De bewoners om en rondom Brownsweg zijn niet te spreken over het vervuilen van hun water. Er is zondag 21 mei een Krutu gehouden waar het traditioneel gezag samen met het dorp in gesprek is gegaan.
Zakken met vermoedelijk cyanide staan gedekt op het terrein van Waterwood, een houtbedrijf dat hout oogst uit het Stuwmeer. Kapitein van het dorp Waki Basu 2, Henk Finisie, zegt dat zaterdag een groep van het traditioneel gezag, is gaan oriënteren. “De zakken zijn zoveel, je kan er gewoon op staan. En door de regen ondanks ze bedekt zijn, stroomt het spul gewoon in het water”, zegt Finisie. Het chemisch spul zou, volgens de oriëntatie van de kapitein, nog geen 500 meter verwijderd zijn van een waterbron die het dorp gebruikt. Finisie zegt dat de zakken gescheurd zijn en het spul loost in het water die het dorp gebruikt. Finisie zegt dat er enkele mensen in het dorp zijn die klagen van diarree. “De mensen hebben het gezien en ervaren het, ze liegen niet.”
Het vermoeden is dat de zakken met chemische spullen al langer dan drie maanden daar staan, want volgens de kapitein is het cyanide gaan verkalken, dus zo hard geworden dat je erop kan staan. De afgelopen week heeft de regering monsters genomen van het water en uit de drie monsters blijken 2 van de monsters, een cyanide gehalte te hebben die 1600 maal hoger is dan internationaal is toegestaan. De regering heeft toen aangegeven meteen een stop te zetten aan het gebruiken van cyanide en importeren van het goed. Maar volgens de bewoners van Brownsweg is de schade al aangericht. “We worden niet gezien als volwaardige mensen, men zit ons gewoon te vergiftigen hier”, zegt Dione Diko, activist uit het gebied Brokopondo. Diko vraagt zich af waar de regering is met haar hulp. “Waar is NCCR die zo geweldig is? We hebben niet eens drinkwater gekregen”, merkt Diko op.
Diko vraagt zich af waarvoor de controlepost te Klaaskreek dient. Politie agenten voeren geregeld controle daar, vaak vragen politieagenten papieren van inzittenden, maar de activiste kan zich niet voorstellen dat cyanide gewoon voor bij gaat. Het importeren van cyanide is niet illegaal, maar kan op aanvraag van een vergunning worden binnen gehaald worden. Het NIMOS moet hiervoor ook toestemming verlenen. Er zou slechts aan Newmont een vergunning zijn uitgegeven om cyanide te importeren. De minister van Economische Zaken, Reshma Kuldipsing zei in eerdere berichten dat er in 4 jaren, meer dan 13 miljoen kilo aan cyanide is geïmporteerd. Of er sprake is van cyanide smokkel is nog onduidelijk. De kleinschalige goudsector in het gebied maken gebruik van het cyanide om goud eruit te halen.
De districtscommissaris van Brokopondo, Ludwig Mendelzoon, heeft in een eerder gesprek met Key News aangegeven dat er reeds lang aan de bel is getrokken en hebben ook testen gestuurd. Echter, is pas vorig week resultaat geleverd. Behalve consumptie van het water zijn de mensen ook bang om vis te eten uit het Stuwmeer. Diko die zelf ook aan landbouw doet, vraagt zich af of het water dat zij gebruikt voor het nat maken van haar plantjes eventueel ook gecontamineerd is. “We maken geen plantjes nat met lucht. En ook die dieren die het water drinken, op deze zelfde dieren jagen we ook”, vraagt Diko zich af. Een grote vraag voor vele bewoners te Brownsweg is wie vergunning heeft verleend aan de kleinschalige goudsector om gebruik te maken van cyanide.
Finisie maakt duidelijk dat als de zakken niet worden weggehaald van het terrein van Waterwood, de bewoners van Brownsweg de zakken zelf vervoeren en zetten op het Onafhankelijkheidsplein voor de regering. “En niemand gaat ons kunnen tegen houden, want toen die zakken naar hier zijn vervoerd heeft niemand hen tegengehouden”, zegt de kapitein van Wakibasu 2 duidelijk. Finisie is van mening dat de regering bezig is de gemeenschap van Brownsweg te vergiftigen. “Het kan niet zo zijn dat men toestemming heeft gegeven voor cyanide en men weet niet dat ze ons hier aan het vergiftigen zijn. Het is onkan”.
