Jaarlijks krijgen 12 miljoen personen er één, sterven er 6.6 miljoen aan en loopt 1 op 4 van ons het risico. Dit zijn wereldwijd de cijfers van het ‘cerebrovasculair accident,’ CVA, oftewel een beroerte.
Deze behoort tot de hart- en vaatziekten die plek nummer één innemen van aandoeningen met de hoogste sterftecijfers in ons land. Dagelijks melden zich bij de Spoedeisende Hulp van het Academisch Ziekenhuis Paramaribo mensen aan met een beroerte. Hier werd weer bij stilgestaan op ‘World StrokeDay’ of Wereld Beroerte Dag, op de Universiteitscampus aan de Leysweg op 29 oktober jongstleden.
Tientallen bezoekers meldden zich aan voor de uitgebreide ‘meetdag, die werd voorafgegaan door een bewegingsactiviteit met initiatiefnemer en trekker Ameerani Jarbandhan, fysiotherapeut en docent Fysiotherapie op de Faculteit der Medische Wetenschappen. In een lezing zette ze de definitie van een ‘stroke’ uiteen, noemde de 2 verschillende categorieën en hielp de toehoorders te begrijpen hoe zij er één kunnen zien aankomen, maar vooral voorkomen.
De grootste risicofactoren in ons land zijn volgens haar suikerziekte en een verhoogde bloeddruk. Met de ‘F.A.S.T. methode is een beroerte het snelst te herkennen: F voor ‘face’ het gezicht, dat gaat aan één kant te hangen en wordt gevoelloos; A voor arm, die kun je niet meer tillen, het wordt zwak en gevoelloos; S voor ‘speech,’ je hebt moeite met praten en T voor ‘time for 911,’ tijd om de patiënt met spoed te vervoeren naar SEH/AZP. Voor de meting waren er verschillende ‘posten’ waar de bezoeker langs moest, te beginnen met de eerste waar een bloeddrukmeting plaatsvond volgens het H.E.A.R.T.S. protocol van het ministerie van Volksgezondheid.
Bij post twee werd de glucose gemeten tegen een kleine bijdrage, SRD 30, en kreeg de bezoeker informatie over suikerziekte. Bijde derde post werd de Body Mass Index, BMI, berekend aan de hand van lengte en gewicht. Vervolgens werd bij 4 bekeken hoeveel risico iemand liep op metabolische complicaties: verschillende chronische ziektes, door de omtrek van de buik en heupen, de ‘waist-hip-ratio,’ te meten.
In post 5 werd een vragenlijst ingevuld om de mentale gezondheid vast te stellen. Daarbij werd niet alleen de betekenis van de score uitgelegd maar ook de weg naar professionele begeleiding van een therapeut, psycholoog of psychiater. Post 6 verschafte informatie over gezonde voeding en in 7 hoorde men alles over drugspreventie en hoe te stoppen met roken.
Binnen twee uren hebben minimaal 40 bezoekers deze route afgelegd, maar het was vooral druk vanwege de grote behoefte aan informatie en aangepaste, individuele interventies. “Over het algemeen hebben we de mensen bewust gemaakt waar ze met welke vragen terechtkunnen, de eigen huisarts, de huisartsen die een spoedpoli draaien, de Spoedeisende Hulp. Je hebt ook een nummer dat je kan bellen voor de Eerste hulp, die verwijst je ook naar de Ambulancedienst.
Verder hebben de neurologen voor nu aangegeven dat als je denkt dat iemand een beroerte heeft, het het beste is die persoon zelf te brengen, dat is veel sneller dan wachten op de ambulance, als je in de gelegenheid bent,” aldus Jarbandhan. Ze stimuleerde de participanten om gelegenheden te zoeken thuis te dansen, op het erf te lopen, verschillende manieren van bewegen te zoeken. Hen die voorheen actief sport beoefenden moedig deze aan die op te pakken. Waar het om gaat, is dat we ergens beginnen met bewegen. “Wees actief en doe aan sport, zoals het thema van ‘World Stroke Day 2024’ ons allen aanspoort.”
Op 5 november a.s. zullen de meetdag en bijbehorende activiteiten worden herhaald op het terrein van het Medisch Wetenschappelijk Instituut, MWI, aan de Kernkampweg #5.
