Verschillende CARICOM-landen hebben afspraken gemaakt of voeren gesprekken met de Verenigde Staten over de tijdelijke opvang en doorreis van migranten die geen staatsburger zijn van het betrokken Caribische land. De regionale regeringsleiders erkennen dat de overeenkomsten vragen oproepen over veiligheid, capaciteit, kosten en de bescherming van migranten.
De regeringsleiders van de Caribbean Community hebben de Amerikaanse voorstellen besproken tijdens hun 51ste reguliere vergadering, die van 5 tot en met 8 juli 2026 in Saint Lucia werd gehouden. De gesprekken gingen over memoranda van overeenstemming voor de doorreis van zogenoemde Third Country Nationals, oftewel onderdanen van derde landen.
Het gaat om personen die vanuit de Verenigde Staten naar een CARICOM-land worden overgebracht, voordat zij verder reizen naar hun land van herkomst of een andere eindbestemming. Volgens CARICOM zijn de overeenkomsten niet bedoeld om deze migranten permanent in de betrokken lidstaten te vestigen. De voorgestelde regelingen zouden uitsluitend gelden voor personen zonder strafrechtelijk verleden.
Zorgen over capaciteit kleine landen
CARICOM erkent dat kleine landen slechts beperkte mogelijkheden hebben om groepen migranten op te vangen en hun doorreis te organiseren. Daarbij spelen niet alleen huisvesting en vervoer een rol, maar ook grenscontrole, veiligheidsonderzoeken, gezondheidszorg, juridische bijstand en immigratieprocedures.
De regeringsleiders hebben afgesproken dat de overeenkomsten de veiligheid van de regio niet mogen ondermijnen. Ook mogen middelen en openbare diensten die bestemd zijn voor de eigen bevolking niet onder druk komen te staan door de opvang van migranten.
CARICOM benadrukt daarnaast dat migranten met waardigheid moeten worden behandeld en dat de afspraken moeten aansluiten bij de internationale beginselen voor veilige, ordelijke en reguliere migratie. De organisatie vindt dat regeringen hun bevolking duidelijk moeten informeren over de inhoud en gevolgen van de overeenkomsten.
In de verklaring van 9 juli worden de CARICOM-landen die al hebben getekend niet afzonderlijk genoemd. Evenmin wordt aangegeven welke landen nog met Washington onderhandelen. Daardoor blijft onduidelijk of Suriname een Amerikaans voorstel heeft ontvangen, hierover gesprekken voert of een overeenkomst heeft ondertekend.
Jamaica tekent overeenkomst
Jamaica heeft publiekelijk bevestigd dat het op 10 juni een memorandum van overeenstemming met de Verenigde Staten heeft ondertekend. Het akkoord voorziet in de tijdelijke doorreis van maximaal 25 personen per twee weken.
De migranten worden vanuit de Verenigde Staten naar Jamaica gebracht en moeten daarna doorreizen naar hun land van herkomst of een ander land. De Verenigde Staten zullen volgens de Jamaicaanse regering de kosten van hun eerste verblijf betalen.
Jamaica zegt dat het iedere voorgedragen persoon mag weigeren en dat beide landen de overeenkomst kunnen beëindigen. Voordat iemand wordt toegelaten, moeten onder meer de identiteit, gezondheid en eventuele strafrechtelijke achtergrond worden gecontroleerd. Ook de Jamaicaanse veiligheidsdiensten moeten toestemming geven.
Personen met een strafrechtelijk verleden worden volgens de Jamaicaanse autoriteiten niet geaccepteerd. De eerste migranten zullen bovendien pas worden ontvangen nadat afspraken zijn gemaakt over huisvesting, toezicht, screening en de mogelijkheid om het programma op te schorten.
De Jamaicaanse regering werkt daarbij samen met de Internationale Organisatie voor Migratie. Migranten die niet willen doorreizen en in Jamaica asiel aanvragen, zullen volgens de regering de normale juridische procedure moeten volgen.
Kritiek op gebrek aan openheid
De overeenkomst heeft in Jamaica tot politieke kritiek geleid. De oppositie stelt dat de regering de onderhandelingen onvoldoende openbaar heeft gemaakt en dat er meer duidelijkheid moet komen over de gevolgen voor de nationale veiligheid en de sociale voorzieningen.
Ook bestaan er vragen over de plaats waar de migranten worden ondergebracht, hoe lang zij in Jamaica kunnen blijven en wat er gebeurt wanneer hun land van herkomst weigert hen terug te nemen.
De Jamaicaanse regering benadrukt dat het niet gaat om het permanent opnemen van buitenlandse migranten. Volgens minister van Nationale Veiligheid Horace Chang is er sprake van een gecontroleerd transitproces. Hij ontkende eerdere berichten dat Jamaica duizenden migranten zou accepteren.
Volgens Jamaica bestaan vergelijkbare afspraken tussen de Verenigde Staten en onder meer Belize, Antigua en Barbuda, Saint Kitts en Nevis en Barbados. CARICOM meldde op 9 juli dat wereldwijd ongeveer dertig landen dergelijke overeenkomsten met Washington hebben gesloten.
Onderdeel van strenger Amerikaans migratiebeleid
De overeenkomsten maken deel uit van het strengere Amerikaanse beleid om personen die niet in de Verenigde Staten mogen blijven sneller uit te zetten. Wanneer iemand niet rechtstreeks naar het land van herkomst kan worden teruggestuurd, zoekt Washington naar een ander land dat de persoon tijdelijk of permanent wil toelaten.
Mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat migranten door deze aanpak terecht kunnen komen in landen waarmee zij geen enkele band hebben. Ook bestaan zorgen over de toegang tot advocaten, asielprocedures en bescherming tegen terugzending naar landen waar zij vervolging of mishandeling vrezen.
De Amerikaanse regering stelt daarentegen dat zij gebruikmaakt van wettelijke mogelijkheden om uitzettingsbesluiten uit te voeren. De juridische strijd over het beleid is echter nog niet afgesloten. Een Amerikaanse federale rechter oordeelde eerder in 2026 dat migranten niet zonder voldoende kennisgeving en procedurele waarborgen naar een derde land mogen worden gestuurd. De uitvoering van het beleid ging tijdens het hoger beroep door.
Ook is van belang wat er gebeurt als migranten niet binnen de afgesproken termijn kunnen doorreizen, asiel aanvragen of niet door hun land van herkomst worden geaccepteerd. Zonder openbaarmaking van de voorwaarden blijft het voor burgers en het parlement moeilijk om de mogelijke gevolgen voor Suriname te beoordelen.
CARICOM heeft de lidstaten daarom opgeroepen hun bevolking actief te informeren. De regionale organisatie benadrukt dat de afspraken niet mogen leiden tot permanente vestiging, veiligheidsrisico’s of extra druk op de beperkte voorzieningen van de Caribische landen.
