De Macht achter Massavernietigingswapens

Hoewel de catastrofale gebeurtenissen op 11 september 2001 de aanleiding zijn geweest voor het plaatsen van het onderwerp ‘veiligheid’ op de internationale politieke agenda, bestaan veiligheidsvraagstukken vanzelfsprekend al veel eerder. Tijdens de Tweede Wereldoorlog (1940- 1945) hebben de geallieerden gevochten tegen de gezamenlijke vijanden Nazi-Duitsland en Japan. Om de overwinning over Japan te behalen, hebben de Verenigde Staten toen besloten om op 06 en 09 augustus 1945 kernwapens in te zetten en de steden Hiroshima en Nagasaki te bombarderen.

Na de samenwerking gedurende deze oorlog zijn evenwel reeds ontstane spanningen tussen de Verenigde Staten (‘het Westen’) en de Sovjet-Unie (‘het Oosten’) en hun respectievelijke bondgenoten opgelopen en uitgemond in de ‘Koude Oorlog’. De oorzaak hiervan is gelegen in een tegengesteld ideologisch gedachtegoed en systeem, namelijk kapitalisme versus communisme. Gedurende de ‘Koude Oorlog’ bleven de wapens rechtstreeks tussen de aanvoerders ‘koud’ en is vooral verbaal – via radio, tv, propaganda – en militair – middels een kernwapenwedloop – getracht de tegenstander te intimideren.

De tegenstellingen tussen deze supermachten en uitbreiding van hun invloedssferen vormden een groot gevaar voor de wereldvrede. De grootmachten dwarsboomden elkaar door het nemen van economische
sanctiemaatregelen. Gedurende de Koude Oorlog (1947-1991), die ten einde is gekomen door de val van het communisme, heeft de kernwapenwedloop geresulteerd in het ontwikkelen, produceren en onderhouden van een schrikbarend aantal kernwapens en een wereld beheerst door de dreiging van kernwapens.

Massavernietigingswapens

Een massavernietigingswapen kan veel mensen tegelijkertijd doden, waarbij geen verschil wordt gemaakt tussen militaire doelen en burgers. Er zijn drie soorten massavernietigingswapens, namelijk nucleaire wapens (zoals atoombom en waterstofbom), biologische wapens (zoals, pokkenvirus) en chemische wapens (zoals zenuwgassen, mosterdgas)3. Een wapen of kernwapen kan enorm veel slachtoffers veroorzaken. Het betreft een wapen waarbij de explosie het gevolg is van het vrijkomen van kernenergie. Die energie veroorzaakt
extreme hitte, schokgolven en radioactiviteit. Alles in de omgeving wordt verwoest en blijft door
straling jaren onbewoonbaar.

De twee bommen in Japan resulteerden in meer dan 210.000 slachtoffers en tot op heden zijn de gevolgen hiervan, waaronder kanker en genetische mutaties, merkbaar. Biologische oorlogsvoering maakt gebruik van levende micro-organismen – zoals bacteriën, virussen en schimmels – en hun besmettelijke giftige stoffen met ziekteverwekkende gevolgen voor mens, dier en plant. Tenslotte kunnen chemische wapens gebruikt worden in een vaste, gas- of vloeibare vorm. Ze zijn meestal gebaseerd op giftige moleculen en werden middels
chloorgas voor het eerst massaal ingezet in de Eerste Wereldoorlog.

Suriname, dat zich geografisch in een kernwapenvrij gebied bevindt, meent dat uitbanning van massavernietigingswapens bijdraagt tot een veiligere wereld. Daarom is ons land partij bij relevante internationale en regionale verdragen. Het verkrijgen van een totaal verbod op kernwapens is echter nog niet bereikt.

Investeren in kernwapenindustrie

Gebleken is dat de ontmanteling van kernwapens voornamelijk betrekking heeft op de vernietiging van verouderde kernwapens. Het vasthouden aan de nucleaire optie impliceert dat kernwapens opnieuw een belangrijkere rol krijgen toegewezen in de nationale veiligheidsstrategieën van alle kernwapenstaten. Zolang banken, verzekeraars en pensioenfondsen ervoor kiezen om te investeren in kernwapenproducenten stellen zij zich in staat betrokken te blijven bij de ontwikkeling en productie van massavernietigingswapens. Hoewel de financiële sector een belangrijke rol kan spelen in het verminderen van de rol van kernwapens in de wereld,
is het winstoogmerk veelal leidend. Financiële instellingen zijn door hun investeringen,
beleggingen en leningen in de kernwapenindustrie medeverantwoordelijk en (zelf) verworden tot wapens van massavernietiging!

Wetgeving

Door de inspanningen van de anti-kernwapenbeweging is internationaal afgesproken om het opgebouwde kernwapenarsenaal in de wereld terug te dringen. Hiervoor zijn verscheidene verdragen getekend over het gebruik van kernwapens. De belangrijkste zijn de volgende:

• Het Non-Proliferatieverdrag (1970)
  Volgens dit verdrag mogen slechts 5 landen, te weten de Verenigde Staten, Rusland,
  China, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk, kernwapens bezitten. Dit verdrag richt zich op
  ontwapening, non-proliferatie (tegengaan van verspreiding) en het recht op vreedzaam
  gebruik van kernenergie.
•  Verdrag inzake het Verbod op Kernwapens (2017)
  Dit verdrag is gericht op het verbieden van kernwapens met als doel de totale eliminatie van deze wapens. In tegenstelling tot het Non-Proliferatieverdrag is dit Verdrag gelijk voor
  alle partijen die het ratificeren. Het verbiedt landen om kernwapens te ontwikkelen, te testen, te produceren, te fabriceren, over te dragen, te bezitten, te shockeren, elders te stationeren en in te zetten of te dreigen met het gebruik ervan.
  Andere internationale regels die het gebruik van kernwapens verbieden zijn onder meer vastgelegd in het humanitair oorlogsrecht.

Huidige ontwikkelingen
De BRICS landen – bestaande uit Brazilië, Rusland, India en China – hebben onlangs besloten de Amerikaanse dollar los te laten. Vervolgens is de Amerikaanse economie onder druk komen te staan en is er inmiddels sprake van een bankencrisis. Uit diverse nieuwsberichten is gebleken dat Amerika, de sterkste natie van de wereld, heeft verklaard zich voor te bereiden op een oorlog tegen zowel China als Rusland. De daadwerkelijke reden zou zijn dat China en Rusland bezig zijn ‘de internationale machtsstructuur en het wereldwijde monetaire systeem volledig te veranderen. Deze verschuiving van de wereldmacht naar een multipolaire wereld waarin
meerdere machtscentra zijn een vergelijkbare invloed hebben, wordt niet in dank afgenomen.