Wetenschap en innovatie om de mensheid te voeden

We leven in een tijd van grote mondiale veranderingen, met verstrekkende gevolgen voor de landbouw, voedselproductie en menselijke bestaanszekerheid. Toch zijn zorgen over voedselvoorziening geen nieuw fenomeen: hongersnoden als gevolg van natuurrampen of door mensen veroorzaakte crises zoals oorlogen, zijn zo oud als de mensheid zelf.

Telkens weer keren Malthusiaanse angsten terug – de vrees dat voedselproductie de bevolkingsgroei niet kan bijbenen. In de jaren 60 voorspelde men zelfs wijdverspreide hongersnoden. Maar ondanks de verdubbeling van de wereldbevolking sinds die tijd (van 3 naar meer dan 8 miljard mensen), produceert de wereld vandaag 30% meer eiwitten en calorieën per persoon, met slechts een bescheiden uitbreiding van landbouwgrond (minder dan 9%). Tegelijkertijd liggen de, voor inflatie gecorrigeerde, grondstofprijzen lager dan in de jaren 70.

Deze vooruitgang danken we grotendeels aan wat in een invloedrijke studie uit 2001 werd omschreven als de “langzame magie” van wetenschap en technologie in de landbouwsector. Gerichte investeringen in landbouwkundig onderzoek leidden tot de Groene Revolutie: een tijdperk van verhoogde voedselzekerheid, betere voeding, economische groei, sociale stabiliteit en vrede.

Het Inter-Amerikaans Instituut voor Landbouwsamenwerking (IICA) speelt hierin al decennia een sleutelrol. Sinds de oprichting in 1942 ondersteunt IICA de verspreiding en toepassing van agrarische wetenschap en technologische innovaties in alle landen van de Amerika’s.

Waar in de jaren 60 het hoofdprobleem lag bij voldoende calorieproductie – vaak via een beperkt aantal gewassen en technologieën – ligt de focus nu op complexere uitdagingen: productie binnen de grenzen van natuurlijke hulpbronnen, omgaan met klimaatverandering, en het behoud van biodiversiteit.

De Amerika’s zijn vandaag de grootste netto-exporteur van voedsel ter wereld en vormen een cruciaal onderdeel van de wereldwijde water- en zuurstofcycli, en als koolstofsink. Daarmee zijn onze landen niet alleen pijlers van voedselzekerheid, maar ook van ecologische duurzaamheid. Dit vereist een geïntegreerde benadering waarin landbouwproductie hand in hand gaat met behoud van ecosysteemdiensten.

Hierbij is het Agricultural Model Intercomparison and Improvement Project (AgMIP), opgericht in 2010, een belangrijke speler. Deze wereldwijde onderzoeksalliantie werkt aan het verbeteren van voorspellende modellen in landbouw- en voedselsystemen, zodat beter beleid kan worden ontwikkeld en klimaatrobuuste landbouw wordt ondersteund.

Onze tijd vraagt om meer diversificatie in productie en voeding, rekening houdend met stijgende energieprijzen en het belang van natuurlijke hulpbronnen. Dat vereist wetenschappelijke oplossingen die zijn afgestemd op verschillende ecosystemen. Het goede nieuws is dat wetenschap inmiddels over de kennis, ideeën en methodes beschikt om alternatieve ontwikkelpaden te bieden.

Onze organisaties – IICA en AgMIP – hebben elkaar gevonden in deze missie. IICA beschikt over meer dan 80 jaar ervaring met technische en politieke ondersteuning in de regio, en werkt nauw samen met overheden, boeren, universiteiten en maatschappelijke organisaties. AgMIP heeft op haar beurt geavanceerde analysetools ontwikkeld waarmee uniforme scenario’s voor huidige en toekomstige voedsel- en landbouwsystemen kunnen worden beoordeeld, inclusief klimaateffecten.

Samen ontwikkelen we wetenschappelijke en technologische oplossingen om wereldwijde voedselzekerheid te waarborgen. Dit vraagt echter méér inzet – in mensen, middelen en financiering – dan ooit tevoren. De magie van wetenschap werkt traag; daarom moeten we nú extra investeren in landbouwkundig onderzoek en innovatie.

Alleen zo kunnen we een nieuw verhaal vertellen: een waarin landbouw niet alleen het fundament van voedselvoorziening is, maar ook van maatschappelijke vooruitgang en planetaire stabiliteit. Door samen te werken, kunnen we bijdragen aan een toekomst waarin iedereen toegang heeft tot gezond voedsel, binnen ecologische grenzen, met perspectief op werk en inkomen – vooral voor wie dat het hardst nodig heeft.

Door Manuel Otero (Dierenarts – Directeur-Generaal van het Inter-Amerikaans Instituut voor Landbouwsamenwerking, IICA) en Cynthia Rosenzweig (Klimaatwetenschapper – AgMIP en Columbia University)