De positie van minister Harish Monorath van Justitie en Veiligheid blijft onzeker. President Jennifer Simons heeft maandag 9 november tijdens een regeringspersconferentie geen duidelijkheid gegeven over het aanblijven van de bewindsman. Dinsdag 10 november zal zij met hem spreken, waarna de samenleving nader wordt geïnformeerd.
Monorath ligt al geruime tijd onder vuur vanwege kritiek op zijn functioneren, de aanpak van de criminaliteit en zijn betrokkenheid bij de affaire rond de Telecommunicatie Autoriteit Suriname (TAS). Binnen de oppositiepartij VHP werden eerder zelfs voorbereidingen getroffen voor een motie van wantrouwen tegen hem.
Tijdens de persconferentie werd gevraagd aan de president of Monorath mag aanblijven of zijn functie moet neerleggen. Simons gaf daarop geen definitief antwoord. Zij ging voornamelijk in op de maatregelen die de regering heeft aangekondigd om de toenemende criminaliteit in Suriname terug te dringen.
De onzekerheid over de positie van Monorath komt op een moment waarop de kritiek op zijn functioneren vanuit de oppositie aanhoudt en de juridische ontwikkelingen rond TAS nieuwe vragen hebben opgeroepen over zijn voormalige bestuurlijke verantwoordelijkheden.
VHP bereidde motie van wantrouwen voor
De politieke discussie over Monorath bereikte begin november een nieuw hoogtepunt toen berichten verschenen dat binnen de VHP-fractie voorbereidingen werden getroffen voor een motie van wantrouwen tegen de minister.
De voorgenomen motie hield verband met de kritiek op zijn vroegere betrokkenheid bij TAS en de vragen over financiële transacties en de arbeidsovereenkomst van voormalig directeur Wendy Jap-A-Joe.
Monorath bevestigde op 5 november tijdens een interview met ABC Actueel dat hij op de hoogte was van de voorbereidingen. Uiteindelijk bleef het volgens hem bij vragen van parlementariërs en werd de motie niet ingediend.
Zoals Key News eerder berichtte, benadrukte de minister dat DNA het recht heeft een motie van wantrouwen in te dienen, maar dat de uiteindelijke bevoegdheid om een minister te ontslaan bij de president ligt.
De VHP beschikt met haar 17 zetels niet zelfstandig over een meerderheid in het 51 zetels tellende parlement. Een eventuele motie zou daarom ook steun van andere parlementariërs nodig hebben om te worden aangenomen.
Jogi uitte al eerder twijfels over functioneren minister
De kritiek op Monorath is niet uitsluitend ontstaan door de TAS-affaire. VHP-parlementariër Mahinder Jogi stelde al in juli van dit jaar openlijk vraagtekens bij het functioneren van de bewindsman.
Tijdens een parlementaire behandeling van het veiligheidsvraagstuk in het binnenland uitte Jogi zijn ontevredenheid over de antwoorden van Monorath. Hij vroeg zich af of de minister voldoende in staat was zijn verantwoordelijkheden op het gebied van veiligheid uit te oefenen.
Jogi stelde destijds dat de president moest overwegen wijzigingen in haar kabinet aan te brengen. Volgens de parlementariër kreeg DNA onvoldoende concrete antwoorden op vragen over de veiligheidssituatie en het optreden van justitiële autoriteiten.
In het eerdere artikel van Key News over Jogi’s oproep tot ontslag werd ook aandacht besteed aan zijn zorgen over de samenwerking tussen het ministerie en het Openbaar Ministerie.
De terugkerende kritiek maakt duidelijk dat de discussie over Monoraths positie inmiddels meerdere maanden speelt.
Strafklacht TAS vergroot politieke druk
De situatie werd verder aangescherpt nadat de Raad van Commissarissen van TAS op 5 november een formele strafklacht indiende bij de procureur-generaal tegen Monorath en voormalig directeur Wendy Jap-A-Joe.
Monorath was in 2021 president-commissaris van TAS en ondertekende destijds de arbeidsovereenkomst van Jap-A-Joe.
Volgens de huidige RvC bestaan vermoedens van onrechtmatige financiële bevoordeling en mogelijke schending van wettelijke procedures bij het aangaan en uitvoeren van de overeenkomst.
De raad wil onder meer laten onderzoeken of sprake is geweest van corruptie, onrechtmatige betalingen en andere mogelijke strafbare feiten.
Key News berichtte uitgebreid over de strafklacht en de verdenkingen van de RvC.
De kantonrechter stelde de omstreden arbeidsovereenkomst eerder voorlopig buiten werking. Het Hof van Justitie bevestigde op 30 oktober de eerdere rechterlijke beslissing.
De uitspraken betekenen echter niet dat Monorath strafrechtelijk schuldig is bevonden. Ook de ingediende strafklacht vormt op zichzelf geen bewijs van strafbare handelingen.
Monorath heeft de beschuldigingen over onbevoegd handelen tegengesproken. Volgens hem was hij op basis van een presidentiële resolutie en een regeringsbesluit bevoegd om de overeenkomst te ondertekenen.
Brunswijk verdedigt Monorath
Ondanks de kritiek heeft Monorath steun gekregen van ABOP-voorzitter en DNA-lid Ronnie Brunswijk.
