Het regenwoud in de Amazone wordt geconfronteerd met een buitengewone droogte die al sinds halverwege vorig jaar aanhoudt. Er is weinig neerslag en de temperaturen liggen al een jaar lang boven het normale niveau. Onderzoek waar onder andere internationale experts aan hebben bijgedragen, waarschuwt dat de belangrijkste oorzaak van deze droogte het gevolg is van mondiale opwarming.
“De omvang van de droogte in 2023 is ongekend”, benadrukt klimaatonderzoeker Sarah Kew. Deze droogte overtreft ruimschoots de alarmerende droogten van 2005 en 2010. In tropische regenwouden is droogte doorgaans zeldzaam, maar de extremiteit van deze droogte wordt nu toegeschreven aan klimaatverandering, los van de gebruikelijke invloed van El Niño.
Het verstoord raken van de dagelijkse regencyclus in het Amazonegebied is een verontrustend fenomeen. Historisch gezien wijkt het weer in de Amazone alleen tijdens El Niño af. Echter, het minimale effect van El Niño het afgelopen jaar wijst op de significante impact van klimaatverandering. “De toename in deze droogten is vrijwel volledig te wijten aan de stijging van de wereldwijde temperatuur”, verklaart Kew in gesprek met internationale kimaatredacteuren.
De voortdurende droogte doet denken aan een vijftien jaar oude studie waarin Britse wetenschappers waarschuwden voor structurele verdroging van het Amazonegebied als gevolg van mondiale opwarming. Deze dreiging kan leiden tot het verdwijnen van het regenwoud en de transformatie naar een savannelandschap met verminderde biodiversiteit.
Wetenschappers vrezen een kantelpunt in het klimaatsysteem, waarbij toenemende delen van het regenwoud getroffen zullen worden. Bij 2 graden mondiale opwarming wordt geschat dat 20 tot 40 procent van het regenwoud wordt aangetast, terwijl bij 3 graden opwarming dit percentage stijgt naar 75 procent. Bij een scenario van 4 graden opwarming zou zelfs 85 procent van het regenwoud verdwijnen.
