Ingezonden: Waterpompen Suriname: Alarmerend Bestuurlijk Falen Kost Staat 27 Miljoen Dollar

De zaak van de 19 waterpompen Suriname is een schoolvoorbeeld van aanhoudend bestuurlijk falen. Voor USD 15 miljoen werden pompen aangeschaft via het Indiase bedrijf Kirloskar Brothers, gefinancierd door de Exim Bank of India. Ze waren bestemd voor 10 locaties in het land, bedoeld om wateroverlast te bestrijden en landbouwgebieden te beschermen. Maar jarenlang lagen ze opgeslagen in een loods van Kuldipsingh Infra N.V., terwijl het land water bleef krijgen.

De officiële overheidsinformatie uit 2022 bevestigt dat Kuldipsingh Infra N.V. een overeenkomst tekende voor de levering en installatie van 19 pompen op 10 locaties. Toch bleven die pompen jarenlang liggen. Boeren zagen hun gronden onderlopen. Woongebieden kampten met wateroverlast. En de overheid bleef herhalen dat waterbeheer een nationale prioriteit is, terwijl kostbaar materiaal stof vergaarde in een magazijn.

Suriname ontving via Buyers Credits van India in totaal USD 23,4 miljoen. Daarvan ging USD 15 miljoen naar de aanschaf van de 19 verticale pompen via Kirloskar. Per pomp is de aankoopwaarde daarmee ongeveer USD 789.000. Als de berichten kloppen, zou de Staat bovenop dat bedrag nog eens USD 12 miljoen verschuldigd zijn aan Kuldipsingh vanwege opslagkosten. Dat is 80 procent van de totale aankoopwaarde, voor materiaal dat nooit zijn werk heeft gedaan.

Waterpompen Suriname: van aankoopwaarde naar opslagschandaal

Per pomp gaat het dan om een opslagkost van ongeveer USD 631.000. De totale last loopt daarmee op tot bijna USD 27 miljoen voor 19 pompen. USD 15 miljoen voor de aankoop, USD 12 miljoen voor de opslag. Samen bijna USD 1,42 miljoen per pomp. Dat is het directe verlies: geld dat geen kanaal heeft gegraven, geen boer heeft geholpen en geen druppel water heeft weggepompt.

Suriname betaalt mogelijk USD 12 miljoen aan opslag voor pompen die nog nooit water hebben weggepompt.

Maar naast het financiële verlies is er ook een maatschappelijk verlies. Want terwijl die pompen opgeslagen lagen, gingen boeren door met hun schade. Gronden liepen onder. Oogsten gingen verloren. KeyNews.sr berichtte eerder over de schrijnende situatie van landbouwers in Creola die hun volledige aanplant verloren door overstromingen, terwijl de politiek bleef praten. De samenleving betaalde twee keer: eerst door het geld dat vastzat in ongebruikte pompen, daarna door de schade die ontstond omdat die pompen hun werk niet deden.

Drie regeringen, één dossier vol nalatigheid

Dit dossier loopt over meerdere bestuurlijke periodes. De aankoop en financiering dateren uit de tijd van de regering Bouterse-Adhin, waarbij toenmalig minister van Financiën Gillmore Hoefdraad de overeenkomst ondertekende namens de Staat. Daarna had de regering Santokhi-Brunswijk vijf jaar om dit dossier op te ruimen. Riad Nurmohamed leidde het ministerie van Openbare Werken van 2020 tot 2025, maar de pompen bleven liggen. Nu zit de regering Simons, met minister Stephen Tsang van OWRO, met de erfenis van dit aanhoudend bestuurlijk verzuim. De financiering via de Exim Bank of India en Kirloskar Brothers is gedocumenteerd en verplicht publieke verantwoording, ook richting het parlement.

Dit ingezonden stuk is een open brief aan allen die in dit dossier een rol hebben gespeeld of nu nog spelen. Aan de huidige president en vicepresident. Aan de ministers van Openbare Werken, huidig en voormalig. Aan de boeren die de prijs betalen. En aan het Surinaamse volk, dat recht heeft op antwoorden.

Aan de huidige vicepresident

1. Welke verantwoordelijkheid neemt u voor de periode waarin de waterpompen Suriname zijn aangeschaft en het project bestuurlijk is opgestart?
2. Welke afspraken zijn destijds gemaakt over levering, opslag, installatie en ingebruikname van de 19 pompen?
3. Waarom is er geen sluitend mechanisme ingebouwd om te voorkomen dat de pompen jarenlang ongebruikt zouden blijven liggen?
4. Bent u bereid alle documenten uit die periode openbaar te maken, zodat duidelijk wordt wie welke besluiten heeft genomen?

Aan de huidige president

1. Komt er een volledige openbare reconstructie van dit dossier, vanaf aankoop tot opslag, kosten en huidige staat van de pompen?
2. Zal de regering alle contracten, facturen, opslagafspraken, betalingsbewijzen en correspondentie openbaar maken?
3. Wordt onderzocht wie politiek, bestuurlijk of ambtelijk verantwoordelijk is voor het laten oplopen van de kosten?
4. Wanneer krijgt het volk een concreet uitvoeringsplan met locaties, kosten, planning en verantwoordelijke instanties?

Aan de minister van OW ten tijde van de aanschaf

1. Welke rol had Openbare Werken destijds bij de technische beoordeling en locatiekeuze van de pompen?
2. Waren de kanalen, sluizen, afvoerwegen en civiele voorzieningen op de tien locaties gereed voor installatie?
3. Heeft OW destijds gewaarschuwd voor risico’s rond opslag, installatie of ontbrekende infrastructuur?
4. Welk dossier is bij de regeringswisseling overgedragen aan de opvolgende minister en regering?

Aan de huidige minister van Openbare Werken

1. Waar bevinden de 19 pompen zich nu precies en in welke technische staat verkeren zij?
2. Welke pompen zijn direct inzetbaar, welke moeten worden hersteld en welke onderdelen ontbreken?
3. Wat zijn de resterende kosten voor transport, installatie, aansluiting, testen en onderhoud?
4. Wanneer wordt per locatie bekendgemaakt wanneer de pompen daadwerkelijk operationeel zullen zijn?

Aan de boeren van Suriname

1. Welke landbouwgebieden hebben door gebrekkige afwatering de meeste schade geleden?
2. Hoeveel oogsten, inkomsten en investeringen zijn verloren gegaan door aanhoudende wateroverlast?
3. Zijn boeren ooit geraadpleegd over de locaties waar de pompen geplaatst moesten worden?
4. Willen boeren dat hun schade wordt meegenomen in de totale berekening van het verlies voor de samenleving?

Aan het Surinaamse volk

1. Hoeveel mag bestuurlijke nalatigheid de samenleving blijven kosten?
2. Waarom moet de belastingbetaler opdraaien voor miljoenen aan opslag, vertraging en slecht projectbeheer?
3. Hoeveel andere machines, onderdelen of projecten liggen ergens opgeslagen zonder dat het volk daarvan weet?
4. Wanneer worden verantwoordelijken in Suriname eindelijk politiek, bestuurlijk of financieel afgerekend op dit soort miljoenenfouten?

Negentien pompen. Tien locaties. Miljoenen aan aankoopwaarde. Mogelijk nog meer aan opslagkosten. En nog steeds geen volledige publieke verantwoording. Suriname kan zich geen bestuur meer veroorloven dat pas begint te pompen wanneer het water al tot aan de lippen staat. Dit volk verdient antwoorden. Geen commissies, geen beloften, geen uitstel.

Marcel Dankerlust