De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO) hebben Chili gefeliciteerd met de officiële verificatie van de eliminatie van lepra. Chili is daarmee het eerste land in de regio van de Amerika’s dat deze status behaalt en het tweede land wereldwijd.
Lepra werd in Chili historisch vooral geregistreerd op Rapa Nui (Paaseiland) aan het einde van de 19e eeuw. Op het vasteland bleef de ziekte beperkt, met sporadische introducties. De laatste lokaal opgelopen (autochthone) besmetting werd volgens WHO vastgesteld in 1993; sindsdien zijn er al meer dan 30 jaar geen lokaal verworven gevallen gemeld.
WHO-directeur-generaal Tedros Adhanom Ghebreyesus noemt de erkenning een bewijs van leiderschap, wetenschap en solidariteit en benadrukt dat langdurige inzet, vroege opsporing en universele toegang tot zorg oude ziekten definitief kunnen terugdringen.
Meer dan 30 jaar waakzaamheid
Hoewel er geen lokale overdracht meer is, bleef lepra in Chili een meldingsplichtige aandoening. Het land hield de ziekte op de volksgezondheidsagenda via verplichte rapportage, geïntegreerde surveillance en klinische paraatheid in het zorgsysteem, ook toen gevallen zeldzaam werden.
PAHO-directeur Jarbas Barbosa stelt dat de prestatie laat zien dat eliminatie haalbaar is wanneer landen sterke systemen bouwen die tijdig kunnen detecteren, reageren en ook langdurige zorg bieden aan mensen met complicaties of beperkingen. Hij wijst er bovendien op dat lepra vaak samenhangt met kwetsbare leefomstandigheden en armoede, waardoor eliminatie ook sociaal-economische winst kan opleveren.
Importgevallen blijven mogelijk
Tussen 2012 en 2023 rapporteerde Chili 47 gevallen, maar geen daarvan was lokaal opgelopen. De aanpak is zo ingericht dat eerstelijnszorg fungeert als toegangspoort, met snelle doorverwijzing naar gespecialiseerde (dermatologische) diensten voor diagnose, behandeling en follow-up.
Gratis behandeling en regionale steun
Sinds 1995 levert PAHO, in coördinatie met WHO, multidrug-therapie (MDT) gratis aan landen in de Amerika’s, waaronder Chili. Volgens de organisaties is die continue toegang tot behandeling essentieel om patiënten te genezen, complicaties te voorkomen en overdracht te doorbreken.
Wat is lepra?
Lepra (Hansen) is een chronische infectieziekte die vooral huid en perifere zenuwen kan aantasten. Zonder behandeling kan dit leiden tot blijvende zenuwschade en beperkingen, maar de ziekte is volledig te genezen met MDT. WHO meldt dat lepra nog in meer dan 120 landen voorkomt, met wereldwijd jaarlijks meer dan 200.000 nieuwe gevallen.
Na de erkenning: eliminatie vasthouden
In de post-eliminatiefase adviseert WHO dat Chili blijft rapporteren, gevoelige surveillance behoudt en expertise in stand houdt voor sporadische of geïmporteerde gevallen. Ook is aanbevolen een formeel verwijzingscentrum aan te wijzen en training via de WHO Academy te benutten om de paraatheid op lange termijn te versterken.
