De uitgifte en distributie van de zogenoemde Moni Karta levert het ministerie van Sociale Zaken en Volkshuisvesting (Sozavo) aanzienlijke uitdagingen op.
Minister Diana Pokie kondigde tijdens de begrotingsbehandeling aan dat er op korte termijn een centraal distributiesysteem komt, waarbij burgers hun kaart op één centrale locatie moeten ophalen. Deze aanpak moet de controle verbeteren, maar brengt extra exploitatiekosten met zich mee. Tegelijkertijd onderzoekt het ministerie samen met de Surinaamse Postspaarbank (SPSB) efficiëntere oplossingen.
Kwetsbaar voor fraude en veiligheidsrisico’s
Volgens Pokie is het huidige systeem in bepaalde gevallen corruptiegevoelig. Elke Moni Karta is gekoppeld aan een ID-kaart, maar wanneer iemand meerdere sociale uitkeringen ontvangt, worden de bedragen op één kaart gestort. Vooral in het binnenland, waar de uitbetalingen wegens hoge logistieke kosten slechts één keer per jaar plaatsvinden, leidt dit tot forse bedragen ineens. “Dit maakt het systeem kwetsbaar voor fraude en veiligheidsrisico’s, zeker omdat in deze gebieden vaak met contant geld moet worden gewerkt,” waarschuwde de minister.
Zij herinnerde aan incidenten waarbij geldtransporten gevaar liepen en zelfs kisten met geld verloren gingen. Sinds 2021 zijn er meer dan twintig gevallen van uitkeringsfraude gemeld bij de politie. Deze zaken zijn overgedragen aan de justitiële autoriteiten, maar de resultaten zijn nog niet bekend.
Strenger toezicht en huisbezoeken
Om misbruik te beperken, intensiveert Sozavo het toezicht. De dienst Inspectie en de afdeling Interne Controle krijgen een steviger mandaat en zullen strenger optreden. Ook worden huisbezoeken overwogen om te controleren of burgers daadwerkelijk in aanmerking komen. Pokie benadrukte dat niemand hoeft te betalen om sociale voorzieningen te ontvangen: “Het is volledig gratis.”
Kustvlakte digitaal, binnenland nog contant
In de kustvlakte verlopen de betalingen via de Moni Karta, maar in delen van het binnenland – met name Brokopondo en Sipaliwini – worden de uitkeringen nog steeds contant uitgekeerd. Dit besluit werd in 2023 genomen vanwege de beperkte bereikbaarheid en infrastructuur.
