Granman Albert Aboikoni heeft het eerste concept van het Saamaka Plan 2027-2062 goedgekeurd. Het ontwikkelingsplan moet de komende 35 jaar richting geven aan de sociaaleconomische en culturele ontwikkeling van het Saamaka-volk. Daarbij staan onder meer grondenrechten, onderwijs, gezondheidszorg, infrastructuur, ondernemerschap en het behoud van cultureel erfgoed centraal. In 2027 gaan de eerste twee projecten van start.
De granman maakte de plannen op dinsdag 20 oktober 2026 bekend vanuit Asidonopo. Het Saamaka Plan 2027-2062, dat als motto Samenwerking, Eenheid en Transformatie draagt, moet volgens Aboikoni dienen als leidraad voor de samenwerking tussen de Saamaka-gemeenschap, de Surinaamse overheid en regionale en internationale organisaties.
Het initiatief vloeit voort uit aanbevelingen van de Lio Kutu-bijeenkomsten van 2018 en 2026. Bij de voorbereiding zijn leden van het Traditioneel Gezag der Saamaka, cultuurdeskundigen, professionals en wetenschappers uit Suriname en de diaspora betrokken geweest.
Volgens Aboikoni is het tijd om structurele ontwikkelingsachterstanden binnen de Saamaka-gemeenschappen aan te pakken. Daarbij gaat het onder meer om de erkenning van grondenrechten, gebrekkige infrastructuur, beperkte werkgelegenheid en de gevolgen van migratie naar de stad voor gezinnen, jongeren en ouderen.
Ontwikkeling in negentien sectoren
Het ontwikkelingsplan richt zich op negentien sectoren, waaronder onderwijs, gezondheidszorg, landbouw, huisvesting, drinkwatervoorziening, energie, technologie en kunstmatige intelligentie (AI).
Ook ondernemerschap, toerisme, ecotoerisme, mijnbouw, het beheer van natuurlijke hulpbronnen en de versterking van het traditioneel gezag krijgen aandacht. Daarnaast wordt ingezet op een grotere economische en maatschappelijke participatie van vrouwen en jongeren.
De langetermijnvisie is opgebouwd rond vijf ontwikkelingsdoelen: mensgerichte ontwikkeling, investeringen in economische infrastructuur, ecologische duurzaamheid, innovatie en digitale technologie en betrokkenheid van de diaspora.
Een belangrijk uitgangspunt is volgens de granman dat de gemeenschappen minder afhankelijk worden van externe ondersteuning en meer mogelijkheden krijgen om zelf economische activiteiten te ontwikkelen.
Het plan moet inwoners stimuleren om niet uitsluitend als consumenten, maar ook als ondernemers en investeerders te denken. Daarbij wordt nadruk gelegd op zelfredzaamheid, samenwerking en het behoud van de eigen identiteit.
Historische betekenis van 2062
De keuze voor het eindjaar 2062 heeft een bijzondere historische betekenis. In dat jaar is het precies 300 jaar geleden dat het vredesverdrag met de Saamaka werd gesloten.
Het verdrag van 1762 markeerde de erkenning van de vrijheid van de Saamaka, hoewel volgens Aboikoni achteraf bleek dat daaraan voorwaarden waren verbonden.
De granman wil dat de komende decennia niet alleen worden benut voor economische vooruitgang, maar ook voor het versterken van historisch bewustzijn en culturele identiteit.
De visie sluit volgens hem aan bij de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG’s) van de Verenigde Naties en het Tweede Internationale Decennium voor Mensen van Afrikaanse Afkomst 2025-2034.
Twee projecten van start in 2027
Als eerste concrete stap heeft Aboikoni twee projecten aangekondigd die in 2027 worden uitgevoerd.
Het eerste project, Saamaka Homecoming 2027, richt zich op het versterken van de banden tussen Saamaka-gemeenschappen in Suriname en hun familieleden en nakomelingen in het buitenland.
Dorpen en gemeenschapsorganisaties worden opgeroepen om gedurende het hele jaar activiteiten te organiseren voor Saamaka uit onder meer Nederland, Frans-Guyana, de Verenigde Staten, Canada en het Caribisch gebied.
De belangrijkste activiteiten staan gepland tussen juli en oktober 2027.
Op 31 augustus 2027 wordt daarnaast speciaal stilgestaan bij de geboortedag van wijlen granman Jozef Daniel Aboikoni, ook bekend als Gaanman Agbago. Ter gelegenheid daarvan wordt een eerste herdenkingslezing georganiseerd onder het thema Mundu tombi, Kondë kai.
Het tweede project bestaat uit een reizende tentoonstelling onder de naam Saamaka-archieven. Deze tentoonstelling moet meer dan 335 jaar geschiedenis, erfgoed en cultuur van de Saamaka onder de aandacht brengen.
Onderzoekers, uitgevers, kunstenaars en andere creatieve professionals worden bij het initiatief betrokken. Bijzondere aandacht gaat uit naar de vroegste Saamaka-nederzettingen vanaf 1690 en het toegankelijk maken van historische kennis voor nieuwe generaties.
Geen vervanging van overheidsbeleid
Aboikoni benadrukt dat het ontwikkelingsplan niet bedoeld is om te concurreren met het beleid van de nationale overheid. Het moet juist bijdragen aan ontwikkeling vanuit de gemeenschappen zelf.
Het uitgangspunt is dat de Saamaka-bevolking gezamenlijk middelen mobiliseert en projecten ontwikkelt die aansluiten bij de behoeften van de dorpen.
De uitvoering vindt gefaseerd plaats, waarbij telkens ontwikkelingsperioden van drie jaar worden gehanteerd.
Tussen oktober 2026 en januari 2027 zullen vertegenwoordigers van het kabinet van de granman gesprekken voeren met dorpen, maatschappelijke organisaties en andere belanghebbenden. Deze bijeenkomsten moeten ervoor zorgen dat de gemeenschappen worden betrokken bij de verdere uitwerking en uitvoering van het plan.
De ontwikkelingsvisie zal bovendien beschikbaar worden gesteld in het Saamaka, Sranantongo, Nederlands, Frans en Engels, zodat ook de diaspora actief kan deelnemen.
Oproep tot samenwerking
De granman doet een beroep op zowel de Saamaka-gemeenschap als de rest van de Surinaamse samenleving om het initiatief te ondersteunen.
Volgens Aboikoni kan duurzame ontwikkeling alleen worden bereikt wanneer gemeenschappen, traditionele gezagsdragers, deskundigen, ondernemers en overheidsinstanties gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen.
Het uiteindelijke streven is dat het Saamaka-volk in 2062 kan terugkijken op een periode van ingrijpende veranderingen, waarin economische zelfstandigheid, culturele identiteit en een betere levenskwaliteit centraal hebben gestaan.
Met de goedkeuring van het eerste concept is een belangrijke stap gezet, maar de verdere uitwerking, financiering en daadwerkelijke uitvoering van de voorgenomen projecten moeten de komende jaren nog vorm krijgen.