Brunswijk stelde tijdens de parlementaire behandeling van de TAS-kwestie dat Monorath destijds handelde op basis van een presidentiële resolutie. Volgens hem kan de minister daarom niet zonder meer worden verweten dat hij eigenmachtig heeft gehandeld.
In een eerder bericht van Key News verdedigde Brunswijk het handelen van zijn partijgenoot. Hij maakte daarbij onderscheid tussen de juridische discussie over TAS en de beoordeling van Monoraths functioneren als minister.
Monorath zelf heeft eveneens benadrukt dat zijn ministerie, ondanks beperkte financiële middelen, resultaten boekt. Hij verwijst onder meer naar werkzaamheden op het gebied van wetgeving, de versterking van de rechterlijke macht en de internationale mensenrechtenverplichtingen van Suriname.
Volgens de bewindsman wordt bij de kritiek onvoldoende rekening gehouden met de inspanningen van zijn ministerie en de medewerkers.
Geweldscriminaliteit zorgt voor nieuwe politieke confrontatie
Naast de TAS-affaire staat inmiddels ook de aanpak van de geweldscriminaliteit centraal in het politieke debat.
De recente dodelijke gewapende beroving aan de Wilhelminastraat en de schietpartij aan de Jozef Israëlstraat hebben de zorgen over de veiligheid opnieuw aangewakkerd.
VHP-parlementariër Chanrui Wang sprak in DNA van een dieptepunt voor de samenleving en uitte kritiek op de veiligheidsaanpak van de regering.
De VHP-fractie heeft bovendien op zondag 8 november een interpellatievoorstel ingediend om president Simons naar het parlement te halen voor uitleg over de toename van gewapende roofovervallen en roofmoorden.
De oppositie wil onder meer duidelijkheid over de effectiviteit van de veiligheidsmaatregelen en de beschikbare capaciteit van de politie.
Hierover berichtte Key News eerder in het artikel VHP wil president Simons naar parlement halen vanwege ernstige geweldscriminaliteit.
Het interpellatievoorstel staat los van de eerder besproken motie van wantrouwen tegen Monorath, maar laat zien dat ook het veiligheidsbeleid van de regering steeds nadrukkelijker onderwerp van parlementaire discussie wordt.
Simons wijst op verantwoordelijkheid veiligheidsdiensten
Tijdens de persconferentie van maandag werd Simons ook gevraagd wie verantwoordelijk zal worden gehouden als de aangekondigde veiligheidsmaatregelen niet leiden tot een daling van de criminaliteit.
Volgens de president ligt de eerste verantwoordelijkheid voor de uitvoering bij de veiligheidsdiensten. Het ministerie van Justitie en Veiligheid moet ervoor zorgen dat zij over voldoende middelen en ondersteuning beschikken.
Het staatshoofd wees daarnaast op de verantwoordelijkheid van de regering en de samenleving. Zij zei van de politie te hebben vernomen dat criminelen soms worden geholpen door personen die hun onderdak bieden of hen afschermen.
Simons riep burgers op om informatie met de politie te delen en in hun woonomgeving alert te blijven.
Controleposten keren terug in districten
De president maakte verder duidelijk dat de aangekondigde maatregelen niet uitsluitend gericht zijn op de binnenstad en het uitgaanscentrum van Paramaribo.
Ook de woonwijken, districten en het binnenland worden meegenomen in de verscherpte veiligheidsaanpak. Op bepaalde locaties in de districten zullen controleposten opnieuw worden ingezet.
De politie moet aan de hand van criminaliteitsgegevens bepalen waar extra manschappen en middelen het dringendst nodig zijn.
Simons erkende dat intensiever toezicht op bepaalde locaties ertoe kan leiden dat criminelen uitwijken naar andere gebieden. Daarom moeten de maatregelen voortdurend worden geëvalueerd en waar nodig worden aangepast.
Met de verscherpte aanpak wil de regering ook voorkomen dat de criminaliteit verder toeneemt richting december, een periode waarin volgens de president doorgaans meer strafbare feiten worden gepleegd.
Politieke beslissing ligt bij president
De ontwikkelingen plaatsen president Simons voor een belangrijke beslissing over de samenstelling van haar kabinet.
Enerzijds wordt Monorath geconfronteerd met aanhoudende kritiek vanuit de oppositie op zijn functioneren en het veiligheidsbeleid. Anderzijds heeft de TAS-affaire geleid tot een strafklacht, terwijl zijn partijgenoot Brunswijk hem publiekelijk blijft verdedigen.
Simons liet eerder in het programma Kal Aaj Aur Kal weten dat zij de strafklacht ernstig neemt en de kwestie niet terzijde wil schuiven. Ook gaf zij aan dat zij de samenleving geen knollen voor citroenen wil verkopen.
Hoewel inmiddels duidelijk is dat het staatshoofd met Monorath in gesprek gaat, heeft zij nog niet aangegeven welke gevolgen dat gesprek voor zijn ministerschap kan hebben.
Dinsdag 10 november moet blijken of Simons haar vertrouwen in de minister handhaaft of besluit tot veranderingen binnen het ministerie van Justitie en Veiligheid.
