Het is bijna niet te bevatten, de uitersten die de selectie van Suriname heeft laten zijn in zijn eerste 2025 Gold Cup wedstrijd. Aan de ene kant kregen fans opgediend aanvalsspel van grote schoonheid en klasse, zoals ze die nog zelden zagen, tegen een sterke tegenstander. Om dan direct daarna geconfronteerd te worden met een bijna niet te bevatten mate van zelfsabotage van enkele spelers, en de coach.
Suriname verloor met 4-3, na een zinderende, spectaculaire en meeslepende confrontatie, tegen een van de beste landen van de Concacaf. Het scoreverloop spreekt voor zich: Natio kwam eerst op een 2-0 achterstand, keerde het in de tweede helft om tot een 2-3 voorsprong, om uiteindelijk te verliezen met 4-3, door een strafschop in blessuretijd.
Er is zoveel goeds naar voren gekomen en gebracht dat het bijna als ondankbaar kan overkomen, als slechts gekeken wordt naar de eindstand. De nieuwste en misschien wel de grootste ontdekking van de laatste jaren bij Natio, is de kersverse samenwerking tussen aanvallers Gyrano Kerk en Richonell Margaret.
Dit tweetal zorgde onderling voor de eerste twee doelpunten van Suriname: Margaret gaf de assist voor de eerste treffer, toen Suriname met 2-0 achterstond, terwijl Kerk Margaret bediende, bij het maken van de 2-2. En het was weer dit koppel dat met een combinatie – Kerk naar Margaret – een strafschop afdwong, waarmee Natio halverwege de tweede helft op een 3-2 voorsprong kwam.
Dit soort intuïtieve samenwerkingen, als die van Margaret en Kerk, zijn ongelooflijk zeldzaam in het voetbal en kunnen vrijwel alleen spontaan en uit zichzelf ontstaan. De Nederlandse commentator, wiens stem de livebeelden vergezelde, sprak herhaaldelijk van een koningskoppel, waar Suriname nu over schijnt te beschikken.
In aanvallend opzicht is het, letterlijk, vanaf de eerste minuut, een lust om naar Natio te kijken. Al in de eerste drie minuten had het 0-1 kunnen staan. Costa Rica heeft het te danken aan zijn legendarische doelman Keylor Navas – hij werd niet lang geleden uit zijn interlandpensioen gehaald – dat het Denzel Jubitana niet lukte om kort na de start de eerste treffer voor zijn land in te schieten.
Suriname laat er in het begin geen gras over groeien en toont direct na het eerste fluitsignaal zijn tanden. Het zelfvertrouwen stroomt in die fase door het hele team: van keeper Etienne Vaessen tot aan spits Gleofilo Vlijter. Vlijter zou de hele wedstrijd ongekend veel nuttig loopwerk verrichten.
Maar terwijl het team van Suriname probeert om zo snel en ze stevig mogelijk, rond de keel van zijn tegenstander te plaatsen, dienen zich, totaal uit het niets (lijkt het) de eerste tekenen aan van een fenomeen dat Natio de hele wedstrijd zou kwellen en uiteindelijk zou nekken: zelfsabotage.
Het begint met wat overkomt als nerveuze energie bij rechtsback Anfernee Dijksteel, in een fase waar er helemaal geen aanleiding daartoe schijnt te zijn. Dijksteel lijkt eerst een paar keer de draad kwijt te raken, in de opbouw en wanneer de tegenstander aanvalt.
Daardoor ontstaan er in minuut 14 een gat van waaruit Costa Rica het doel van Vaessen kan aanvallen om zo de 1-0 scoren. In de herhaling wordt duidelijk dat het doelpunt een gecombineerde misser is van Vaessen en zijn centrale verdediger Liam van Gelderen.
Vanaf dat moment verdwijnt het zelfvertrouwen van Natio als sneeuw voor de zon. De onrust die post vat, bij vooral de verdedigers, luidt ook het tweede doelpunt van Costa Rica in. In een situatie, die makkelijk onder controle gehouden kan worden, maakt Dijksteel een ronduit domme en niet noodzakelijke overtreding, die bestraft wordt met een penalty en ook een onverdiende 2-0 achterstand. Dijksteel zou niet meer uit de greep van zijn eigen gecreëerde paniek raken.
