Bijna drie weken na de zware aardbevingen die Venezuela op 24 juni troffen, verschuift de gezondheidsrespons van acute noodhulp naar een eerste herstelfase. De nadruk ligt nu op het herstellen van essentiële gezondheidsdiensten, het versterken van doorverwijssystemen en het voorkomen van nieuwe gezondheidscrises.
Dat meldt de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO) in haar jongste situatierapport en analyse van de volksgezondheidssituatie in Venezuela.
Volgens PAHO zijn bij de aardbevingen 4.333 mensen om het leven gekomen en raakten 16.740 personen gewond. Verder zijn 17.907 mensen ontheemd en hebben 38 gezondheidsinstellingen schade opgelopen.
In de eerste dagen na de ramp lag de prioriteit bij spoedeisende medische zorg, reddingsoperaties en snelle beoordelingen van de situatie. Nu de vraag naar traumazorg afneemt, richt de hulpverlening zich steeds meer op het herstellen van ziekenhuizen en gezondheidscentra en het waarborgen van reguliere zorg.
Internationale medische teams actief
PAHO ondersteunt het Venezolaanse ministerie van Volksgezondheid met technische bijstand en de coördinatie van de zogenoemde Health Cluster. Dit samenwerkingsverband bestaat uit 110 organisaties die betrokken zijn bij de gezondheidsrespons.
Zeven specialisten van regionale en mondiale responsteams van PAHO en de Wereldgezondheidsorganisatie zijn naar Caracas gestuurd. Zij ondersteunen onder meer de coördinatie van de noodhulp, epidemiologisch toezicht, logistiek, informatiebeheer, communicatie en de beoordeling van beschadigde zorginstellingen.
In de getroffen gebieden zijn momenteel zeventien internationale medische noodteams actief. Zij hebben tot dusver 8.489 mensen behandeld en 148 operaties uitgevoerd.
De teams ondersteunen inmiddels ook de eerstelijnszorg, revalidatie en zorgverlening binnen gemeenschappen. Daarmee moet worden voorkomen dat patiënten met chronische aandoeningen, zwangere vrouwen en andere kwetsbare groepen verstoken blijven van noodzakelijke behandeling.
Verhoogd risico op infectieziekten
PAHO waarschuwt dat ontheemding, overvolle opvanglocaties en onderbroken basisvoorzieningen de komende maanden kunnen leiden tot nieuwe gezondheidsproblemen. Er bestaat onder meer een verhoogd risico op diarree, luchtweginfecties, door insecten overgedragen ziekten en ziekten die door vaccinatie kunnen worden voorkomen.
Ook kunnen ondervoeding, complicaties bij zwangere vrouwen en psychische klachten toenemen.
De Venezolaanse autoriteiten hebben achttien ziekten en gezondheidsincidenten aangewezen die onmiddellijk moeten worden gemeld. In negen tijdelijke opvanglocaties in de staat La Guaira zijn epidemiologische onderzoeken uitgevoerd.
Daarbij is niet alleen gekeken naar infectieziekten, maar ook naar vaccinatie, hygiëne, drinkwater, voeding, mentale ondersteuning en de voortzetting van zorg voor mensen met chronische aandoeningen.
Meer dan 24.000 vaccinaties
In de getroffen staten zijn inmiddels ruim 24.406 vaccindoses toegediend. Het gaat onder meer om vaccins tegen tetanus, difterie en gele koorts.
PAHO werkt met de nationale autoriteiten aan het verbeteren van de vaccinatieplanning en het beheer van de koelketen. Daarmee moet worden voorkomen dat ziekten zich verspreiden onder ontheemden en andere getroffen gemeenschappen.
Ook de beschikbaarheid van geneesmiddelen en medische hulpmiddelen blijft een belangrijk aandachtspunt. PAHO heeft tot nu toe zes ton aan medische noodvoorraden geleverd, waaronder chirurgische hulpmiddelen, traumakits, medicijnen voor chronische ziekten en medische apparatuur.
Nog eens 27,5 ton aan humanitaire goederen wordt naar de getroffen gebieden gebracht. Daaronder bevinden zich medische pakketten waarmee gedurende drie maanden eerstelijnszorg kan worden verleend aan ongeveer 200.000 mensen.
Aandacht voor mentale gezondheid
Naast lichamelijke zorg wordt ook ingezet op mentale en psychosociale ondersteuning. Gezondheidswerkers krijgen trainingen in psychologische eerste hulp en het begeleiden van mensen die door de ramp zijn getroffen.
Volgens PAHO is ondanks de vooruitgang nog veel hulp nodig. Beschadigde zorginstellingen moeten worden hersteld, de hygiëne in opvanglocaties moet worden verbeterd en vaccinatie- en surveillanceprogramma’s moeten worden voortgezet.
De organisatie zegt samen met het Venezolaanse ministerie van Volksgezondheid en andere partners te blijven werken aan een duurzaam herstel van de gezondheidszorg. Daarbij moet het zorgstelsel niet alleen worden hersteld, maar ook beter bestand worden gemaakt tegen toekomstige rampen.
