“Je kan niets meer eraan doen, het is geschiedenis, maar de doorwerking is belangrijk” liet Armand Zunder, voorzitter van de Nationale Reparatie Commissie Suriname (NRCS), weten tijdens de Reparation Day deel 4.
In het C.L.O. gebouw is voor de vierde keer de Reparation Day georganiseerd. Naast een plengoffer en optredens, waren er ook presentaties. Verschillende genodigden hebben vanuit hun beroep gesproken over de slavernijperiode, maar ook over de reparatie.
De slavernij heeft honderden jaren geleden plaatsgevonden in verschillende delen van de wereld; Ook in Suriname. Al 159 jaren geleden is deze gruwelijke periode afgeschaft in Suriname. Die tijd heeft voor heel veel leed gezorgd en dat moet gerepareerd worden, zegt Armand Zunder. “Onze voorouders hebben honderden jaren gewerkt zonder 1 cent te krijgen. Ze zijn gemarteld, gediscrimineerd en slecht behandeld en dat moet je herstellen.”
Onderdirecteur van het Directoraat Cultuur, Clifton Braam definieert reparatie als ‘kijken wat in het verleden is gebeurd en wat ons is aangedaan’. “En als we al deze dingen op een rijtje zetten, zien we dat wat onze cultuur betreft, er ons ontzettend veel is aangedaan”, vertelde de onderdirecteur de aanwezigen.
“Tot de dag van vandaag, misschien in mindere mate, kunnen wij, Afro Surinamers, onze cultuur niet echt beleven zoals wij dat graag zouden willen. Vaak moesten we buiten het gezichtsveld van ander gaan. We hadden een stukje schaamte en miskenning voor onze cultuur. En daarom zit het nog in ons, dat wanneer wij het willen beleven, we uithoeken zoeken. En dat moeten wij ook repareren”, merkt hij op.
Zelf Reparatie
Een van de belangrijke aspecten die tijdens de Reparation Day naar voren kwam is zelf reparatie. Maar om tot dat punt te komen, moet er eerst gesproken worden over bewustwording, zegt de NRCS-voorzitter. “Mensen moeten weten waar ze vandaan komen en dan kan je werken aan jezelf, gaan studeren, in de archieven gaan en de geschiedenis op een gegeven moment gaan herschrijven.”
Braam continueer het gesprek door te zeggen dat “reparatie gepaard gaat met erkennen wat niet goed is, erkennen dat we nog niet daar zijn en daarna kunnen we herstellen”. Herstellen gaat gepaard met excuses aanbieden en herstelbetaling, liet Zunder aan de redactie van Key News Suriname weten. “Herstelbetaling moet ook gegeven worden, zodat je de omstandigheden van de mensen en het land verbeterd.” Ondanks mensenlevens niet in geld uit te drukken zijn, zei Armand Zunder dat het gaat om dingen die verkeerd zijn gegaan. “Dan moet de voormalige kolonisator een bijdrage leveren aan herstel. Geld gaat dan een rol spelen. Ik praat over miljarden.”
De NRCS sprak ook met de Nederlandse premiere Mark Rutte en een delegatie die bestond uit Nederlandse parlementariërs. Zij hebben laten weten waarvoor de commissie staat. “Onze standpunt is dat de excuses in Suriname aangeboden moeten worden en niet in Nederland. De Surinaamse bevolking is hier en dan moeten we de samenleving groot oproepen om de excuses te komen accepteren.”
Medische laboratoria
Armand Zunder laat ook tijdens zijn presentatie zien dat de herstelbetaling ook ervoor kunnen zorgen dat er een medische laboratoria opgezet wordt in Suriname. Dit als doel om medicinale planten te ontwikkelen. “Deze medicinale planten kunnen onder andere helpen bij mensen die lijden aan suikerziekte en hoge bloeddruk”, merkt hij op.
Volgens de NCRS-voorman zijn wetenschappers tot de conclusie gekomen dat de bovengenoemde ziektes bij de slaven is ontstaan als gevolg van stress en te veel zout eten in de slavernij periode. “Dit heerst nog steeds onder de Afro-Afrikanen in het heel Caraibisch gebied. Met de herstelbetalingen kan er een laboratoria opgezet worden. En zo behouden we ook de kennis van onze voorouders en dragen wij die ook over aan de volgende generaties.”
Na de presentaties werden voeding en drank verkocht aan de aanwezigen. De dag werd afgesloten met optredens van verschillende muziekformaties.
