De raadslieden van Ginmardo Kromosoetoe, Gardelito Hew A Kee en Bryan Jurgens hebben kantonrechter Ishwarpersad Sonai gevraagd de voorlopige hechtenis op te schorten in de strafzaak rond vermeende corruptie bij de Surinaamse Post Spaar Bank (SPSB).
In het geval van Robert Putter is nietigheid van de dagvaarding en niet-ontvankelijkheid van het OM en de rechter gevorderd. Hun advocaten vinden dat op die manier consequenties moeten worden verbonden aan de opeenvolgende reeks van misslagen van het Openbaar Ministerie (OM).
Het onderzoek ter terechtzitting is op vrijdag 13 oktober 2023 heropend door een nieuwe rechter. De verdachten in deze zaak worden verdacht van onder meer deelneming aan een criminele organisatie, overtreding artikel 13 Anti-Corruptiewet, ambtsverduistering, gekwalificeerde verduistering, valsheid in boeken en/of registers door een publieke functionaris en oplichting.
Ex-minister Kromosoeto zou de handelingen hebben gepleegd ten tijde van zijn directeurschap bij de SPSB, Hew A Kee is een IT-deskundige en gewezen diplomaat, terwijl Jurgens bekend is als ondernemer. De overige verdachten zijn: Joy Ten Berge (consultant) en Wantly Sordjo (ex-staflid SPSB). Kromosoeto, Hew A Kee en Jurgens zijn in hechtenis, de rest niet.
Advocaat Lobo heeft aangevoerd dat de voorlopige hechtenis van Jurgens niet (langer) wettelijk gegrond is. Er bestaan volgens hem geen ‘ernstige bezwaren’ tegen opschorting van de voorlopige hechtenis. De verdediging stelt dat voorlopige hechtenis gebaseerd moet zijn op ernstige bezwaren en /of de limitatieve gronden die bij wet zijn genoemd. Die gronden zijn onder meer ernstig gevaar voor vlucht, gevaar voor herhaling en de invrijheidstelling van de verdachte kan leiden tot maatschappelijke onrust.
Volgens Lobo zijn deze punten niet van toepassing op Jurgens. De raadsman heeft na een gedetailleerde toelichting op de zienswijze van de verdediging een verzoek gedaan tot opschorting van de voorlopige hechtenis van de verdachte.
Dubois heeft namens Kromosoeto en Hew A Kee een betoog gevoerd, grotendeels gebaseerd op het Inter-Amerikaans Verdrag Inzake Mensenrechten, relevante lectuur en jurisprudentie van het Inter-Amerikaans Hof voor de Mensenrechten. Suriname is sinds 1987 partij bij genoemd verdrag en verplicht zich daarom ook daaraan te houden. De raadsman is van mening dat de vervolging thans in strijd handelt met de voorschriften om een verdachte vast te zetten. Zo redeneerde hij, dat het ‘opsluiten’ van een verdachte in principe gelijk is aan de behandeling van een ‘veroordeelde’, en dat zulks strijdig is met het uitgangspunt dat een verdachte in beginsel ‘onschuldig’ is, totdat zijn ‘schuld’ is bewezen.
De voorlopige hechtenis mag absoluut niet worden toegepast als een ‘voorschot’ op een eventuele gevangenisstraf. Dubois wees erop dat zijn cliënten in het voortraject van het proces altijd hebben meegewerkt aan het onderzoek en nooit blijk hebben gegeven zich daaraan te willen onttrekken. Daarom alleen ook al zou er geen behoefte zijn ze preventief in hechtenis te houden. Concluderend dat de voorlopige hechtenis in deze (ook) in strijd is met de fundamentele mensenrechten heeft Dubois gevraagd om onmiddellijke opheffing daarvan.
DAGVAARDING PUTTER ‘NIETIG’
Nailah van Dijk, raadsvrouw van de verdachte Putter, heeft een preliminair verweer opgeworpen, waarin onder meerde rechtsgeldigheid van de dagvaarding in twijfel wordt getrokken. Volgens de zienswijze van de verdediging heeft het OM bewust haar cliënt onkundig gelaten door hem niet (tijdig) zoals het Wetboek van Strafvordering gebiedt te informeren over zijn status en de stand van zaken in het onderzoek. Ze keurt de wijze waarop de dagvaarding niet heeft plaatsgevonden op de wijze waarop de wet dat voorschrijft. Zo heeft het OM nagelaten de man op zijn adres in Nederland te contacten, terwijl zijn werkelijke verblijfplaats daar bekend is. Van Dijk haalde meermaals aan dat Putter gedurende het gerechtelijk vooronderzoek (gvo) bewust erbuiten is gehouden.
De raadsvrouw heeft geargumenteerd de omissies van het OM opgesomd om te staven dat er een oneerlijk proces wordt gevoerd tegen Putter. Ze vorderde aan het eind van haar betoog dat: 1. de dagvaarding nietig, althans niet rechtsgeldig, is; 2. de rechter onbevoegd is de zaak te behandelen; 3. de rechter het OM niet-ontvankelijk moet verklaren.
NIEUWE RECHTER
De SPSB-zaak kwam vrijdag weer op gang onder rechter Sonai, nadat zijn collega Daniëlle Karamatali in juli was gewraakt wegens vermeende partijdigheid en vooringenomenheid. Het Hof van Justitie oordeelde de wraking in augustus gegrond, waarna Karamatali van de zaak werd gehaald. Nu heeft Sonai een nieuw onderzoek ter terechtzitting gestart, en is de zaak dus terug bij het begin.
Hij heeft openbare aanklager Roline Gravenbeek tot 27 oktober de ruimte gegeven om te reageren op de verzoeken tot vrijlating van Kromosoeto, Hew A Kee en Jurgers, alsook op het verweer van Putter. Pas daarna zal de rechter een besluit nemen.
