijk, voormalig vicepresident en huidig vicevoorzitter van De Nationale Assemblee (DNA), maakt geen deel uit van de nieuwe structuur voor de ordening van de goudsector. President Jennifer Geerlings-Simons heeft maandag 9 november tijdens een regeringspersconferentie bevestigd dat de voormalige Commissie Ordening Goudsector geen juridische basis meer heeft. De regering kiest voor een andere aanpak, waarbij beleid, uitvoering en handhaving duidelijk van elkaar worden gescheiden.
De president reageerde hiermee op vragen over de betrokkenheid van Brunswijk bij goudconcessies en zijn mogelijke invloed op de ordening van de sector. Volgens Simons heeft de voormalige vicepresident geen functie binnen de nieuwe structuur.
“Meneer Brunswijk heeft geen rol in Ordening Goudsector”, verklaarde het staatshoofd.
Simons maakte duidelijk dat de regering niet wil doorgaan met de oude werkwijze, omdat die volgens haar onvoldoende resultaat heeft opgeleverd. De nieuwe aanpak moet zorgen voor meer transparantie, beter toezicht en een duidelijkere verdeling van verantwoordelijkheden.
Beleidsteam en managementteam moeten ordening uitvoeren
De regering heeft gekozen voor een structuur met een beleidsteam en een managementteam. Het beleidsteam wordt verantwoordelijk voor het verder uitwerken van het beleid, het verzamelen van gegevens en het evalueren van de voortgang. Het managementteam krijgt voornamelijk uitvoerende taken.
De handhaving komt in handen van bestaande overheidsinstanties die daarvoor wettelijk bevoegd zijn. Het gaat onder meer om het Korps Politie Suriname, het Nationaal Leger en de Nationale Milieu Autoriteit (NMA).
Hiermee wil de regering voorkomen dat afzonderlijke groepen namens een ordeningscommissie optreden zonder een duidelijke wettelijke grondslag.
Jarenlange gebrekkige handhaving
Volgens Simons is de wanorde binnen de goudsector mede ontstaan doordat opeenvolgende regeringen jarenlang onvoldoende toezicht hebben gehouden op de naleving van bestaande wetten en vergunningsvoorwaarden.
“We hebben wetten, we handhaven ze niet”, stelde de president vast.
Zij wees erop dat op verschillende plaatsen goud wordt gewonnen zonder dat daarvoor de juiste vergunningen zijn verleend. Ook zijn er situaties waarbij personen werken op concessies die aan anderen zijn uitgegeven. Daarnaast wordt volgens haar goud gewonnen op terreinen waarvoor oorspronkelijk concessies voor de winning van bouwmaterialen zijn verstrekt.
De president erkende dat dergelijke praktijken gedurende tientallen jaren zijn ontstaan en dat de overheid deze situatie niet binnen korte tijd kan beëindigen.
Daarom moet eerst duidelijk worden wie daadwerkelijk actief is in de sector, welke vergunningen zijn verleend en welke afspraken bestaan tussen concessiehouders en personen die op hun terreinen werken.
Geen uitzonderingen bij aanpak goudsector
Simons benadrukte dat de ordening zonder aanzien des persoons moet plaatsvinden. Daarbij zal volgens haar niet alleen worden gekeken naar kleine goudzoekers, maar naar alle betrokkenen binnen de sector.
De regering moet na de inventarisatie bepalen welke activiteiten kunnen worden voortgezet, welke moeten worden beëindigd en waar eventueel legalisatie of aanpassing van wetgeving noodzakelijk is.
Dat betekent volgens de president niet dat de overheid alle bestaande overtredingen onmiddellijk kan aanpakken. Een overhaaste ingreep kan nieuwe problemen veroorzaken, onder meer voor personen die voor hun inkomen afhankelijk zijn van de goudwinning.
Structurele aanpak moet conflicten voorkomen
De president wil ook af van de huidige situatie waarbij de overheid voornamelijk ingrijpt nadat conflicten zijn ontstaan op goudconcessies of wanneer sprake is van ernstige milieuschade.
Bij dergelijke incidenten moeten regelmatig politie, militairen en milieudiensten worden ingezet. Dat brengt volgens Simons aanzienlijke kosten met zich mee, terwijl de onderliggende problemen blijven bestaan.
De regering wil daarom eerst een volledig overzicht krijgen van de legale en illegale activiteiten in de goudsector. Op basis daarvan moeten afspraken worden gemaakt over de voorwaarden waaronder de goudwinning mag plaatsvinden.
Simons verwacht dat de hervormingen weerstand zullen oproepen, vooral bij personen en bedrijven die jarenlang zonder effectief toezicht hebben geopereerd.
Ordening kan meerdere jaren duren
De president houdt er rekening mee dat het hervormingsproces meerdere jaren in beslag zal nemen. Zij benadrukte echter dat de huidige situatie niet kan voortduren.
Met de nieuwe structuur wil de regering niet alleen meer controle krijgen over de goudwinning, maar ook de naleving van milieuregels verbeteren, conflicten verminderen en ervoor zorgen dat de Staat meer inkomsten ontvangt uit de sector.
De aangekondigde hervormingen maken deel uit van het bredere regeringsbeleid voor de goudsector. Daarbij wordt ook gewerkt aan de oprichting van een Gold Board, die een centrale rol moet krijgen bij de opkoop en export van goud.
Met het beëindigen van de oude ordeningsstructuur en het buiten de nieuwe organisatie houden van Brunswijk kiest de regering voor een andere bestuurlijke aanpak. Of deze daadwerkelijk leidt tot meer toezicht en een betere naleving van de wet, zal moeten blijken uit de uitvoering van de aangekondigde maatregelen.
