Het Nederlandse luchtruim kampt met toenemende problemen door een mislukte fusie tussen militaire en civiele luchtverkeersleiding, gecombineerd met een nijpend personeelstekort.
Anonieme bronnen binnen Defensie waarschuwen dat de veiligheid van tienduizenden reizigers en militaire missies in het geding is. “We betwijfelen of wij nog voldoen aan de minimumeisen voor vliegveiligheid,” aldus verontrust militair personeel.
Sinds 2017 werken militaire verkeersleiders zij aan zij met civiele collega’s van Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) op Schiphol-Oost. Een geplande volledige samenvoeging onder LVNL – bedoeld om efficiëntie en arbeidsvoorwaarden te verbeteren – liep echter vertraging op en werd uiteindelijk afgeblazen. Hierdoor blijven militaire verkeersleiders onder de Defensie-CAO vallen, met een salaris dat 20-50% lager ligt dan bij LVNL. Ondanks tijdelijke toelagen blijft het moreel laag, wat tot een exodus van ervaren personeel leidt.
Acute Onderbezetting en Risico’s
Door het tekort aan personeel worden diensten vaak door één verkeersleider gedraaid waar normaal twee nodig zijn. “We redden het regelmatig niet meer,” geven anonieme medewerkers aan. Zo moesten Transavia-vluchten uitwijken vanwege ziekte, en worden burgervluchten naar Lelystad regelmatig afgeschaald ten gunste van militaire missies. Ook de informatievoorziening aan traumaheli’s en sportvliegers wordt soms gestaakt, wat in het drukke luchtruim tot gevaarlijke situaties leidt.
Officiële Reacties
De Koninklijke Luchtmacht erkent de personeelstekorten, maar benadrukt dat “alle diensten conform veiligheidsregels worden uitgevoerd”. LVNL stelt dat flexibiliteit van medewerkers uitval voorkomt, maar militaire bronnen spreken dit tegen. Staatssecretaris Gijs Tuinman (BBB) prees de samenwerking recentelijk nog, tot onvrede van het personeel: “Het tegendeel is waar.”
Met de mogelijke opening van Lelystad Airport voor verkeersvluchten en uitbreidingen van de luchtmacht wordt de druk alleen maar groter. Zowel LVNL als Defensie hebben moeite met instroom van nieuwe verkeersleiders, mede door concurrentie om kandidaten. Hoewel de betrokken partijen blijven streven naar integratie, ontbreekt een concrete tijdlijn.
Dagelijks verkeer in Nederlands luchtruim
Het Nederlandse luchtruim verwerkt gemiddeld zo’n 4.100 tot 4.500 vluchten per dag, inclusief commerciële passagierstoestellen, militaire vliegtuigen, vrachtvluchten, traumahelikopters, en sport- en privévliegtuigen. Van deze vluchten wordt ongeveer 90% begeleid door burgerluchtverkeersleiders van LVNL, terwijl de militaire luchtverkeersleiding verantwoordelijk is voor ruim 100.000 militaire en civiele vluchten per jaar (ca. 275 per dag), waaronder F-35’s, transportvliegtuigen en helikopters.
Tijdens piekmomenten, zoals vakantieperiodes, loopt dit aantal op tot meer dan 5.000 vluchten per 24 uur, met Schiphol alleen al als vertrekpunt voor ruim 1.200 dagelijkse vluchten naar bestemmingen als Paramaribo, Curaçao en Europa.
De situatie onderstreept de urgentie van structurele oplossingen, voordat het “kunst- en vliegwerk” faalt en de veiligheid verder in gevaar komt.
Bron: Het Parool