Centrale verdediger en captain Dion Malone, die meestal met succes de rust bewaakt op het veld, krijgt in deze fase in toenemende mate ook te maken met onverklaarbare, domme acties van zijn linksback Ridgeciano Haps. Die zou zich, in deze ontmoeting, van zijn slechtste zijde laten zien. De druk, die Haps met zijn fratsen legt op zijn eigen verdediging, zijn zelfs voor de commentator teveel om daarover te zwijgen. Hij had bij rust al gewisseld moeten worden want elke verandering zou waarschijnlijk een verbetering zijn.
En toch lukt het de aanvallers van Suriname om na een aantal goed lopende aanvallen weer een voet in de wedstrijd krijgen. In de dertigste minuut doet “het koningskoppel” voor de eerste keer van zich spreken: een hoge voorzet van Margaret wordt door de inlopende Kerk slim langs Navas gekopt. Met dit doelpunt keert het zelfvertrouwen in een klap terug en Natio gebruikt dan een paar minuten lang weer intelligent, goed verzorgd en gedurfd aanvalsspel, om het initiatief terug te pakken.
Maar in de minuten voor, maar ook na rust blijft Costa Rica reageren op de signalen van nervositeit die de Surinaamse verdedigingslinie afgeeft. De tegenstander ruikt zijn kans en probeert in die fase ook het duel te beslissen, via een derde treffer. Dijksteel werd vanwege zijn onrustig spel en paniekerige uitstraling, in de rust gewisseld.
Gaandeweg de tweede helft keert het zelfvertrouwen beetje bij beetje terug bij Natio en wordt Costa Rica langzaam onder druk gezet. Dat leidt een kwartier na rust tot een blunder in de verdediging van Costa Rica, die door het koningskoppel wordt afgestraft: Kerk naar Margaret: 2-2.
Dat geeft Natio vleugels en lef en wordt geprobeerd door te pakken. Met succes. Kerk legt een paar minuten na de gelijkmaker een hoge voorzet met zijn hoofd terug op de inlopende Margaret, die op doel van Costa Rica schiet. Dat levert een strafschop op wanneer, bij het terugkijken door de VAR, blijkt dat een speler van Costa Rica het schot met zijn hand tegenhield. Shaquille Pinas verslaat Navas vanaf de penaltystip: 2-3. Natio heeft op sensationele wijze de achterstand omgebogen, naar een voorsprong.
Maar dan begint de zelfsabotage opnieuw: ditmaal niet alleen van Haps. Dion Malone oogt rond de 70ste minuut vermoeid en zou op dat punt vervangen moeten worden. Maar coach Stanley Menzo reageert daar niet op. In plaats daarvan haalt Menzo Vlijter, die de hele wedstrijd iedereen in de aanval met elkaar verbindt, naar de kant voor verdedigende middenvelder Dhoraso Klas.
Daarmee neemt Menzo niet alleen een belangrijk deel van de Surinaamse aanvalskracht weg. Costa Rica wordt hiermee ook “uitgenodigd” om aan te vallen. Niet lang na het inbrengen van Klas, maakt Costa Rica ook gelijk.
Naar het einde van de wedstrijd toe, begint Malone’s vermoeidheid steeds meer een probleem te worden. Vooral ook omdat Haps, maar niet kan ophouden met zijn verdediging in problemen brengen. Maar Menzo wisselt Malone toch niet. Natio’s zichtbaar vermoeide aanvoerder maakt eerst, op de rand van het strafschopgebied, een (noodzakelijke) overtreding, na weer een blunder van Haps. Die vrije trap leidt, gelukkig voor Suriname, tot niets.
In de laatste fase minuten gaat Suriname duidelijk op zoek naar nog een doelpunt: de potentieel winnende treffer. In die fase schiet Margaret met een halve omhaal spectaculair op de paal en stopt Navas, van korte afstand, een gevaarlijk schot van Jayden Montnor. De winnende lijkt binnen handbereik. Kerk is daarbij ook steeds belangrijk.
In blessuretijd, wanneer Malone zijn ene been bijna niet meer voor het andere kan zetten, gaat het alsnog mis bij de aanvoerder en voor Suriname. Hij is duidelijk te laat, bij een verdedigende actie en geeft een strafschop weg: 4-3.
Menzo had Malone lang daarvoor al moeten wisselen. In eerdere duels was dat ook al een ding geworden. Ook op momenten dat Malone vroeg om gewisseld te worden, had Menzo hem laten staan. In die ontmoetingen – onder andere in september 2024, thuis tegen Costa Rica – liep het nog net niet verkeerd daf. Ditmaal ging het wel fout.
Het duel werd niet gewonnen door Costa Rica. Het werd middels pijnlijke zelfsabotage uit handen gegeven, aan een tegenstander, die wij voor het eerst hadden kunnen verslaan.
