De Centrale van Landsdienaren Organisaties (COL) heeft in een open brief aan president Jennifer Geerlings-Simons, DNA-voorzitter Ashwin Adhin en het Hof van Justitie scherpe kritiek geuit op het functioneren van het huidige staatsbestel. De organisatie stelt dat De Nationale Assemblee, de uitvoerende macht en de rechterlijke macht in de praktijk steeds verder verwijderd raken van de samenleving.
Volgens de COL worden burgers, en vooral de werkende klasse, onvoldoende betrokken bij belangrijke besluiten die directe gevolgen hebben voor hun leven. De organisatie vindt daarom dat er naast de drie bestaande staatsmachten een structurele vorm van volksvertegenwoordiging moet komen. Deze zou volgens de COL moeten functioneren als een “vierde macht” binnen het systeem van checks and balances.
Kritiek op afstand tussen overheid en samenleving
De COL schrijft dat beleidskeuzes, wetgeving en uitvoering steeds minder aansluiten bij de realiteit van de werkende klasse. Hierdoor zou het vertrouwen in instituties verder worden aangetast. De organisatie stelt dat de overheid niet alleen moet “regelen”, maar daadwerkelijk moet regeren in het belang van het volk.
Ook uit de COL kritiek op de manier waarop volgens haar wordt omgegaan met nationale normen, waarden en de Surinaamse sociaal-culturele werkelijkheid. De organisatie vindt dat het rechtssysteem nog te sterk leunt op West-Europese denkkaders en onvoldoende ruimte biedt aan andere perspectieven die beter aansluiten bij de Surinaamse samenleving.
Zorgen over rechtspraak en arbeidsconflicten
Een belangrijk punt in de brief is de positie van werknemers in conflicten met de overheid. Volgens de COL ontstaat in arbeidsconflicten de indruk dat uitspraken regelmatig in het voordeel van de staat uitvallen, terwijl diezelfde staat vaak ook werkgever is.
De organisatie stelt dat wanneer werknemers actie voeren omdat de overheid haar verplichtingen, zoals tijdige salarisbetaling, niet nakomt, het argument van het “algemeen belang” wordt gebruikt om deze werknemers te beperken. Volgens de COL leidt dit tot institutionele ongelijkheid.
Salarisverhogingen aan de top onder vuur
De COL verwijst daarnaast naar de beloningsstructuur binnen de overheid. Volgens de organisatie heeft de invoering van FISO geleid tot verstoringen die niet tijdig en rechtvaardig zijn gecorrigeerd. Ook de recente salarisverhogingen binnen de rechterlijke macht en De Nationale Assemblée (DNA) worden bekritiseerd. Volgens de COL gaat het inmiddels om minimaal SRD 130.000 per maand, exclusief secundaire voorzieningen. De organisatie noemt dit een scherp contrast met de dagelijkse realiteit van de werkende klasse.
Oproep tot concrete stappen
De COL vindt dat de regering, DNA en de rechterlijke macht zelf het voortouw moeten nemen om het systeem te corrigeren. Daarbij moeten volgens de organisatie niet alleen woorden worden uitgesproken, maar ook concrete maatregelen worden getroffen. De organisatie wil dat er binnen zes tot acht maanden toetsbare stappen worden gezet richting een rechtssysteem dat beter aansluit bij de Surinaamse realiteit en waarin de samenleving een bindende rol krijgt. Volgens de COL mag het primaat van het volk geen verkiezingsslogan blijven, maar moet het een leidend principe worden in het staatsbestel. De open brief is ondertekend door COL-voorzitter H.L. Blanker en secretaris-generaal V. Schattevo.
