Van 14 tot 17 oktober kwamen in Icapuí, Brazilië, onderzoekers en natuurbeschermers uit heel Zuid-Amerika voor het eerst bijeen in een baanbrekende workshop georganiseerd door de ‘Alliance for Manatees,’ (Alliantie voor Zeekoeien) om de dringende behoeften van zeekoeien aan te pakken.
Het evenement in Oh Linda! Pousada bracht 23 toegewijde experts van 19 toonaangevende instituten samen, verspreid over 6 landen: Brazilië, Venezuela, Suriname, Guyana, Frans-Guyana en Colombia. Suriname werd er vertegenwoordigd door Monique Pool, oprichter en directeur van Green Heritage Fund Suriname. Deze workshop markeerde een belangrijke stap voorwaarts in de inspanningen voor het behoud van zeekoeien.
Het doel was om samen te werken aan strategieën om de bescherming van zeekoeien op het heel continent te verbeteren. Gedurende vier dagen voerden deelnemers dynamische discussies, waarbij ze de nieuwste wetenschappelijke gegevens over zeekoeienhabitats bekeken, huidige bedreigingen en prioriteiten voor het behoud evalueerden en de koers uitzetten voor toekomstige acties. Een centraal doel van het evenement was om habitatkaarten te verfijnen en kritieke gebieden te identificeren die onmiddellijke bescherming nodig hebben.
Habitatverlies leidt tot classificatie ‘bedreigd’
West-Indische zeekoeien zijn zachtaardige, langzaam bewegende zeezoogdieren die bekend staan om hun ronde, besnorde gezichten en grote, peddelvormige staarten. Deze unieke wezens, die ook “lamantijnen” worden genoemd, zijn voornamelijk te vinden in ondiepe kustwateren, estuaria en binnenlandse rivieren van Zuid-Amerika. Ze spelen een essentiële rol in ecosystemen door te grazen op waterplanten, wat helpt om gezonde waterhabitats te behouden. Helaas is de ondersoort van de West-Indische zeekoeien die in Zuid-Amerika leeft, de Caribische lamantijn (Trichechus manatus manatus), door ‘The International Union for Conservation of Nature’ (IUCN) geclassificeerd als ‘bedreigd’ vanwege bedreigingen zoals habitatverlies, botsingen met boten en klimaatverandering. Hun overleving is afhankelijk van actieve beschermingsinspanningen om hun habitats te beschermen en de impact van de mens te verminderen.
Dr. Carol Meirelles, een expert op het gebied van zeekoeien en onderzoeksmedewerker bij de Marine Mammal Research Unit (MMRU) aan de University of British Columbia, organiseerde en leidde de workshop. “De workshop bracht kennisdragers samen met gegevens en informatie uit de eerste hand die nog nooit eerder was gedeeld”, zei Dr. Meirelles. “Het stelde ons in staat om te bepalen waar zeekoeien nog voorkomen en waar ze worden bedreigd.”
De workshop profiteerde ook van de leiding van professor Andrew Trites, directeur van de MMRU, wiens expertise in het faciliteren van discussies hielp bij het bevorderen van de geest van samenwerking wat belangrijk was voor het succes van het evenement. “Het was echt opmerkelijk”, zegt hij, “om zo’n diverse groep experts op het gebied van zeekoeien uit heel Zuid-Amerika in één ruimte te hebben – en om te zien hoe belangrijk het is dat ze met één stem spreken als ze zeekoeien in hun thuislanden willen redden”, aldus Trites.
Gezamenlijke inspanning voor duurzame overleving en redding
De Alliantie richt zich op zeekoeien die leven in Colombia, Venezuela, Guyana, Suriname, Frans-Guyana en Brazilië – regio’s waar 5 nationale talen worden gesproken en de bescherming van het milieu aanzienlijk verschilt. “West-Indische zeekoeien behoren niet tot één land”, zegt Trites. “Ze zijn een gedeelde verantwoordelijkheid van heel Zuid-Amerika.
Alle landen waar zeekoeien leven, moeten zich verenigen om hun overleving te verzekeren. Het zijn niet alleen Zuid-Amerikanen die zich inzetten voor het behoud van zeekoeien. Zonder de financiële steun van Europese partners zou deze workshop niet mogelijk zijn geweest. We wilden bijdragen aan de bescherming van zeekoeien op lang termijn en zijn trots dat wij de inspanningen van de Alliantie kunnen ondersteunen”, zegt Dr. Catherine Vancsok, wetenschappelijk directeur van de Pairi Daiza Foundation, één van de belangrijkste supporters van de workshop.
“De zeekoeien hebben het geluk zulke toegewijde pleitbezorgers in de Alliantie te hebben”, voegde Vancsok toe. Dr. Lorenzo von Fersen, conservator onderzoek en behoud bij de Nuremberg Zoo, beaamde dit sentiment en merkte op dat Europese instellingen ook hun verantwoordelijkheid erkennen om alles te doen wat ze kunnen om bij te dragen aan de bescherming van zeekoeienpopulaties.
“Als coördinator van het ex-situ-programma voor zeekoeien voor de European Association of Zoos and Aquariums, zie ik onze steun aan de Alliance for Manatees als een unieke kans om onze kennis en middelen te combineren om de overleving van zeekoeien op de lange termijn te waarborgen”, aldus von Fersen. Dr. Meirelles zal, op basis van de waardevolle inzichten die tijdens de workshop zijn gedeeld, de huidige kaarten van de zeekoeienhabitats bijwerken met de nieuwe informatie die tijdens de workshop is gedeeld, zodat de kaarten nauwkeurig en bruikbaar blijven voor beschermingswerk.
Het multinationaal team van zeekoeienexperts zal de komende maanden blijven samenwerken via onlinevergaderingen, met als doel een uitgebreide prioriteitenkaart te maken voor het behoud van zeekoeien in Zuid-Amerika. “De bereidheid die deze week is getoond om samen te werken alsook gegevens en kennis te delen, geeft mij hoop dat we door onze inspanningen te bundelen en met één stem te spreken, uiteindelijk zeekoeien in hun hele verspreidingsgebied zullen redden”, aldus Meirelles.
