De regering werkt aan de oprichting van een nationale Gold Board die een centrale rol moet vervullen bij de handel in en export van goud uit Suriname. President Jennifer Simons heeft maandag 9 november tijdens een persconferentie over de goudsector aangegeven dat de wettelijke voorbereidingen hiervoor in een vergevorderd stadium zijn.
regering wil met deze nieuwe instelling meer controle krijgen op de goudstromen, de staatsinkomsten verhogen en de goudwinning beter reguleren. Tegelijkertijd worden maatregelen getroffen om het ongecontroleerde gebruik en transport van gevaarlijke chemicaliën tegen te gaan.
Volgens de president krijgt Suriname bij de voorbereiding van de Gold Board nationale en internationale ondersteuning. Ghana, dat al ervaring heeft met een vergelijkbaar systeem, heeft toegezegd het proces te begeleiden. Simons zegt de meest recente versie van het conceptwetsvoorstel te hebben ingezien.
De Gold Board moet niet alleen een toezichthoudende instelling worden, maar ook een belangrijke schakel tussen goudproducenten, handelaren en exporteurs. Het is de bedoeling dat goudwinners hun goud tegen een correcte prijs kunnen verkopen, terwijl de overheid beter zicht krijgt op de verschuldigde royalty’s en andere inkomsten.
Bestaande goudexporteurs blijven actief
De oprichting van de Gold Board betekent volgens Simons niet dat de bestaande goudexporteurs uit de sector moeten verdwijnen. Zij kunnen hun activiteiten voortzetten, maar uiteindelijk moet de goudexport via het nieuwe instituut verlopen.
De Gold Board krijgt daarmee een centrale functie in de controle op de goudketen, vanaf het moment dat het goud is gewonnen en verwerkt tot het moment waarop het wordt geëxporteerd. Ook wordt gekeken naar mogelijkheden om een deel van het goud aan de Centrale Bank van Suriname te verkopen of voor nationale doeleinden te bewaren.
De plannen sluiten aan op de eerder aangekondigde oprichting van een Suriname Gold Authority. In mei 2026 voerde de overheid al gesprekken met deskundigen uit Ghana over de toepassing van een vergelijkbaar systeem in Suriname.
Staat loopt inkomsten mis, maar draagt wel de milieukosten
Simons benadrukt dat er grote bedragen worden verdiend in de goudsector, terwijl de staat volgens haar onvoldoende inkomsten ontvangt. Tegelijkertijd wordt de overheid geconfronteerd met de gevolgen van milieuvervuiling en andere problemen die door goudwinningsactiviteiten ontstaan.
De president maakt daarbij onderscheid tussen personen die over een concessie beschikken en mensen die zonder eigen concessie goud winnen. Binnen deze groepen bestaan verschillende constructies waarbij goudzoekers op concessies van anderen werkzaam zijn.
Volgens het staatshoofd beschikt de sector bovendien over zowel actieve als minder actieve vergunningen. Het ontbreken van voldoende toezicht maakt het moeilijk om te bepalen waar goud wordt gewonnen, welke verplichtingen worden nagekomen en hoeveel de staat daadwerkelijk ontvangt.
De overheid moet volgens Simons regelmatig middelen inzetten om milieuschade en andere gevolgen van ongecontroleerde goudwinning aan te pakken, terwijl een deel van de economische opbrengsten buiten het bereik van de staatskas blijft.
Strengere aanpak van gevaarlijke chemicaliën
Een van de meest urgente problemen is volgens de president het gebruik van chemische stoffen bij de goudwinning. Zij wijst erop dat bepaalde middelen ondanks bestaande verboden of beperkingen nog steeds worden gebruikt. De regering wil daarom niet wachten totdat het volledige hervormingsplan is afgerond. Er zijn inmiddels acute maatregelen getroffen om meer controle te krijgen op de invoer, distributie en het transport van gevaarlijke stoffen.
Zo heeft Simons opdracht gegeven de import van de chemische stof Jin Chan tijdelijk stop te zetten. Volgens haar bestond onvoldoende duidelijkheid over de voorwaarden waaronder het middel werd ingevoerd, de wijze van transport en de personen of bedrijven aan wie het vervolgens werd verkocht. De president vindt dat eerst moet worden vastgesteld waar dergelijke stoffen terechtkomen, wie ze mag gebruiken en welke veiligheidsmaatregelen van toepassing zijn.
Over de tijdelijke importstop berichtte Key News eerder op 5 november.
Ook transport via rivieren onder de loep
Simons heeft daarnaast zorgen geuit over het vervoer van gevaarlijke chemicaliën naar het binnenland. Volgens haar worden bepaalde stoffen onder omstandigheden getransporteerd die vragen oproepen over de veiligheid. Zij verwees onder meer naar het vervoer van chemische middelen via rivieren en het gebruik van verpakkingsmaterialen die mogelijk niet geschikt zijn voor gevaarlijke stoffen.
De regering wil daarom duidelijkere voorschriften en strengere controle op de manier waarop deze middelen worden vervoerd. Daarbij wordt gekeken naar de verantwoordelijkheden van importeurs, transporteurs en gebruikers.
Meer begeleiding voor goudzoekers
De president benadrukt dat de regering niet uitsluitend wil optreden met verboden en controles. Goudzoekers moeten ook worden begeleid bij de overstap naar veiligere en efficiëntere winningsmethoden. Daarvoor zijn volgens haar trainingen, investeringen en technische ondersteuning nodig. De regering wil mensen die momenteel met schadelijke stoffen werken, laten zien welke alternatieven beschikbaar zijn en hoe zij hun activiteiten op een minder milieubelastende manier kunnen voortzetten.
Een belangrijk uitgangspunt is dat de artisanale goudsector economisch actief kan blijven, maar binnen duidelijk vastgestelde regels. Daarbij moet worden bepaald in welke gebieden goudwinning kan plaatsvinden en welke gebieden vanwege natuur- en milieubescherming moeten worden ontzien.
Uitvoering hervormingsplan moet in 2027 beginnen
Simons erkent dat eerdere regeringen hebben geprobeerd de goudsector te ordenen, zonder het gewenste resultaat te bereiken. Daarom is volgens haar gekozen voor een andere aanpak, waarbij eerst een gedegen plan wordt ontwikkeld. Een speciaal beleidsteam werkt aan de verdere uitwerking van de maatregelen. De president spreekt over een meerjarig traject waarin onder meer wetgeving, financiering, toezicht, technische ondersteuning en de organisatie van de goudwinning aan bod komen.
De uitvoering van het bredere hervormingsplan moet volgens haar in 2027 beginnen. De president benadrukt dat de regering niet gehaast wil handelen. Volgens haar hebben eerdere ervaringen aangetoond dat maatregelen zonder voldoende voorbereiding niet automatisch tot een betere ordening leiden.
Tegelijkertijd stelt zij dat urgente problemen, met name de risico’s van gevaarlijke chemicaliën en milieuvervuiling, niet kunnen wachten op de volledige uitvoering van het meerjarenplan.
