Costa Rica deelt aanpak tegen schroefworm met landen in regio

Het forum, met als thema “Nieuwe-Wereld-schroefworm: regionale inspanningen en nationale dynamiek – de situatie in Costa Rica”, werd georganiseerd door het Inter-Amerikaans Instituut voor Samenwerking op Landbouwgebied (IICA). Vertegenwoordigers van overheden, het bedrijfsleven, onderwijsinstellingen, gezondheidsorganisaties en internationale samenwerkingspartners namen eraan deel.

De bijeenkomst maakte deel uit van een trainings- en communicatieprogramma van IICA en de Amerikaanse inspectiedienst voor dier- en plantgezondheid APHIS/USDA. Het programma wordt sinds twee jaar uitgevoerd om de preventie, bestrijding en uiteindelijke uitroeiing van de parasiet in Midden-Amerika en Mexico beter te coördineren.

Meer dan 39.500 gevallen

De Nieuwe-Wereld-schroefworm dook in 2022 opnieuw op in de regio, nadat in Panama besmettingen waren vastgesteld. De parasiet was daar ongeveer twintig jaar eerder uitgeroeid. Costa Rica registreerde zijn eerste geval op 14 juli 2023.

Volgens cijfers van de Nationale Dienst voor Diergezondheid van Costa Rica (SENASA) zijn sindsdien 39.535 gevallen vastgesteld. Daarvan waren er nog 3.154 actief.

De larven van de schroefwormvlieg kunnen zich voeden met levend weefsel in open wonden. Daardoor vormt de parasiet een bedreiging voor vee, huisdieren, wilde dieren en mensen.

Duizenden mensen getraind

In de afgelopen twee jaar zijn in Costa Rica via het samenwerkingsproject van IICA en APHIS/USDA meer dan 300 trainingen verzorgd. Ruim 8.000 mensen namen daaraan deel, onder wie veehouders, technici, dierenartsen, studenten, leden van inheemse gemeenschappen, zorgmedewerkers, dierenredders en medewerkers van beschermde natuurgebieden.

Daarnaast zijn 45 voorlichtingsactiviteiten gehouden, waarmee meer dan 32.000 personen werden bereikt. Ook werden via 54 radiostations educatieve boodschappen uitgezonden over de bestrijding van de parasiet bij huisdieren en wilde dieren.

De Costa Ricaanse onderminister van Landbouw en Veeteelt, Fernando Vargas, stelde dat zijn land dankzij training, technische ondersteuning, monsterafname en begeleiding van producenten beter is voorbereid dan drie jaar geleden. Hij benadrukte wel dat het werk nog niet is afgerond.

Volgens Vargas bevindt Costa Rica zich momenteel in de bestrijdingsfase. Die moet uiteindelijk leiden tot volledige uitroeiing van de schroefworm in Midden- en Noord-Amerika.

Regionale samenwerking noodzakelijk

IICA-onderdirecteur-generaal Lloyd Day bevestigde dat de organisatie landen in de regio zal blijven ondersteunen bij de bescherming van de diergezondheid, de veehouderij en de bestaanszekerheid van plattelandsgemeenschappen.

Volgens IICA-programmahoofd José Urdaz kan geen enkel land of instituut de dreiging zelfstandig aanpakken. Hij wees daarom op het belang van samenwerking tussen IICA, USDA-APHIS, de Internationale Regionale Organisatie voor Plant- en Diergezondheid (OIRSA) en de betrokken landen.

Binnen Midden-Amerika en Mexico zijn via het gezamenlijke programma inmiddels meer dan 49.000 mensen getraind tijdens ruim 1.300 activiteiten. Ook zijn bijna 500.000 informatiematerialen verspreid.

Jennifer Savage, minister-counselor bij de Amerikaanse ambassade in Costa Rica, noemde het land een voorbeeld voor de regio. Zij wees onder meer op de publieksvoorlichting, scholing van producenten, mobiele laboratoria, behandeling van besmettingen bij mensen en dieren en controles op het vervoer van vee.

Aanpak volgens One Health-principe

Tijdens het forum werd benadrukt dat de bestrijding niet uitsluitend een verantwoordelijkheid van de veehouderijsector is. De parasiet heeft gevolgen voor de gezondheid van mensen, dieren en het milieu.

María José Lafuente van de epidemiologische afdeling van het Costa Ricaanse ministerie van Volksgezondheid pleitte daarom voor een gezamenlijke aanpak volgens het zogenoemde One Health-principe. Daarbij werken gezondheidsdiensten, veterinaire instanties en milieuorganisaties nauw samen.

Een belangrijk aandachtspunt blijft volgens de Costa Ricaanse veehouderijorganisatie CORFOGA het stimuleren van producenten om vermoedelijke gevallen tijdig te melden. Snelle melding en behandeling zijn noodzakelijk om verdere verspreiding tegen te gaan.

De aanpak in Costa Rica wordt gecoördineerd door een commissie onder leiding van het ministerie van Landbouw en Veeteelt. Ook IICA, APHIS/USDA, OIRSA en andere partners maken daarvan deel uit.

OIRSA-vertegenwoordiger Gabriela Zúñiga waarschuwde dat bestrijding alleen kan slagen wanneer alle landen hun verantwoordelijkheid nemen. Volgens haar heeft de samenwerking Costa Rica geholpen om van een alarmsituatie over te gaan naar een georganiseerde en duurzame aanpak.